VIII SAB/Wa 70/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie nierozpoznania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 18 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu) M. S. (dalej: skarżący, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.(dalej: Kolegium lub organ) w przedmiocie nierozpoznania ponaglenia, wniesionego dnia 6 lipca 2023r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o uznanie jej za bezzasadną. Wyjaśniło, że w ponagleniu z 1 lipca 2023r. (data wpływu do SKO 6 lipca 2023r.) skarżący napisał, że Prezydent Miasta R. nie odpowiedział na zadane pytania (nie pisząc o jakie pytania chodzi), zarzucając Prezydentowi przekroczenie przed laty uprawnień. Z treści wyjaśnień Prezydenta, jak i częściowo z ponaglenia wynikało, że chodzi o zarejestrowanie ciągnika i tym konkretnie Kolegium się zajęło. Organ poinformował jednocześnie, że w dniu 14 sierpnia 2023r. wydał stosowne postanowienie, w którym uznał ponaglenie M. S. za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 § 2 art. 3 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. w sprawach gdy właściwy organ ma wydać decyzje, postanowienie, o jakim mowa w pkt 2 i 3, jak też wydać akt, czy dokonać czynności o których mowa w pkt 4 oraz w pkt 4a. Zasadniczym celem skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Pogląd taki przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów: z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (w odniesieniu do bezczynności) oraz z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 (w odniesieniu do przewlekłości). W uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów opieszałości organu administracji dokonywana winna być przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy, w chwili wniesienia skargi (18 sierpnia 2023r., k. 2 akt sądowych) nie występował zarzucany skargą stan bezczynności, ponieważ postępowanie w sprawie nierozpoznania ponaglenia skarżącego zostało zakończone przed organem wydaniem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 14 sierpnia 2023r. znak: [...] (k. 6 akt administracyjnych), to w kontekście wskazanych wyżej uchwał brak jest w ocenie Sądu podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie, w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ponaglenia (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zatem zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność stanowi przeszkodę w merytorycznym jej rozpoznaniu przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 września 2023 r., sygn. akt I OZ 361/23, konstatując, że o ile skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), o tyle jej wniesienie po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 24.1.2023 r., II OSK 1575/22; postanowienie WSA w Olsztynie z 23.3.2023 r., I SAB/Ol 4/23; postanowienia WSA w Lublinie z: 4.5.2023 r., II SAB/Lu 45/23; 10.5.2023 r., II SAB/Lu 70/23; postanowienie WSA w Łodzi z 10.5.2023 r., III SAB/Łd 13/23; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29.5.2023 r., III SAB/Wr 215/23; postanowienia WSA w Gdańsku z: 6.6.2023 r., II SAB/Gd 66/23; 7.7.2023 r., II SAB/Gd 89/23, cbosa). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić także trzeba, że zasadniczo to wydanie aktu kończy postępowanie, nie zaś jego doręczenie (por. np. uchwały NSA o sygn. I FPS 5/07, czy II FPS 7/09, CBOSA). Datę zakończenia postępowania odnosić należy zatem do wydania spornego postanowienia, tj. do 14 sierpnia 2023 r. W tej bowiem dacie (sporządzenia i podpisania) postanowienie to rozpoczęło swój byt prawny. Prawidłowe doręczenie postanowienia ma natomiast na celu zakomunikowanie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na tym akcie podpisu osoby uprawnionej. Czynność doręczenia nie stanowi o załatwieniu sprawy administracyjnej, tzn. nie przyznaje, nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie, jako czynność materialno-techniczna, wywołuje natomiast co do zasady skutek w postaci związania organu wydanym rozstrzygnięciem (art. 212 Ordynacji podatkowej), jak też ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Doręczenie aktu już po wniesieniu skargi na bezczynność nie zmienia zatem faktu, że podstawą żądania tej skargi jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej (vide np. postanowienia NSA o sygn. II OSK 332/21, czy I GSK 468/23, CBOSA). W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzekł w postanowieniu.