I CSK 125/26

I CSK 125/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski 31 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 31 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. L. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń spółce akcyjnej w W., M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. i E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę, ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Towarzystwa Ubezpieczeń spółki akcyjnej w W., skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. oraz skargi kasacyjnej E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 1 sierpnia 2025 r., I ACa 515/25, 1. odmawia przyjęcia wszystkich trzech skarg kasacyjnych do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda tytułem kosztów postępowania kasacyjnego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia pozwanemu do dnia zapłaty. M.L. UZASADNIENIE I CSK 125/26 2 W związku ze skargą kasacyjną pozwanego M. sp. z o.o. w L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z 1 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, I CSK 125/26 3 że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Skarżący zaś wskazał, że oczywista zasadność jego skargi wynika z tego, że „uchybienia, jakich dopuścił się Sąd Apelacyjny, stanowią rażące naruszenia prawa materialnego (art. 435 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. oraz art. 362 k.c.), które są oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka, i prowadzą do fundamentalnie błędnego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Apelacyjny, przyjmując odpowiedzialność pozwanych na zasadzie ryzyka, dopuścił się rażąco błędnej wykładni art. 435 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c., całkowicie ignorując ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące przerwania adekwatnego związku przyczynowego oraz przesłanki wyłącznej winy osoby trzeciej.” Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd drugiej instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Tego warunku niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia. Należy przypomnieć, że zgodnie z ustaleniami faktycznymi nieznani sprawcy przemieścili jeden ze słupów betonowych składowanych na sąsiadującym z drogą pasie zieleni w taki sposób, że znajdował się on na części jezdni, którą 19 maja 2012 r. poruszał się powód. Działanie to stanowiło bezpośrednią przyczynę odniesionej przez apelującego szkody majątkowej i niemajątkowej. Nie jest to I CSK 125/26 4 jednak wystarczające do przyjęcia zaistnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność wykonawcy i podwykonawcy prac na zasadach ryzyka. Jeżeli bowiem podmiot odpowiedzialny z art. 435 § 1 k.c. broni się wykazywaniem, że szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, to nadal przyjmuje się jego odpowiedzialność, gdy udowodnione zostanie, że obok tej przyczyny działała jeszcze inna przyczyna, która zaszła po jego stronie (por. dodatkowo wyrok Sądu Najwyższego z 19 lipca 2000 r. II CKN 1123/98). Zebrany w sprawie materiał dowodowy rzucił natomiast światło na szereg zaniedbań zarówno po stronię pozwanego M., będącego głównym wykonawcą robót, jak i podwykonawcy E. Sp. z o.o., dopiero których eliminacja z ciągu przyczynowego prowadzącego do zdarzenia szkodzącego mogłaby przesądzić o wyłącznym zawinieniu osób trzecich. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że Sąd dopuścił się „przerwania adekwatnego związku przyczynowego” oraz pominięcia przesłanki wyłącznej winy osoby trzeciej. W konkluzji należało uznać, że na tle kompleksowych rozważań Sądu Apelacyjnego wywody wniosku nie stwarzały podstawy do przyjęcia, iż skarga kasacyjna jest zasadna, a tym bardziej by była ona uzasadniona w stopniu oczywistym i widocznym już prima vista, co zakłada przyczyna kasacyjna określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. M.L. [r.g.]