I CSK 2051/26

I CSK 2051/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P. spółki akcyjnej w W. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji A. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 21 stycznia 2026 r., XIII Ga 654/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powódce do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powód P. S.A. z siedzibą w W. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 21 stycznia 2026 r., wydanego w sprawie przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji A. S.A. z siedzibą w W. o zapłatę. Powód oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Wskazał, że w sprawie występuje zagadnienie prawne związane z koniecznością doprecyzowania pojęcia związania sądu cywilnego I CSK 2051/26 2 ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego „co do popełnienia przestępstwa”. Skarżący podaje w wątpliwość, czy związanie to obejmuje również kwalifikację prawną czynu, czy też jedynie fakty składające się na jego znamiona. Na tej podstawie powód przedstawił w skardze kasacyjnej zagadnienie o następującej treści: Czy kwalifikacja czynu jako oszustwa z art. 286 § 1 k.k. wyklucza możliwość oceny, że późniejsze rozporządzenie rzeczą powierzoną odpowiada autonomicznej, umownej definicji przywłaszczenia. Natomiast oczywista zasadność skargi wynika, zdaniem powoda, z dostrzegalnego prima facie faktu, że Sądy meriti, rozpoznając sprawę, oparły się na innym zdarzeniu niż zdarzenie objęte ochroną ubezpieczeniową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że choć zagadnienie prawne powinno zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, to jednocześnie powinno odzwierciedlać istotny, nierozstrzygnięty jeszcze problem prawny. Musi zatem zostać sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny, aby umożliwić udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 25 września 2025 r., I CSK 1988/24; z 1 sierpnia 2025 r., I CSK 1278/25; z 11 stycznia 2024 r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25 października 2023 r., III USK 286/22). Natomiast powołanie się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jest uzasadnione jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc I CSK 2051/26 3 powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie został należycie uzasadniony. Zagadnienie opisane przez skarżącego jako problem prawny zawiera polemikę z faktycznymi ustaleniami Sądów meriti w zakresie wykładni umowy ubezpieczenia. Ustalenie treści zgodnych oświadczeń woli stron stanowi bowiem jedno z ustaleń faktycznych (zob. np. postanowienia SN z 26 lipca 2023 r., I CSK 6298/22; z 12 lutego 2025 r., I USK 126/24). Wywód przedstawiony przez skarżącego odnosi się do umowy ubezpieczenia w sposób wybiórczy, pomijając m.in. okoliczność wyłączenia z jego zakresu wszelkich szkód wynikających z oszustwa stwierdzonego prawomocnym wyrokiem karnym. Już podstawowe zasady wykładni prawniczej prowadzą do wniosku, że dodatkowo płatne rozszerzenia ochrony ubezpieczeniowej, na jakie powołuje się skarżący dotyczą jedynie zdarzeń, które nie zostały expressis verbis wyłączone z jej zakresu. Problem opisany przez powoda dotyczy zatem ściśle wykładni umowy ubezpieczenia i nie wiąże się z zastosowaniem art. 11 k.p.c. Na analogicznym założeniu, niezgodnym z ustaleniami sądów rozpoznających sprawę, powód oparł także uzasadnienie oczywistej zasadności skargi, w którym utrzymywał, że stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym oszustwo jest innym zdarzeniem faktycznym relewantnym prawnie niż przywłaszczenie przedmiotu leasingu. Kognicja Sądu Najwyższego nie obejmuje zaś sfery ustaleń faktycznych, co znajduje wyraz w art. 3983 § 3 oraz art. 39820 § 2 k.p.c. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [a.ł] I CSK 2051/26 4