VII SAB/Wa 52/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanawia: odmówić przyznania S. R. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu 25 lipca 2014 r. do Sądu wpłynął złożony przez S. R. wniosek o przyznanie prawa pomocy, ze wskazaniem w rubryce nr 1 formularza sygnatury VII SAB/Wa 582/14, na kopercie zaś, w której został nadesłany – sygn. VII SAB/Wa 52/14. Jednocześnie w rubryce nr 3 formularza ("informacja o przedmiocie zaskarżenia") skarżący wskazał, że wniosek dotyczy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2014 r. oraz przewlekłego prowadzenia sprawy. Zauważyć wobec tego trzeba, że skarga S. R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2014 r. zarejestrowana jest pod sygnaturą VII SA/Wa 582/14, natomiast pod sygnaturą VII SAB/Wa 52/14 zarejestrowano skargę S. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jednocześnie należy wskazać, że w Sądzie nie została zarejestrowana żadna sprawa o sygnaturze wskazanej w rubryce nr 1 formularza, a mianowicie VII SAB/Wa 582/14. W związku z powyższym wniosek ten został potraktowany jako wniesiony w sprawie VII SA/Wa 582/14 oraz w sprawie VII SAB/Wa 52/14. Zauważyć ponadto trzeba, iż oznaczając zakres żądania skarżący wskazał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata "w razie konieczności złożenia odwołania do NSA". W związku z tym, pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania, w terminie 7 dni, czy wnosi o ustanowienie adwokata w sprawie VII SAB/Wa 52/14 na obecnym etapie postępowania, wskazując jednocześnie, że postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone, nie ma wymogu działania poprzez adwokata. Jednocześnie w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. poinformowano, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni, wniosek w sprawie VII SAB/Wa 52/14 zostanie potraktowany jako złożony wyłącznie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r. skarżący ponownie wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata "w razie konieczności złożenia odwołania do NSA". W związku z powyższym uznano, iż w sprawie VII SAB/Wa 52/14 skarżący nie wnosi o ustanowienie adwokata na obecnym etapie postępowania, wobec czego wniosek zostanie rozpoznany wyłącznie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz córka M. R., skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 69 m2. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3499 zł netto miesięcznie. Córka M.R. jest osobą bezrobotną. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową S. R. uznano, że brak jest podstaw do zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych. Jak wynika z nadesłanych dokumentów (ostatni odcinek emerytury skarżącego i kopia decyzji o waloryzacji emerytury żony skarżącego) S. R. wraz z żoną uzyskują emerytury w łącznej wysokości 3555 zł netto miesięcznie. Skarżący do swych wydatków zaliczył: opłaty za energię elektryczną – 209 zł (co 2 miesiące), za wodę i ścieki – 95 zł (co 2 miesiące), za telewizor – 63 zł miesięcznie, za telefon – 40 zł, wydatki na 2 butle gazowe – 140 zł miesięcznie, wydatki na leki – 300 zł, na zakup opału – 1820 zł na sezon zimowy, podatek od nieruchomości – 92 zł rocznie, wydatki na remont domu (uzupełnienie pokrycia dachowego) - 300 zł, "naprawa wybitych szyb okiennych podczas toczącego się postępowania" – 250 zł, raty kredytów – 870 zł miesięcznie. W związku z powołaniem się przez skarżącego na konieczność spłacania kredytów wskazać należy, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 sierpnia 2013 r. II OZ 670/13 LEX nr 1361660, z 3 czerwca 2013 r. II FZ 281/13 LEX nr 1320634, z dnia 22 lutego 2012 r. II OZ 72/12 Lex nr 1121302, z dnia 3 marca 2011 r. II OZ 130/11 Lex nr 1080416). Jednocześnie należy zauważyć, że wśród wykazanych przez skarżącego wydatków nie wszystkie mają stały charakter, jak np. wydatki na uzupełnienie pokrycia dachowego czy naprawę wybitych szyb. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę emerytur, przy uwzględnieniu pozostałych wymienionych we wniosku wydatków, pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż przy rozważaniu możliwości zwolnienia strony od kosztów sądowych należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego trzeba, że w niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 100 zł, taka byłaby również wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń. Pozwala to na przyjęcie, iż skarżący będzie w stanie zgromadzić środki na ewentualne poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).