Sygnatura
I CSK 1262/24
postanowienie SN I CSK 1262/24
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 8 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1262/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ireneusz Kunicki 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 8 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Funduszu G. przeciwko K.K. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Funduszu G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 października 2023 r., I AGa 74/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 15 marca 2023 r. oddalającego powództwo w sprawie o zapłatę. Od wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na czterech przesłankach z art. 398 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Powód wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż pozew został złożony przed upływem okresu przedawniania. Ponadto według skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące biegu przedawnienia roszczenia z art. 299 k.s.h. Natomiast wskazując, że w sprawie I CSK 1262/24 2 występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, skarżący powołał art. 299 § 1 k.s.h., art. 4421 § 1 k.c. i art. 264 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a ponadto występują okoliczności wskazujące na przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania. Powód zaskarżył wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępnie należy wskazać, że kwestie, które mają budzić poważne wątpliwości skarżący obejmuje jednocześnie wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność. Tymczasem nie jest możliwe równoczesne wykazywanie, że w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i występuje istotne zagadnienie prawne oraz że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona. Albo jest tak, że wykładnia danych przepisów jest prosta i w związku z tym, ich naruszenie jest oczywiste albo tak, że wykładnia ta rodzi istotne zagadnienie prawne, wobec czego naruszenie przepisów nie może być oczywiste (zob. m.in. postanowienia SN z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14 i z 30 lipca 2019 r., III CSK 58/19). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się dotychczas wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. np. postanowienia SN z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15 i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15). Natomiast istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno I CSK 1262/24 3 umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie czyni zadość tym wymaganiom, nie stanowi ono bowiem zagadnienia nowego, niewyjaśnionego dotychczas w orzecznictwie (zob. m.in. wyroki SN: z 4 listopada 2011 r., I CSK 46/11; z 15 lutego 2013 r., I CSK 313/12; z 10 lipca 2014 r., I CSK 531/13). Nie ma więc potrzeby ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego na tej płaszczyźnie, gdyż termin przedawnienia roszczenia deliktowego może rozpocząć bieg, gdy roszczenie to już powstało, a poszkodowanemu znany jest zarówno fakt powstania szkody, jak i osoba obowiązana do jej naprawienia. Skoro powstanie roszczenia przewidzianego w art. 299 § 1 i 2 k.s.h. przeciwko członkom zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest warunkowane niemożliwością zaspokojenia wierzytelności z majątku spółki (bezskutecznością egzekucji), to termin jego przedawnienia musi być liczony od zaistnienia uświadomionego przez wierzyciela stanu, który można w ten sposób zakwalifikować. Warunkiem uświadomienia przez wierzyciela, że egzekucja konkretnej wierzytelności przeciwko spółce będzie bezskuteczna jest rozeznanie w jej kondycji gospodarczej. Dla stwierdzenia, że kondycja ta jest na tyle zła, iż nie pozwoli wierzycielowi na zaspokojenie jego wierzytelności, nie jest jednak konieczne, żeby inicjował on przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne i uzyskał w tym postępowaniu postanowienie o jego umorzeniu z uwagi na bezskuteczność (wyrok SN z 22 marca 2019 r., I CSK 96/18). Znajomość przez wierzyciela stanu rzeczy wskazującego na zrealizowanie się przesłanek doniosłych dla powstania roszczenia z art. 299 k.s.h. może wynikać z każdego dowodu wskazującego z dostateczną dozą prawdopodobieństwa na złą kondycję finansową spółki, oznaczającą, że nie ma ona majątku pozwalającego na wykonanie zobowiązania (por. wyroki SN: z 18 lutego 2015 r., I CSK 9/14, z 21 października 2011 r., IV CSK 46/11, z 14 lipca 2010 r., V CSK 30/10, z 2 października 2007 r., II CSK 301/07 i z 31 stycznia 2007 r., II CSK 417/06). Ponadto bezskuteczność egzekucji jako przesłanka odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania może być wykazana za pomocą różnych środków dowodowych i nie jest konieczne I CSK 1262/24 4 jej stwierdzenie w postępowaniu egzekucyjnym (zob. np. wyrok SN z 26 sierpnia 2009 r., I CSK 34/09, OSNC-ZD 2010, Nr 2, poz. 57). Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi. Wymagania te nie zostały przez skarżącego spełnione. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, zwłaszcza że Sąd drugiej instancji wskazał, iż bieg terminu przedawnienia roszczenia powoda rozpoczął się 19 października 2017 r., kiedy działając z należytą starannością mógł powziąć wiadomość, iż roszczenie nie zostanie zaspokojone w postępowaniu upadłościowym, co jest jednoznaczne z bezskutecznością egzekucji, o czym mowa w art. 299 k.s.h. Nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący uzasadnił sprzecznością z przepisami prawa składu sądu orzekającego w drugiej instancji (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Nie ma racji skarżący, gdyż Sąd Apelacyjny rozpoznał sprawę w składzie jednego sędziego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a nie powołanego w skardze kasacyjnej art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Z dniem 28 września 2023 r. zmieniono art. I CSK 1262/24 5 3671 k.p.c. W aktualnym jego brzmieniu zasadą jest rozpoznanie spraw w postępowaniu apelacyjnym w składzie jednego sędziego. Zasada ta ma zastosowanie w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy – a zatem także w niniejszej sprawie (art. 32 ust. 1 ustawy). Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. innych przyczyn Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (M.M.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Ireneusz Kunicki
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy