Sygnatura
I CNP 34/25
postanowienie SN I CNP 34/25
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 4 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CNP 34/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska 4 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 4 września 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi K.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2022 r., V Ca 145/22 (V WSC no 17/24), wydanego w sprawie z powództwa K. S. przeciwko W.J, L.J. i Skarbowi Państwa - Wojewodzie Lubuskiemu o zapłatę, 1) odrzuca skargę, 2) odmawia pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu przyznania ze środków Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem tej skargi. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 listopada 2021 r., Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim oddalił powództwo K.S. o zasądzenie od pozwanych W.J., L.J. i Skarbu Państwa Wojewody Lubuskiego kwoty 25 738 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami postępowania. Apelacja powoda od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2022 r. Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem opisanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. I CNP 34/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem badania w postępowaniu zainicjowanym wskazanym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia jest niezgodność z prawem prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie. Ocena zasadności skargi dokonywana jest przez Sąd Najwyższy przy zastosowaniu autonomicznego pojęcia bezprawności, zgodnie z którym orzeczeniem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 17 i z 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, Nr 2, poz. 35; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2018 r., IV CNP 25/18, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 września 2012 r., Sk 4/11, OTK-A 2012/8/97, Dz. U. 2012, poz. 1104). Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego oraz jego funkcję, skarga musi spełniać wysokie wymagania formalne, które podzielić należy na wymogi stawiane pismu procesowemu (art. 4245 § 2 k.p.c.), których ewentualne wadliwości podlegają naprawieniu oraz wymogi konstrukcyjne skargi (art. 4245 § 1 k.p.c.), których braki nie podlegają sanacji, lecz powodują obligatoryjne odrzucenie skargi na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać: 1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części; 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie; 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny; 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy; 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, I CNP 34/25 3 stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi; 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Ponadto skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Do skargi – oprócz jej odpisów dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom – dołącza się dwa odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego. Przedstawiona skarga nie spełnia wymagania konstrukcyjnego określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. albowiem skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uprawdopodobnienie szkody polega na wskazaniu, w formie wyodrębnionego wywodu jurydycznego zawartego w skardze, postaci szkody, jej rozmiaru, czasu jej powstania, adekwatnego związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia objętego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem; niezbędne jest także powołanie faktów i dowodów uprawdopodobniających twierdzenie o szkodzie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r., II BP 15/09, z 19 listopada 2010 r., III CNP 44/10,, z 11 grudnia 2012 r., V CNP 19/12 oraz z 6 grudnia 2012 r., I CNP 27/12). Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej kwotowo, hipotetycznej lub też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 Nr 1, poz. 16, z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z 27 października 2005 r., V CNP 28/05). W zakresie omawianej przesłanki konstrukcyjnej, skarżący podniósł jedynie, że wyrok Sądu Okręgowego, oddalający jego apelację, usankcjonował orzeczenie Sądu pierwszej instancji oddalające jego powództwo. Oddalenie powództwa nie jest jednak tożsame z wyrządzeniem szkody w wysokości nieuwzględnionego roszczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2016 r., IV CNP 56/15). W orzecznictwie wskazuje się także, że twierdzenie skarżącego, iż szkoda polega na oddaleniu dochodzonego roszczenia jest oczywiście niewystarczające. Gdyby bowiem powołanie się na oddalenie powództwa miało być wystarczające dla spełnienia tego wymagania, wprowadzenie go przez ustawodawcę traciłoby sens I CNP 34/25 4 (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 listopada 2007 r., III BP 7/07, OSNP 2009, nr 1 - 2, poz. 11, z 8 grudnia 2009 r., III CNP 53/09 i z 4 września 2017 r., IV CNP 2/17) W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy odmówił przyznania ze środków Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w tym postępowaniu wobec odrzucenia sporządzonego przez niego środka zaskarżenia. Wniesienie skargi niespełniającej wymagań konstrukcyjnych przez pełnomocnika wyznaczonego przez sąd nie jest udzieleniem stronie pomocy prawnej w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (jedn. tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 1564). Nie ma zatem podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami tych czynności pełnomocnika (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2006 r., IV CSK 174/05). (A.D.) [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Agnieszka Piotrowska
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy