Sygnatura
I CSK 1015/25
postanowienie SN I CSK 1015/25
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 31 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1015/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski 31 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 31 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. przeciwko P. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 października 2024 r., VII AGa 160/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na rzecz P. spółki akcyjnej w W. 8100 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. (E.M.) UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 6 czerwca 2023 r., którym oddalono powództwo o zapłatę. Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając ten wyrok w całości. Zdaniem skarżącej istnieje potrzeba wykładni I CSK 1015/25 2 przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. istnieje potrzeba wyjaśnienia, czy w świetle art. 365 § 1 k.p.c. związanie prawomocnym orzeczeniem wydanym w innej sprawie między tymi samymi stronami dotyczącej tego samego stosunku prawnego odnosi się tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku, czy obejmuje również wykładnię umowy (stosunku prawnego), ocenę tożsamych okoliczności faktycznych sprawy oraz ocenę prawną, wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia. Skarżąca wskazała również na występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy wykładnia postanowień ugody sądowej dokonana przy rozpatrywaniu roszczeń dotyczących tego samego stosunku prawnego przez sąd, przed którym została zawarta taka ugoda, jest wiążąca dla innych sądów rozpatrujących sprawy dotyczące innych roszczeń między tymi samymi stronami z tej samej umowy (stosunku prawnego). W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. I CSK 1015/25 3 Powołanie się na przesłankę potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wymaga wykazania, że wątpliwości interpretacyjne występujący na tle danego przepisu mają poważny charakter, a treść i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni (zob. postanowienie SN z 21 listopada 2023 r., I CSK 4931/22, i z 11 czerwca 2026 r., I CSK 1971/25). Sąd Najwyższy nie dostrzega potrzeby dokonania wykładni art. 365 § 1 k.p.c. we wskazanym przez skarżącą zakresie. Choć kwestia zakresu mocy wiążącej orzeczeń pozostawała w orzecznictwie Sądu Najwyższego sporna, za dominujący obecnie należy uznać pogląd zgodny ze stanowiskiem zajętym przez Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie, w świetle którego wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca orzeczenia odnosi się wyłączenie do sentencji, a nie do uzasadnienia wyroku innego sądu, czyli przesłanek faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie. Zakresem prawomocności materialnej jest bowiem objęta tylko ostateczna decyzja sądu, który orzekał wcześniej, a nie przyczyny, które doprowadziły sąd do określonego sformułowanie sentencji orzeczenia (zob. m.in. wyroki SN z 13 października 2017 r., I CSK 46/17; z 26 kwietnia 2019 r., V CSK 80/18; z 13 maja 2021 r., V CSKP 73/21, OSNC 2022, nr 2, poz. 19; z 17 marca 2023 r., II CSKP 697/22, OSNC 2023, nr 10, poz. 101, i z 12 września 2025 r., II CSKP 628/24). W części orzeczeń, na które powołuje się skarżąca, kwestia prejudycjalna rozstrzygana w uprzednim postępowaniu miała zresztą zdecydowanie bliższy związek z przedmiotem nowego sporu niż w niniejszej sprawie (jak np. w uchwale SN z 29 marca 1994 r., III CZP 29/94, która dotyczyła dochodzenia częściami świadczenia z tego samego stosunku prawnego między tymi samymi stronami). Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca powołuje się na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 września 2021 r., którym Sąd ten zasądził od pozwanej na rzecz powódki bliżej określone kwoty, dochodząc do wniosku, że ugodą z 19 lipca 2016 r. pozwana nie zrzekła się wszelkich roszczeń wynikających z umowy z 5 listopada 2012 r. Niniejsza sprawa dotyczy jednak innych roszczeń niż sprawa, w której I CSK 1015/25 4 zapadł wymieniony wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie. W tamtej sprawie chodziło o roszczenia związane z wykonaniem stabilizacją podłoża, podczas gdy w niniejszym postępowaniu powódka dochodzi roszczenia obejmującego dopłatę związaną z wydłużeniem terminu realizacji inwestycji. Do rozstrzygnięcia o zakresie ugody z 19 lipca 2016 r. doszło zatem w sprawie dotyczącej rodzajowo innych roszczeń majątkowych (choć wynikających z tej samej umowy) a podstawę sporu stanowiły inne żądania. Hipotetycznie można byłoby wyobrazić sobie taką wykładnię zawartej ugody sądowej, zgodnie z którą doprowadziła ona do zrzeczenia się przez powódkę roszczeń dochodzonych w niniejszej sprawie, ale nie roszczeń zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie Odnosząc się do drugiej z przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przywołanej przez skarżącą, należy wskazać, że powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Chodzi przy tym o problem, który nie został dotychczas rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25). Sformułowanego zagadnienia nie można uznać za istotne, skoro – jak skarżąca sama dostrzega w skardze kasacyjnej, przywołując liczne orzeczenia – kwestia mocy wiążącej uzasadnienia była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Trudno zatem przyznać zagadnieniu zakresu mocy wiążącej orzeczeń precedensowy charakter. Jak wskazano wyżej, ugruntował się już w tym przedmiocie pogląd dominujący, opowiadający się za wąskim rozumieniem mocy wiążącej, której dotyczy art. 365 § 1 k.p.c. Nie ma przy tym znaczenia, że wykładni ugody sądowej w korzystnym dla skarżącej wyroku z 29 września 2021 r. dokonał Sąd Okręgowy w Krakowie, czyli ten, przed którym zawarto ugodę. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). I CSK 1015/25 5 O kosztach postępowania kasacyjnego zasądzonych od pozwanego na rzecz powódki orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11, 3, 4 i art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (E.M.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Marcin Krajewski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy