I CSK 2180/26

I CSK 2180/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 15 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.R. i P.R. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 2 lutego 2026 r., I ACa 633/24, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz K.R. i P.R. po 1350 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwany Bank S.A. (poprzednio: Bank1 S.A.) w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 2 lutego 2026 r., zaskarżając ten wyrok „w części, to jest w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny podtrzymał stanowisko Sądu I instancji ustalające, że Umowa kredytu jest nieważna, a nadto co do rozstrzygnięcia w punkcie I, oraz w punkcie zasądzającym zwrot kosztów procesu na rzecz Powoda”. I CSK 2180/26 2 W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma istotne wady konstrukcyjne, przesądzające o konieczności jej odrzucenia. Nawet kierując się najdalej posuniętą życzliwą interpretacją nie sposób dokonać takiej wykładni treści wniesionej skargi, która pozwalałaby nadać jej wymagany przepisami kształt. Wymaga wyjaśnienia, że Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z 18 grudnia 2023 r. w pkt I. zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów 232 560,70 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 maja 2023 r.; w pkt II. oddalił powództwo w pozostałej części w zakresie żądania odsetek ustawowych za opóźnienie; a w pkt III. zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu. Na skutek apelacji pozwanego banku Sąd Apelacyjny w pkt I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną w nim kwotę do 104 560,70 zł, zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od 128 000 zł za okres od 13 maja 2023 r. do 28 czerwca 2024 r. i oddalił powództwo „ponad te kwoty”; w pkt II. oddalił apelację w pozostałej części; a w pkt III. obciążył pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego. Na tym tle określony w skardze kasacyjnej zakres zaskarżenia jest zupełnie niezrozumiały. Po pierwsze, sformułowanie, że skarga obejmuje tę część wyroku Sądu Apelacyjnego, w której zostało podtrzymane stanowisko Sądu pierwszej instancji ustalające, że umowa kredytu jest nieważna, a nadto co do rozstrzygnięcia w punkcie I., sugeruje, iż zaskarżony jest pkt I. wyroku w całości, a pkt II. w zakresie dotyczącym ustalenia nieważności umowy. Umiejscowienie tego ostatniego rozstrzygnięcia wynika z tego, że pkt I. jest zaskarżony odrębnie („a nadto co do rozstrzygnięcia w punkcie I”), podobnie jak koszty procesu. Rzecz jednak w tym, że w pkt II. wyroku Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego w pozostałej części, tj. poza tym zakresem, który został uwzględniony w pkt I. wyroku, a wyrok Sądu Okręgowego nie zawiera rozstrzygnięcia o ustaleniu nieważności umowy. Sąd Apelacyjny nie mógł więc takiego rozstrzygnięcia „podtrzymać” przez – jak się I CSK 2180/26 3 można domyślać – oddalenie apelacji. W tym fragmencie zakres zaskarżenia, nawiązujący do ustalenia nieważności umowy, odnosi się zatem do nieistniejącego rozstrzygnięcia, skoro pkt II. wyroku Sądu Apelacyjnego takiego rozstrzygnięcia w ogóle nie dotyczy. Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy m.in. wskazanie czy orzeczenie, od którego jest wniesiona skarga, zostało zaskarżone w całości czy w części. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zakres zaskarżenia nie może być ustalany przez Sąd Najwyższy na podstawie wykładni użytych przez skarżącego sformułowań. Znaczenie tych wymagań i bezwzględny obowiązek precyzji w oznaczaniu zakresu zaskarżenia i wniosków skargi powoduje, że braki skargi w tym zakresie nie podlegają usunięciu w ramach procedury naprawczej stosowanej przy usuwaniu braków formalnych (zob. m.in. postanowienie SN z 3 czerwca 2016 r., IV CSK 796/15). Po drugie, jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108). Powód nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu pkt I. wyroku Sądu Apelacyjnego w części, w jakiej uwzględniono jego apelację i oddalono powództwo – przede wszystkim co do kwoty stanowiącej różnicę między 232 560,70 zł a 104 560,70 zł. W tym zakresie istnieje więc samoistna przyczyna odrzucenia skargi. Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w tej części, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., jako niedopuszczalnej. Po trzecie, w pkt I. Sąd Apelacyjny zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od 128 000 zł za okres od 13 maja 2023 r. do 28 czerwca 2024 r. Niewątpliwie w tym zakresie pozwany ma gravamen, chociaż niejasne jest, dlaczego Sąd drugiej instancji w ramach uwzględnienia apelacji zasądził od strony wnoszącej apelację powyższą kwotę. Istotne jest jednak to, że odsetki ustawowe za opóźnienie za ten okres naliczane od 128 000 zł wynoszą 16 599,68 zł. Według art. 3982 § 1 k.p.c. I CSK 2180/26 4 skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W konsekwencji w zakresie rozstrzygnięcia o zasądzeniu odsetek skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na zbyt niską wartość zaskarżenia. Taka konstrukcja skargi, gdy jest ona częściowo niedopuszczalna ze względu na objęciem zakresem zaskarżenia nieistniejącego rozstrzygnięcia, częściowo – z uwagi na brak interesu w zaskarżeniu (co do pkt I. wyroku oddalającego powództwo), a w pozostałym zakresie, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia jest za niska (co do pkt I. zasądzającego odsetki), przesądza o niedopuszczalności tego środka zaskarżenia w całości. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, a stosownie do art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. (D.Z.) [SOP]