I CSK 3062/25

I CSK 3062/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 15 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w O. z udziałem E. spółki akcyjnej w O. o ustanowienie służebności przesyłu, na skutek skargi kasacyjnej E. spółki akcyjnej w O. od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 4 lipca 2025 r., II Ca 127/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego uczestnika, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Opolu ustanowił na rzecz uczestnika postępowania na opisanej w sentencji nieruchomości służebność przesyłu polegającą na prawie korzystania przez uczestnika postępowania z ciepłociągu podziemnego a także na prawie dostępu do tej budowy celem umożliwienia dokonywania przeglądów, konserwacji i napraw na pasie gruntu o łącznej powierzchni 506 m kw o przebiegu jak na oznaczonej w sentencji mapie stanowiącej integralną część postanowienia (punkt 1) oraz zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 87.219 zł płatną w terminie I CSK 3062/25 2 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności tytułem wynagrodzenia jednorazowego (punkt 2). Postanowieniem z dnia 4 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Opolu, w następstwie apelacji uczestnika postępowania, zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 2., w ten sposób, że kwotę 87 219 zł zastąpił kwotą 66 835 zł (punkt I), w pozostałym zaś zakresie apelację oddalił (punkt II). W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, uczestnik wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, I CSK 3062/25 3 niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.). Skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami. Oznaczenie, jak szeroki jest zakres obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu, następuje przy jej ustanowieniu, stosownie do rodzaju urządzeń przesyłowych, ich przebiegu, zakresu potrzeb przedsiębiorcy przesyłowego oraz innych ewentualnie okoliczności, każdej indywidualnie rozpatrywanej sprawy. Powierzchnia nieruchomości zajęta pod służebność powinna umożliwiać przedsiębiorcy posadowienie urządzeń, prawidłowe korzystanie z nich, ich konserwację, naprawę, modernizację oraz usuwanie awarii. Z motywów zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Okręgowy ustalił - w oparciu o opinię biegłego J.P. - iż powierzchnia umożliwiająca uczestnikowi prawidłowe korzystanie z urządzeń, ich naprawę, modernizację oraz usuwanie awarii, obejmuje w okolicznościach przedmiotowej 506 m2 i pas szerokości 5,85 m (1,35 m - pas zajętości; 0,5 m - pas eksploatacyjny z jednej strony, 4 m - pas eksploatacyjny z drugiej strony). Pas ów został wyznaczony z uwzględnieniem typowych potrzeb przedsiębiorstwa przesyłowego, w tym potrzeby dokonywania napraw, konserwacji, remontów czy modernizacji, a nie zdarzeń nadzwyczajnych wynikających z siły wyższej lub konieczności odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa. Argumentacja wniosku oparta na kwestionowaniu ustaleń i twierdzeniu dotyczącym bezawaryjności sieci, a zmierzająca w istocie do kwestionowania dokonanej przez I CSK 3062/25 4 Sąd Okręgowy oceny dowodów z opinii biegłych nie może przekonywać za oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [a.ł]