Sygnatura

I CSK 1444/26

postanowienie SN I CSK 1444/26

Izba: Izba Cywilna
Data orzeczenia: 28 sierpnia 2026

Treść rozstrzygnięcia

<!DOCTYPE html> I CSK 1444/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak 28 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa E.Z. (poprzednio A.) przeciwko J.L. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22 września 2025 r., I ACa 2406/22, 1. odrzuca skargę kasacyjną w części zaskarżajacej oddalenia apelacji powódki; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie; 3. zasądza od powoda na rzecz powódki kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanej niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwem z 28 grudnia 2018 r., powódka – E.A. (obecnie Z.) wniosła, między innymi, o orzeczenie nakazem zapłaty, że pozwany – A.M. ma zapłacić na jej rzecz kwotę 211.870,51 zł obejmującą 210.940,06 zł z tytułu poniesionych przez I CSK 1444/26 2 powódkę nakładów na nieruchomość pozwanego oraz 930,45 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie wraz z dalszymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie w przypadku skierowania sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym lub wniesienia przez pozwanego sprzeciwu, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 211.870,51 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powództwo jest bezzasadne, bowiem powódka nie udowodniła, aby dokonała jakichkolwiek nakładów w lokalu najmowanym na podstawie zawartej z pozwanym umowy najmu z 1 czerwca 2013 r. W następczych pismach procesowych pozwany zgłosił zarzut potrącenia 22.400 zł należnej mu tytułem nieuregulowanych płatności czynszu za najem lokalu za okres od 1 marca do 30 września 2018 r. oraz 13.000 zł z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie utrzymywania tablic reklamowych powódki na elewacji nieruchomości oraz zarzut potrącenia 25.600 zł tytułem nieopłaconego czynszu najmu w razie ewentualnego zasądzenia zwrotu nakładów. W toku postępowania pozwany zmarł ([…] 2019 r.), a w jego miejsce wstąpiła spadkobierczyni, jego żona J.L., która spadek po mężu nabyła w całości, na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego 29 grudnia 2015 r. W tych okolicznościach po uprzednim zawieszeniu przedmiotowego postępowania, Sąd postanowieniem z 12 października 2020 r. podjął zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnego zmarłego A.M., tj. J.L. Ostatecznie pismem procesowym z 20 czerwca 2022 r., powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej kwoty 195.085,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a pozwana w odpowiedzi domagała się oddalenia powództwa. Odnośnie do okoliczności faktycznych, A.M. był właścicielem (ewentualnie współwłaścicielem wraz z żoną) kilku lokali położonych w budynku przy ul. [...] w K., a sam zamieszkiwał w jednym z nich na parterze. Dnia 1 kwietnia 2008 r. strony przedmiotowego postępowania zawarły, na czas określony, umowę najmu lokalu (kwestie związane z interpretacją tej umowy oraz kolejnej umowy najmu były osią I CSK 1444/26 3 sporu pomiędzy stronami) położonego w K. przy ul. [...], mieszczącego się na parterze, składającego się z trzech pokoi, korytarza, łazienki o łącznej powierzchni 51,2 m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr […]. Umowa została zawarta na okres od 1 kwietnia 2008 r. do 1 maja 2018 r., a pod jej treścią widniał podpis pozwanego jako właściciela lokalu, mimo że w treści komparycji umowy naniesiona została odręcznie zmiana polegająca na wykreśleniu imienia A. i wpisaniu imienia J. Przedmiotowy lokal miał być wykorzystywany na cele prowadzenia gabinetu kosmetycznego, przy czym z umowy wynikało, że przedmiot najmu jest niezdatny do umówionego użytku. Wynajmujący w umowie wyraził zgodę na dokonanie przez najemcę w powyższym lokalu określonych prac adaptacyjnych i remontowych (remont generalny). Następnie dnia 1 czerwca 2013 r. powódka jako najemca zawarła z pozwanym i jego żoną J.M., na czas określony, kolejną umowę najmu lokalu położonego w budynku przy ul. […] w K. o powierzchni 80 m2, z uwagi na obawę powódki, że lokal ten zostanie wynajęty na prowadzenie konkurencyjnej działalności gospodarczej. W zamierzeniu powódki lokal ten miał być przeznaczany na prowadzenie gabinetu kosmetyczno - fryzjerskiego, a z uwagi na jego stan techniczny, wynajmujący wyraził zgodę na dokonanie przez najemcę prac adaptacyjnych i remontowych. Strony uregulowały w umowach najmu, w szczególności, kwestie związane ze zwrotem przedmiotu najmu. W odniesieniu do każdej z tych umów strony zastrzegły możliwość jej wypowiedzenia z zachowaniem stosownego okresu wypowiedzenia. Powódka docelowo chciała odkupić od pozwanego najmowane lokale z uwagi na dokonane w nich nakłady, ale pozwany nie zgodził się na sprzedaż. Pozwany zaniedbywał budynek przy ul. [...] i nie przeprowadzał w nim żadnych niezbędnych remontów. Pismem z 30 października 2018 r., po uprzednim wypowiedzeniu umów najmu, powódka wezwała pozwanego do zapłaty na jej rzecz kwoty 210.940,06 zł stanowiącej równowartość adaptacji wykonanych w najmowanych lokalach na dzień zakończenia stosunku najmu w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma; pozwany odmówił jego przyjęcia, natomiast następczo wystosował swoje roszczenia związane ze spornymi umowami. W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 6 września 2022 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 70.419,05 zł wraz z I CSK 1444/26 4 ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty (pkt 1); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2). Apelacje od tego rozstrzygnięcia wywiodły obie strony, przy czym dalej idąca była apelacja strony powodowej. Powódka apelacją zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 6 września 2022 r. w części, to jest w zakresie pkt. 2 rozstrzygnięcia (oddalenie powództwa), podnosząc wyszczególnione w jej treści zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego i wnosząc ostatecznie, w szczególności, o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jej rzecz łącznej kwoty 198.085 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. Pozwana apelacją zakwestionowała rozstrzygnięcia zawarte w pkt.: 1 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 6 września 2022 r., domagając się jego zmiany poprzez oddalenie powództwa w całości. Zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez dowolną i błędną ocenę materiału dowodowego, pominięcie ustaleń stron zawartych w umowie i przyjęcie, że pozwana winna zwrócić powódce na mocy umowy z 1 czerwca 2013 r. wartość odtworzeniową nakładów na przedmiotowy lokal. Skarżąca ponadto kwestionowała przyjęcie przez Sąd I instancji, że strona pozwana nie dokonała skutecznego potrącenia w procesie, mimo, że w aktach sprawy widniało pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia woli imieniem pozwanego w tym zakresie, a powódka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika została powiadomiona o zarzucie potrącenia w piśmie procesowym z 4 listopada 2019 r.; wcześniej była wzywana do zapłaty 16 000 zł i 13 000 zł, tytułem należności za korzystanie z nieruchomości poprzez utrzymywanie tablic reklamowych oraz do ich zdemontowania. Obie strony zakwestionowały apelacje przeciwnika procesowego, wnosząc o ich oddalenie. W ocenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach apelacja żadnej ze stron nie odniosła skutku. Wbrew stanowisku skarżącej powódki, zdaniem Sądu II instancji słusznie uznał Sąd Okręgowy, iż strony zawarły dwie odrębne umowy najmu dwóch różnych lokali, o wskazanym położeniu i opisanej powierzchni, tj.: 1 kwietnia 2008 r. I CSK 1444/26 5 i 1 czerwca 2013 r. Przekonanie powódki o kontynuacji poprzedniej umowy w wyniku podpisania drugiej, na warunkach określonych w umowie pierwszej, wbrew treści kolejnej, nie znalazło oparcia w materiale dowodowym, a subiektywne przeświadczenie komunikowane przez skarżącą w aspekcie jej trudnej sytuacji życiowej w dacie zawierania umów oraz braku doświadczenia i pomocy prawnej, nie mogło stanowić o nadaniu innej, niż wynika to z tekstu umów, ich treści. Sąd odwoławczy podkreślił, że z doświadczenia życiowego i zasad racjonalnego rozumowania nie wynikało, by móc za powódką uznać drugą z umów za kontynuację pierwszej, absolutnie wbrew treści jej jasnych zapisów. Zgodny zamiar stron w tej kwestii, podnoszony przez powódkę w apelacji, nie został zatem wykazany, jak słusznie przyjął Sąd I instancji. Tym samym nie doszło tu również do naruszenia art. 65 § 2 k.c. w kontekście okoliczności sprawy oraz dokładnie skonkretyzowanego opisu przedmiotu najmu w każdej z umów. Nie sposób również było uznać kontynuacji umowy z 1 kwietnia 2008 r. i przedłużenia terminu jej obowiązywania w sposób konkludentny, jak chciałaby tego apelująca, skoro jej zmiana była przez strony możliwa wyłącznie w formie pisemnej, pod rygorem nieważności. W ocenie Sądu II instancji zasadnie dokonano też przeliczenia wartości nakładów powódki na nieruchomość, wykazanych fakturami i rachunkami, zgodnie z postanowieniami umowy, co do faktu ich poniesienia i kosztów powódki z tego tytułu - wraz z opinią biegłego. Rozliczenia nakładów powódki na przedmiot najmu zostały zatem dokonane w zaskarżonym wyroku prawidłowo, w oparciu o opinię biegłego sądowego, uzupełnioną stosownie do składanych zarzutów i ostatecznie należycie wyjaśniającą wszelkie istotne i umotywowane wątpliwości. Odnośnie, zaś, do apelacji strony pozwanej i podniesionych zarzutów dotyczących nieuwzględnienia zgłoszonego przez stronę pozwaną przed Sądem I instancji zarzutu potrącenia, Sąd odwoławczy wskazał, iż w istocie zarzut ten nie mógł odnieść skutku, a stanowisko Sądu Okręgowego było należycie umotywowane. Nie zostało zatem wykazane, by oświadczenie o potrąceniu zostało skutecznie doręczone powódce. Co do zarzutu potrącenia należności z tytułu nieopłaconego czynszu w wysokości 25 600 zł, zgłoszonego ustnie na rozprawie 29 października 2019 r. w obecności powódki - nie przyjął on wymaganej już w czasie obowiązującej wówczas regulacji formy pisma procesowego. Nie wykazano nadto I CSK 1444/26 6 wymagalności tej wierzytelności i terminowości zgłoszenia zarzutu. Podkreślenia wymagało, iż nie sposób było uznać zasadności żądania świadczenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości opuszczonej przez powódkę w okresie, gdy domagała się jej odbioru, a pozwany się od tego uchylał, naliczając jednocześnie należność za bezumowne korzystanie. Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 22 września 2025 r., oddalił obie apelacje. Pozwana skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22 września 2025 r. w całości. Skargę tę pozwana oparła na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. oraz na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3531 k.c.; art. 65 k.c.; art. 5 k.c.; art. 498 k.c. i 499 k.c. Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt.: 1 k.p.c. skarżąca wniosła o przyjęcie jej skargi do rozpoznania, wskazując, że w sprawie wystąpiło następujące istotne zagadnienie prawne, co, w efekcie, skutkowało koniecznością rozstrzygnięcia następującej kwestii: „Czy Sąd jest uprawniony do całkowitego pominięcia postanowień umowy w zakresie sposobu rozliczenia nakładów, zastępując ustalenia stron własnym mechanizmem (wartość odtworzeniową + amortyzacja techniczna), mimo jednoznacznych ustaleń stron co do podstaw rozliczenia (rachunki + amortyzacja 10-letnia)”. W ocenie skarżącej zaskarżony wyrok Sądu II instancji naruszył zasadę swobody umów (art. 3531 k.c.), co prowadziło do rażącego błędu i skutkowało zasądzeniem na rzecz powódki kilkunastokrotnie zawyżonej kwoty nakładów. Nadto, jak wskazała skarżąca zachodziła też konieczność wykładni art. 3531 k.c. i art. 65 k.c. w kontekście umów najmu lokali użytkowych oraz rozliczeń nakładów oraz potrzeba ustalenia czy Sąd II instancji miał prawo zignorować zasadę swobody stron i ustalenia stron w zakresie rozliczenia nakładów dokonując zupełnie odmiennych ustaleń, szczególnie w sytuacji, gdy powódka była przedsiębiorcą, a umowa związana była z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej, tj. salonu fryzjersko- kosmetycznego; ingerencja Sądu II instancji w ustalenia stron doprowadziła do I CSK 1444/26 7 zupełnie odmiennej interpretacji zgodnego zamiaru stron jaki strony ujawniły przy podpisaniu umowy. Skarżąca jako przyczynę kasacyjną wskazała też na oczywistą zasadność skargi (art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt.: 4 k.p.c.), gdyż, w jej opinii, doszło do oczywistego naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c. i w efekcie dokonania zupełnie dowolnej oceny dowodów wbrew wnioskom i ustaleniom opinii biegłego oraz dokumentom załączonym do akt sprawy (rachunki z remontu). Zaskarżony wyrok doprowadził do rażąco niesprawiedliwego rezultatu, w konsekwencji zastosowania odmiennych zasad rozliczenia nakładów niż strony ustaliły w umowie; doszło do zasądzenia na rzecz powódki - przedsiębiorcy kilkukrotnie zawyżonej kwoty nakładów. O dopuszczalności skargi kasacyjnej świadczył, zdaniem pozwanej, ponadto fakt, iż naruszenie powyższych przepisów prawa spowodowało wydanie nieprawidłowego orzeczenia przez Sąd II instancji, który powinien był prawidłowo przyjąć, iż strony w umowie jednoznacznie ustaliły podstawy rozliczenia nakładów (rachunki + amortyzacja 10-letnia). Powyższe okoliczności uzasadniały, zdaniem skarżącej, potrzebę przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wnioskach skarżąca domagała się, w szczególności, uchylenia wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. W odpowiedzi na skargę pozwanej powódka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz.108). Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu drugiej instancji w całości, a zatem także w części, w jakiej została oddalona apelacja powódki. W tym zakresie skarżąca nie I CSK 1444/26 8 wykazała własnego interesu prawnego, ani też interesu publicznego w rozpoznaniu skargi kasacyjnej także w tej części. Z tej przyczyny w powyższym zakresie należało skargę kasacyjną odrzucić na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. 2. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na I CSK 1444/26 9 przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Oświadczenia woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje (art. 65 § 1 k.c.). W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu (art. 65 § 2 k.c.). Sąd Najwyższy wypowiadał się już wielokrotnie na gruncie tych przepisów i już z tej przyczyny nie zachodzi potrzeba wydawania kolejnego orzeczenia. Nadmienić jedynie należy, że cel umowy to stan rzeczy, który ma być osiągnięty dzięki niej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 marca 2002 r., III CKN 801/00, OSNC z 2003 r., nr 3, poz. 41). Z kolei kryterium zgodnego zamiaru stron nawiązuje do zbieżnych, rzeczywistych intencji stron, zwłaszcza co do zamierzonych skutków umowy. Proces interpretacji oświadczenia woli wyrażonego za pomocą słów, należy rozpocząć od sensu wynikającego z reguł językowych. Jednak w przypadku pisemnych czynności prawnych, sąd nie może uchylić się od dalszej wykładni oświadczeń z powołaniem się na ich jasne, jednoznaczne brzmienie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2008 r., V CSK 108/08, OSNC-ZD 2009/D, poz. 90). Nie obowiązuje w tym wypadki zasada clara non sunt interpretanda. Chodzi o to, w jaki sposób adresat i odbiorca rozumieli znaczenie tego oświadczenia, nawet gdyby ich rozumienie odbiegało od obiektywnego znaczenia użytych w dokumencie słów lub zwrotów. W orzecznictwie wyjaśniono również, że punktem wyjścia wykładni oświadczeń woli powinno być ustalenie treści i celu umowy oraz kreowanego nią stosunku prawnego. Należy przy tym uwzględnić zgody zamiar stron, treść umowy, w tym związki między jej postanowieniami, okoliczności zawarcia umowy oraz inne I CSK 1444/26 10 czynniki wskazane w art. 65 k.c. i art. 66 k.c., a także zasadę favor contractus i w razie wątpliwości przypisać postanowieniu takie znaczenie, które pozwoli na utrzymanie jego ważności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2017 r., II CSK 575/16, niepubl.). To, w jaki sposób strony rozumiały oświadczenie woli w chwili jego złożenia, można wykazywać za pomocą wszelkich środków dowodowych. Jeżeli okaże się, że strony nie pojmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, za prawnie wiążące należy uznać jego znaczenie ustalone według obiektywnego wzorca wykładni, czyli tak, jak adresat znaczenie to rozumiał i rozumieć powinien. Decydujące jest w tym wypadku rozumienie oświadczenia woli, będące wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. W przypadku oświadczenia ujętego w formie pisemnej sens oświadczeń woli ustala się na podstawie wykładni teksu dokumentu. Podstawową rolę mają tu językowe normy znaczeniowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2017 r., V CSK 433/16, niepubl.). Dla ustalenia, jak strony rzeczywiście pojmowały oświadczenia woli w chwili jego złożenia może mieć znaczenie także ich postępowanie po złożeniu oświadczenia oraz sposób wykonywania umowy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2016 r., I CSK 802/15, niepubl.). W judykaturze, jak i w doktrynie dominuje tzw. kombinowana metoda wykładni oświadczeń woli, w ramach której wyróżnia się dwa etapy. Metoda ta polega na tym, że najpierw ustala się to, jak strony (składający i odbierający oświadczenie woli) rzeczywiście rozumiały oświadczenie woli w chwili jego złożenia, a w szczególności, jaki sens łączyły z użytym w oświadczeniu woli zwrotem lub wyrazkiem. Jeżeli natomiast okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest przejście do etapu obiektywnej wykładni, w którym właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak, jak adresat sens ten rozumiał i rozumieć powinien przy założeniu starannych z jego strony zabiegów interpretacyjnych (chodzi o sens przez niego rozumiany, pod warunkiem iż każdy uczestnik obrotu znajdujący się w podobnej sytuacji, a w szczególności dysponujący takim samym zakresem wiedzy o oświadczeniu i okolicznościach jego złożenia, zrozumiałby tak samo jego znaczenie, przy czym jeżeli kontrahentami są profesjonalni uczestnicy obrotu prawnego, to należy od odbiorcy oświadczenia woli I CSK 1444/26 11 wymagać staranności uwzględniającej zawodowy charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (art. 355 § 2 k.c.). W tej jednak fazie wykładni oświadczenia woli ochrona zaufania starannego odbiorcy oświadczenia woli przeważa na wolą (rozumieniem) nadawcy. Wynika to z założenia, że skoro nadawca formułuje oświadczenie woli, to powinien uczynić to w taki sposób, aby było one zgodne z jego wolą zrozumiane przez odbiorcę. Po drugie, w stanie faktycznym sprawy nie występują istotne jurydycznie problemy interpretacyjne oświadczeń woli stron, ponieważ Sądy meriti uwzględniły powództwo jedynie w zakresie nakładów na lokal stanowiący przedmiot umowy najmu z 1 czerwca 2013 r., a nie także przedmiot umowy z 1 kwietnia 2008 r. Jak wynika z wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych Sądu odwoławczego (art. 39813 § 2 k.p.c.) w umowie najmu z 1 czerwca 2013 r. postanowiono m.in., że po zakończeniu najmu najemca zobowiązany będzie pozostawić wynajmującemu wykonane w lokalu adaptacje bez obowiązku ze strony wynajmującego zapłaty ich równowartości, o ile najmem lokalu będzie trwał przynajmniej do 1 sierpnia 2021 r.; w przeciwnym razie najemca dokona w oparciu o posiadane rachunki rozliczenia wykonanych adaptacji, a ich wartość w chwili zakończenia najmu zostanie pomniejszona o równowartość czynszu najmu nie opłaconego przez najemcę (pkt 9 umowy najmu k. 23). Z uwagi na wypowiedzenie w 2018 r. najmu przez powódkę zaktualizowało się jej roszczenie o zwrot spornych nakładów na tenże lokal (o powierzchni 80 m2 ). Biegły sądowy w opinii, która została objęta podstawą faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia określił wartość tych nakładów na kwotę 70 419,50 zł netto, z uwzględnieniem ich stopnia zużycia technicznego na dzień zakończenia najmu, tj. 30 września 2018 r. Natomiast spornych zaległości czynszowych pozwana dochodzi w innym procesie. Nadmienić należy, że do pozwu zostały dołączone rachunki, w tym w odniesieniu do lokalu stanowiącego przedmiot umowy najmu z 1 czerwca 2013 r., które również były weryfikowane przez biegłego sądowego (k. 811 i n.). Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga I CSK 1444/26 12 kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Niezależnie od tego lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na podzielenie tezy pozwanej co do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy - w zakresie, w jakim zostało uwzględnione powództwo - odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.1564). Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności. I CSK 1444/26 13 (M.M.) [SOP]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Typ dokumentu: postanowienie SN
Jednostka: Izba Cywilna Wydział I
Sędziowie: SSN Władysław Pawlak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy