I CSK 1376/25

I CSK 1376/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.K. i I.A. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 17 grudnia 2024 r., I ACa 1746/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie ustalił, że umowa kredytu hipotecznego z 11 marca 2005 r. zawarta pomiędzy powodami M.K. i I.A. a pozwanym Bank spółką akcyjną w W. jest nieważna (pkt 1); zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 380 226,77 zł oraz 32 601,30 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 lipca 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 2) i orzekł o kosztach procesu (pkt 3). Wyrokiem z 17 września 2024 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - orzekając na skutek apelacji pozwanego i wobec częściowego cofnięcia przez powodów powództwa na skutek potrącenia przez powodów wzajemnych wierzytelności wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy o kredyt – zmienił I CSK 1376/25 2 zaskarżony wyrok w punkcie drugim w ten sposób, że zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwotę 178 676,92 zł oraz 32 601,30 franków szwajcarskich - wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 sierpnia 2024 r. oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od kwoty 380 226,77 zł i 32 601,30 CHF za dzień 13 lipca 2021 r.; w pozostałym zakresie uchylił zaskarżony wyrok w punkcie drugim i umorzył postępowanie w tej części; oddalił apelację w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez pozwanego. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Zdaniem skarżącego istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, tj. art. 498 § 1 i 2 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie. I CSK 1376/25 3 Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Nie istnieje przy tym potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia oraz wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z 17 marca 2015 r., I PK 4/15, niepubl.; z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14, niepubl.; i z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.). Przedstawione przez skarżącego argumenty nie wskazują na potrzebę dokonania wykładni art. 498 § 1 i 2 k.c. Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, że intencją skarżącego jest jedynie potwierdzenie dominującego w orzecznictwie sądowym poglądu, zgodnie z którym jedną z przesłanek pozytywnych potrącenia jest wymagalność obu wierzytelności, a przynajmniej wymagalność wierzytelności przedstawionej do potrącenia. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wskazuje na istnienie w sprawie wątpliwości wykładniczych związanych z problematyką potrącenia lecz sprowadza się do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w zakresie kwoty skutecznie potrąconej przez powodów z perspektywy wymagalności ich roszczenia wzajemnego oraz treści art. 499 zdanie drugie k.c. Ponadto problematyka zarzutu potrącenia wielokrotnie była przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego a sprawy dotyczące kredytów frankowych nie zawierają, w kontekście wskazywanym przez skarżącego, odrębności odbiegających od zasad ogólnych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2023 r., I CSK 5/23, niepubl. i z 10 czerwca 2026 r., I CSK 464/26). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( dalej: „TSUE”) już wyjaśnił, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę I CSK 1376/25 4 z konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule abuzywne (zob. wyrok TSUE z 7 grudnia 2023 r., C-140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa TSUE również bankowi – w przypadku nieważności umowy kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21 oraz postanowienie z 11 grudnia 2023 r., C-756/22). Istotnych wyjaśnień w kwestii wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i banku, a tym samym i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia dostarcza także wyrok TSUE z 22 stycznia 2026 r, C-902/24. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (M.M.) [SOP]