I CSK 1731/26

I CSK 1731/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa E.R. przeciwko Spółdzielni P. w W., B.G., Ł.M. i A.M. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na skutek skargi kasacyjnej E.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 września 2025 r., VI ACa 4151/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz Spółdzielni P. w W. kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powódce do dnia zapłaty; 3. zasądza od powódki na rzecz Ł. i A.M. kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powódce do dnia zapłaty. UZASADNIENIE I CSK 1731/26 2 Powódka E.R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w warszawie z 30 września 2025 r., wydanego z sprawie przeciwko Spółdzielni P. w W., B.G., Ł.M. i A.M. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania potrzebą dokonania wykładni art. 48 ust. 1 u.s.m. w zakresie pojęcia „własności” przedsiębiorstwa państwowego w kontekście cywilnoprawnej struktury jednolitej własności Skarbu Państwa obowiązującej w PRL, a także art. 366 k.p.c., odnośnie do związania powagą rzeczy osądzonej wyroku wydanego w sprawie, w której nie uczestniczyli wszyscy współuczestnicy konieczni po stronie pozwanej. Ponadto powódka wskazała, ze skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna ze względu na rażące naruszenie ww. przepisów prawa oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W ramach potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga również wykazania związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego. Innymi słowy, problem prawny związany z potrzebą dokonania wykładni musi stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy, nie może być związany z nią w sposób abstrakcyjny (zob. np. postanowienia SN: z 27 sierpnia 2026 r., I CSK 1913/26; z 16 czerwca 2026 r., I CSK 1165/26; z 24 lutego 2026 r., I CSK 3866/24; z 20 listopada 2025 r., I CSK 2570/25; z 21 maja 2025 r., I CSK 266/25; z 25 października 2023 r., I CSK 2989/23; z 27 września 2023 r., I CSK 4679/22 oraz z 17.08.2023 r., I CSK 5668/22). Podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Apelacyjny było stwierdzenie, że powódka nigdy nie była uprawniona do korzystania z lokalu jako najemca, co jest przesłanką zastosowania art. 48 u.s.m. Wobec takiego ustalenia sądu I CSK 1731/26 3 rozpoznającego sprawę wszelkie dalsze rozważania prawne na temat innych pojęć występujących w tym przepisie nie miałyby wpływu na rozstrzygniecie tej konkretnej sprawy. Dlatego kwestia wykładni pojęcia „własności” w kontekście władztwa sprawowanego przez przedsiębiorstwa państwowe w okresie PRL-u nie mogłaby przesądzić o wyniku sporu prowadzonego przez powódkę. Kwestię tę można by bowiem rozważać dopiero wobec przyjęcia istnienia uprawnienia osoby domagającej się ochrony prawnej. Natomiast oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (zob. np. postanowienia SN z 7 sierpnia 2026 r, I CSK 3546/25; z 30 lipca 2026 r., I CSK 3562/24; z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Dodatkowo należy wskazać, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy. Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań. (zob. np. postanowienia SN z 10 października 2023 r., III USK 153/22; z 26 września 2023 r., III USK 274/22 oraz z 8 sierpnia 2023 r., I PSK 26/23). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. I CSK 1731/26 4 [SOP]