Sygnatura
I CSK 492/25
postanowienie SN I CSK 492/25
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 25 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 492/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 25 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa L. spółki akcyjnej w B. przeciwko K.K. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 1 sierpnia 2024 r., I AGa 71/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od K.K. na rzecz L. spółki akcyjnej w B. 2700 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty; 3. przyznaje od Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Lublinie na rzecz adwokata K.W. 2700 zł powiększone o kwotę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora pozwanego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE I CSK 492/25 2 Wyrokiem z 1 sierpnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 30 stycznia 2024 r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, a w pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając ten wyrok w części. Skarżący wskazał na występowanie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach których pyta: 1. czy w przypadku ustalenia przez strony umowy danych kontaktowych wiążących przy składaniu oświadczeń związanych z wykonywaniem umowy skuteczne w rozumieniu art. 61 § 1 k.c. jest wysłanie oświadczenia o nałożeniu kary umownej na adres zamieszkania kontrahenta, bez uprzedniego wysłania tego oświadczenia na adres wynikający z umowy? 2. czy na gruncie art. 61 § 1 k.c. wykreślenie przedsiębiorcy z bazy danych Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej powoduje konieczność doręczania mu oświadczeń związanych z wykonywaniem umowy w ramach dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej na adres zamieszkania, czy wystarczające jest doręczenie tych oświadczeń na adres wynikający bezpośrednio z umowy? 3. czy na gruncie art. 484 § 2 k.c. przesłankę rażącego wygórowania kary umownej należy badać w odniesieniu wyłącznie do zapisów umowy, czy w kontekście stanu faktycznego konkretnej sprawy? W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi I CSK 492/25 3 nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25). Sformułowanych przez skarżącego zagadnień nie można uznać za istotne. Odnosząc się do pierwszego i drugiego z zagadnień należy wskazać, że trudno udzielić na nie uniwersalnej odpowiedzi, niewymagającej odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych. Formułując te zagadnienia, skarżący wydaje się zresztą pomijać okoliczności sprawy niniejszej. Odpowiednie dokumenty były doręczane przez powódkę na adres zamieszkania pozwanego dopiero od momentu, gdy ten – poinformowany pismem doręczonym na adres z umowy – nie stawił się na spotkanie mające na celu negocjacje dotyczące rozwiązania umowy, a następnie powódka powzięła z CEIDG informację, że pozwany zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod adresem z umowy. Kierowanie korespondencji na adres zamieszkania, zamiast na adres wskazany w umowie, można było zatem w świetle okoliczności sprawy uznać za uzasadnione. W ramach trzeciego z zagadnień skarżący pyta, czy przy decyzji o miarkowaniu kary umownej sąd powinien mieć na względzie nie tylko postanowienia umowy, ale również okoliczności konkretnej sprawy. Rozstrzygnięcie I CSK 492/25 4 tak sformułowanego zagadnienia nie tylko nie mogłoby mieć waloru ogólnego, ale pozostawałoby bez znaczenia nawet dla sprawy skarżącego. Sąd drugiej instancji odwołał się okoliczności sprawy, wykraczając poza postanowienia umowy. Sąd wyjaśnił bowiem, dlaczego – jego zdaniem – w świetle okoliczności sprawy kara umowna na poziomie 10% „wartości umowy” nie jest drastycznie wygórowana. Podkreślił, że pozwany pozostał zupełnie bierny i nie wykonał swojego zobowiązania w żadnej części. To z kolei spowodowało, iż powódka nie otrzymała w odpowiednim czasie części koniecznych do bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa i – w konsekwencji – musiała niezwłocznie poszukiwać nowych dostawców. Sąd trafnie stwierdził, że mając na względzie m.in. kompensacyjną oraz represyjną funkcję kary umownej, zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji kwoty nie można było uznać za rażąco wygórowaną. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego zasądzonych od pozwanego na rzecz powódki orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11, 3, 4 i art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wynagrodzenie dla kuratora pozwanego zasądzono na podstawie art. 91a u.k.s.c. w zw. z stosowanymi per analogiam § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy nie zastosował rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z uwagi na stwierdzenie jego niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, co nastąpiło wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2025 r., SK 89/22 (OTK-A 2025, poz. 47). I CSK 492/25 5 (E.M.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Marcin Krajewski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy