Sygnatura
I CSK 1313/24
postanowienie SN I CSK 1313/24
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 8 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1313/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ireneusz Kunicki 8 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 8 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia – […] o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Narodowego Funduszu Zdrowia – […] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27 października 2023 r., I ACa 383/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Narodowego Funduszu Zdrowia – […] na rzecz N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia – […] wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27 października 2023 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. I CSK 1313/24 2 Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Wskazał, że w sprawie występuje pięć zagadnień prawnych, z czego dwa dotyczą ugody i jej zakresu, dwa natomiast dotyczą świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 3531 i 917 k.c. budzących rozbieżności w orzecznictwie, a także wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępnie należy wskazać, że odnośnie do skargi kasacyjnej pozwanego to kwestie, które mają budzić poważne wątpliwości skarżący obejmuje jednocześnie wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność. Tymczasem nie jest możliwe równoczesne wykazywanie, że w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i występuje istotne zagadnienie prawne oraz że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona. Albo jest tak, że wykładnia danych przepisów jest prosta i w związku z tym, ich naruszenie jest oczywiste albo tak, że wykładnia ta rodzi istotne zagadnienie prawne, wobec czego naruszenie przepisów nie może być oczywiste (zob. m.in. postanowienia SN z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14 i z 30 lipca 2019 r., III CSK 58/19). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się dotychczas wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. np. postanowienia SN z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15 i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15). Natomiast istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego I CSK 1313/24 3 wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom, nie stanowią one bowiem zagadnień nowych, niewyjaśnionych dotychczas w orzecznictwie (zob. m.in. wyroki SN: z 4 listopada 2011 r., I CSK 46/11; z 15 lutego 2013 r., I CSK 313/12 i z 10 lipca 2014 r., I CSK 531/13). Pomimo rozbudowanej argumentacji i przedstawionych zagadnień prawnych istota skargi sprowadza się do kwestionowania ustaleń poczynionych przez Sądy meriti. Sam skarżący wprost wskazuje, że Sądy pierwszej i drugiej instancji nie poczyniły ustaleń, jakie było przekonanie (wiedza) powoda co do istnienia zobowiązania w chwili zawarcia ugody i spełnienia świadczenia bez zastrzeżenia zwrotu (art. 411 pkt 1 k.c.). Przedstawione zagadnienia są ściśle związane z konkretnym stanem faktycznym, innym w każdej sprawie, niepozwalającym na udzielenie odpowiedzi abstrakcyjnej w oderwaniu od okoliczności. W istocie więc odnoszą się do konkretnych ustaleń, które nie podlegają kontroli kasacyjnej w jakimkolwiek aspekcie. Na tym tle należy podkreślić, że zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi być zagadnieniem ściśle jurydycznym, dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08). Ponadto zagadnienie uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej nie może być pozorne, czyli m.in. nie może stanowić próby obejścia dokonanych przez sądy ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Na marginesie można wskazać, że w art. 411 k.c. wymienione zostały sytuacje, w których pomimo spełnienia przesłanek określonych w art. 410 § 2 k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia. Stosownie do art. 411 pkt 1 k.c., nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu I CSK 1313/24 4 nieważnej czynności prawnej. Dokonując wykładni tego przepisu, Sąd Najwyższy w wyroku z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97 (OSNC 1998, nr 6, poz. 101) wyjaśnił, że wątpliwości co do obowiązku spełnienia świadczenia nie mogą być utożsamiane z wymaganą przez art. 411 pkt 1 k.c. pozytywną wiedzą dłużnika o braku powinności świadczenia. Natomiast w wyroku z 18 lipca 1952 r., C 809/52 (OSN 1954, nr 2, poz. 27) wyjaśnił, iż o świadomości spełniającego świadczenie, że do świadczenia nie jest zobowiązany, można mówić dopiero wtedy, jeżeli nie tylko jest mu znany stan faktyczny uzasadniający brak obowiązku świadczenia, ale jeżeli ma on również świadomość tego, że obowiązujące przepisy prawne uzasadniają brak obowiązku świadczenia w danym stanie faktycznym (wyrok SN z 23 listopada 2007 r., IV CNP 72/07). Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie przymusu, o jakim mowa w art. 411 pkt 1 k.c. to nie tylko zagrożenie egzekucji świadczenia, ale także stworzenie takich sytuacji, w których strona, by uniknąć niekorzystnych i często nieodwracalnych skutków zmuszona jest spełnić świadczenie, mimo świadomości, że świadczy nienależnie (wyrok SN z 9 listopada 2005 r., II CK 177/05). Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi. Wymagania te nie zostały przez skarżącego spełnione. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do I CSK 1313/24 5 oczywistego naruszenia prawa. Ocena okoliczności zawarcia ugody, jak również jej potwierdzenia, może wchodzić w zakres całościowych ustaleń dowodowych i faktycznych sprawy (wyrok SN z 21 sierpnia 2024 r., II CSKP 373/22), a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami poczynionymi przez Sądy meriti. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 917 k.c. nie zawiera ograniczenia zakresu, w jakim stosunek sporny może być objęty ugodą (wyrok z 13 stycznia 2021 r., III CSKP 21/21). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. (M.M.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Ireneusz Kunicki
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy