I CNP 49/26

I CNP 49/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M.J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 17 grudnia 2025 r., VIII Ga 202/25, wydanego w sprawie z powództwa M.J. przeciwko F. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, 1. odrzuca skargę; 2. zasądza od skarżącego M.J. na rzecz pozwanego F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia skarżącemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację powoda M.J. od wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie z 14 sierpnia 2025 r., którym oddalone zostało jego powództwo, rozpoznawane w postępowaniu uproszczonym, skierowane przeciwko F. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. ( poprzednio F. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D.) o zapłatę I CNP 49/26 2 kwoty 7783,05 zł wraz z odsetkami ustawowymi w transakcjach handlowych od dnia 8 marca 2023 r. do dnia zapłaty za usługi zarządzania logistyką świadczone w ramach łączącej strony umowy z 21 września 2022 r. oraz kwoty 330, 19 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. U podstaw oddalenia apelacji powoda legło stwierdzenie, że strony ustaliły, iż należne powodowi świadczenie nastąpi przez zapłatę należności w walucie obcej Euro ( § 5 umowy), powód natomiast po zmodyfikowaniu powództwa domagał się zapłaty w złotych polskich. W konsekwencji z naruszeniem postanowień umowy stron żądał świadczenia rodzajowo innego niż ustalone w umowie. Uprawnienie do spełnienia świadczenia w walucie polskiej w sytuacji, gdy przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest suma wyrażona w walucie obcej przysługuje natomiast na warunkach wynikających z art. 358 § 1 k.c. jedynie dłużnikowi. Od powyższego wyroku skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wniósł powód wskazując, że jest on niezgodny w sposób kwalifikowany z art. 56 k.c., art. 352 § 2 i 3 w zw. z art. 56 k.c., art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych oraz art. 106e ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: - art. 56 k.c. poprzez wykładnię § 5 umowy w oderwaniu od celu i wspólnego zamiaru stron umowy przy wyznaczaniu granic zapisu gramatycznego § 5 umowy, - art. 352 § 2 w zw. z art. 56 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że odwołanie się do ekwiwalentu waluty obcej w celu ustalenia wartości zobowiązania w walucie polskiej stanowi zastrzeżenie wyłącznego rozliczenia w walucie obcej, - art. 352 § 3 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zwrot „wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej” oznacza, że nie może domagać się spełnienia roszczenia w walucie polskiej, - art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych oraz art. 106e ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług przez ich pominięcie. I CNP 49/26 3 Skarżący wyjaśnił, że zaskarżony wyrok jest ostateczny i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze. Od wyroku nie przysługuje skarga kasacyjna ani nie ma przesłanek do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Nie ma również możliwości wniesienia skargi nadzwyczajnej po pierwsze bowiem środek ten nie przysługuje stronie a po wtóre Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego nie jest bezstronnym i niezawisłym sądem ustanowionym ustawą. Skarżący oświadczył także, że na skutek wydania wyroku poniósł szkodę, gdyż pozbawiono go prawa do wynagrodzenia za okres świadczenia gotowości do pracy i nie ma już możliwości dochodzenia tego roszczenia. Pozwany w odpowiedzi na skargę wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie od kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem prawnym mającym, przez zakwestionowanie zgodności z prawem orzeczenia, przesądzić jedną z przesłanek deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Jej celem nie jest zakwestionowanie zaskarżonego orzeczenia, lecz wydanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Stanowi ona nadzwyczajny, sformalizowany środek procesowy i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 17 maja 2006 r., I CNP 14/06, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CNP 124/06, niepubl.; z 25 marca 2009 r., V CNP 93/08, niepubl.; i z 3 czerwca 2009 r., IV CNP 116/08, niepubl.). I CNP 49/26 4 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z punktu widzenia jej wymogów powinna odpowiadać ogólnym wymogom pisma procesowego oraz szczególnym wymogom przewidzianym dla tego środka prawnego w art. 4245 § 1 k.p.c. Zgodnie z 4245 § 1 k.p.c. skarga powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono na podstawie art. 4241 § 2 k.c. – że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6). Z uwagi na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego i jego funkcję, wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c. powinny być przytoczone samodzielnie, niezależnie od innych, wobec czego skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine (art. 4245 § 1 k.p.c. i art. 4248 § 1 k.p.c.). Przedstawiona skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 4245 § 1 pkt 1,4 k.p.c., a jej wady w tym zakresie mają charakter nieusuwalny. Po pierwsze w skardze brak oznaczenia zakresu zaskarżenia, nie wskazano w niej bowiem, czy wyrok został zaskarżony w całości czy w części. Po drugie, skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. Spełnienie przesłanki o której mowa w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem wyroku niezgodnego z prawem (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7 - 8, poz. 141; z 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, niepubl.; i z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr I CNP 49/26 5 1, poz. 16). Skarżący powinien przy tym przedstawić dowody lub inne środki uwiarygodniające jego twierdzenia (zob. np. postanowienia SN: z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06, niepubl. i z 23 marca 2006 r., IV CNP 23/06, Biuletyn SN 2006, nr 6, s. 8). Tak rozumianego obowiązku skarżący nie spełnił ograniczając się do stwierdzenia, że na skutek prawomocnego oddalenia jego powództwa utracił możliwość uzyskania roszczenia dochodzonego pozwem. Skarżący identyfikuje przy tym fakt oddalenia powództwa ze szkodą, której rozmiary odpowiadają wartości dochodzonego przez niego i oddalonego przez Sądy meriti roszczenia. W tym zakresie należy podkreślić, że okoliczność, iż wydano orzeczenie niekorzystne dla strony, nieuwzględniające jej żądania lub zajętego w sprawie stanowiska, nie jest równoznaczne z poniesieniem szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Nieuzyskanie przez stronę w postępowaniu sądowym oczekiwanej ochrony prawnej nie zawsze musi bowiem prowadzić do powstania uszczerbku majątkowego. Poniesienie takiego uszczerbku w związku z nieuwzględnieniem roszczenia strona powinna wykazać, czego skarżący nie uczynił (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 czerwca 2016 r., IV CNP 2/16, niepubl.; i z 5 grudnia 2016 r., I CNP 15/16, niepubl.). W tym kontekście skarżący pominął - w ramach elementu konstrukcyjnego skargi o którym mowa w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. – że przyczyną oddalenia jego powództwa, w świetle stanowiska zajętego przez Sąd Okręgowy, było wyłącznie naruszenie zasady walutowości. Sąd ten nie badał natomiast merytorycznej zasadności dochodzonego przez niego roszczenia w kontekście stanowiska sformułowanego przez Sąd pierwszej instancji. Z powyższego wynika, że powód nie utracił możliwości dochodzenia roszczenia w walucie obcej w odrębnym procesie. W skardze brak jednak jakiegokolwiek wyjaśnienia, czy powód skorzystał z możliwości dochodzenia swojego roszczenia w walucie obcej, a jeżeli nie to z jakich przyczyn się na to nie zdecydował. Potencjalna możliwość wystąpienia z roszczeniem objętym pozwem w odrębnym procesie wyklucza możliwość przyjęcia, że zaskarżony wyrok wyrządził powodowi szkodę. W konsekwencji I CNP 49/26 6 skarżący nie uprawdopodobnił uszczerbku pozostającego w adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem wyroku objętego skargą. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 4245 pkt 1, 4 k.p.c. i jako taka na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu. O kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 3, art. 98 § 11 k.p.c., art. 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 42412 k.p.c. oraz § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935, ze zm.). (M.M.) [a.ł]