Sygnatura
I CNP 59/26
postanowienie SN I CNP 59/26
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 27 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CNP 59/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi E. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 8 stycznia 2026 r., III Ca 628/25 (III WSC 4/26), wydanego w sprawie z powództwa E. P. przeciwko D. B. o zapłatę, I. odrzuca skargę; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 stycznia 2026 r., Sąd Okręgowy w Katowicach, wydanym w sprawie z powództwa E. P. przeciwko D. B., o zapłatę, na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z 4 kwietnia 2025 r., odrzucił apelację. I CNP 59/26 2 Powódka zaskarżyła skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia postanowienie Sądu Okręgowego w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego celem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było i nie jest możliwe. W ramach tak określonej kontroli nie można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnych postanowień wydawanych w toku postępowania procesowego (por. postanowienia SN: z 18 grudnia 2025 r., I CNP 81/25; z 20 października 2023 r., I CNP 71/23). Zatem od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Już z tych względów skarga, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., podlegała odrzuceniu. Na marginesie dotychczasowych rozważań można zwrócić uwagę jeszcze na jedną kwestię. Zgodnie z art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części; przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie; wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny; uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy; wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi; wniosek o I CNP 59/26 3 stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem. Ponadto skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Jak zaznaczono powyżej skarga jest traktowana jako nadzwyczajny środek prawny. W związku z tym musi spełniać nie tylko wymagania formalne stawiane pismu procesowemu (tak jak to stanowi art. 4245 § 2 k.p.c.), ale też rygorystyczne wymogi określone w art. 4245 § 1 k.p.c. (które zostały już wyliczone powyżej). W kontekście każdego z tych wymogów (art. 4245 § 1 k.p.c.), należy wskazać, iż ich niespełnienie nie podlega „uzdrowieniu”, lecz skutkuje, z mocy art. 4248 § 1 k.p.c., obligatoryjnym odrzuceniem skargi. Wniesiona skarga nie spełnia wymagania wymienionego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.. Nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. W doktrynie (przykładowo M. Sieńko [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022, art. 424(5)) i orzecznictwie istnieją już ugruntowane poglądy wskazujące, iż uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody nie polega na przytoczeniu samych twierdzeń o jej zaistnieniu (postanowienie SN z 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06). Podnosi się, iż składając oświadczenie o wystąpieniu szkody, skarżący musi wskazać czas jej powstania, postać, rozmiar i adekwatny związek przyczynowy między tak określoną szkodą a zaskarżonym wyrokiem (postanowienia SN: postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05; z 7 kwietnia 2009 r., II CNP 1/09). To zaś oświadczenie powinno być uwiarygodnione przez powołanie i przedstawienie dowodów, jak również innych środków, nieuznawanych przez kodeks za dowody (postanowienia SN: z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05; postanowienie SN z 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05; postanowienie SN z 23 lipca 2006 r., IV CNP 23/06). Ugruntowane są już poglądy Sądu Najwyższego wykazujące, iż nieuwzględnienie powództwa w żądanej wysokości nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody (przykładowo jedynie postanowienia SN: z 12 marca 2015 r., II CNP 54/14; z 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16). Sąd podziela także stanowisko sprowadzające się do przekonania, że szkoda spowodowana przez wydanie I CNP 59/26 4 orzeczenia, powinna powstać później niż w dacie wydania orzeczenia (przykładowo jedynie: postanowienie SN z 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06). Konstrukcja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazuje, że ustawodawcy chodziło wyłącznie o szkody, które zostały już wyrządzone. Na skarżącym spoczywa zawsze obowiązek uprawdopodobnienia, że poniósł konkretny uszczerbek majątkowy, nie zaś uszczerbek, który może dopiero w jego majątku wystąpić. Podkreślić zatem należy, że wymóg z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. dotyczy szkody już poniesionej, a nie hipotetycznej (postanowienia SN: z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05; z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05; z 15 listopada 2011 r., IV CNP 60/11; z 12 marca 2015 r., II CNP 54/14). Skarżąca wskazała, że: „… Skardze o uznanie prawomocnych orzeczeń sądowych I i II instancji, za niegodne z prawem, skoro będąc sprzecznymi z prawem, naraziły Powódkę na szkodę materialną, pozbawiając ją należnego honorarium za czynności już wykonane…” Ten bardzo ogólny opis szkody nie może zostać zaakceptowany. Nie wskazano jaka była wysokość szkody, kiedy ona nastąpiła. Zatem skarżący nie uprawdopodobnił wysokości szkody powstałej po wydaniu orzeczenia przez Sąd Okręgowy. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, w przypadku każdego rozstrzygnięcia niekorzystnego w całości lub części dla jednej ze strony, można byłoby, w ramach wypełniania obowiązku wynikającego z w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., wykazywać jedynie wysokość żądania uwzględnionego bądź nieuwzględnionego przez sąd. Przy uwzględnieniu powyższych argumentów analizowana skarga również podlegała odrzuceniu. Na wymienione kwestie zwracano uwagę w odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Przywoływanie wskazanych tam argumentów Sąd Najwyższy uznaje w tym miejscu za zbędne. Powódka, w piśmie procesowym z 15 czerwca 2026 r., ustosunkowywała się do argumentacji przedstawionej przez pozwanego w odpowiedzi na skargę. I CNP 59/26 5 Powódka, pomimo zawartej tam argumentacji, podtrzymała pierwotne stanowisko i nie usunęła wątpliwości tam sygnalizowanych. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, biorąc pod uwagę art. 98 § 1 i 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Piotr Telusiewicz
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy