I CSK 547/25

I CSK 547/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Łodko 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. przeciwko B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 marca 2024 r., I AGa 337/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. 4 050 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 marca 2024 r. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz jej oczywistą zasadnością (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia I CSK 547/25 2 skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Powołując się na tę przyczynę kasacyjną skarżący powinien wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz powołać argumenty prawne wykazujące rozbieżność ocen. Skarżący powinien przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, wywołuje poważne wątpliwości interpretacyjne, nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany i jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10). Na wstępie należy zwrócić uwagę, że celem instytucji przedsądu jest selekcja skarg kasacyjnych, które po wstępnym badaniu dają podstawy do przyjęcia, że istnieją okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy. Analiza przyczyn kasacyjnych nie może być zatem oderwana od powołanych w skardze jej podstaw. Jeżeli sposób ich sformułowania nie pozwala na późniejsze merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej, skarga nie kwalifikuje się do przyjęcia celem jej rozpoznania. Po pierwsze powołane przesłanki wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, związane są z podstawami naliczania kary umownej. Wprawdzie w treści zagadnienia prawnego skarżący nie odwołuje się do treści jakiegokolwiek przepisu prawa, to motywy uzasadnienia wniosku o przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazują na problemy materialnoprawne. Sama skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Niepowołanie w podstawach skargi zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), powoduje, że ewentualne rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy nie będzie miało znaczenia dla rozpoznania I CSK 547/25 3 i rozstrzygnięcia samej skargi kasacyjnej. Granice rozpoznania skargi kasacyjnej wyznaczają bowiem jej podstawy, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 1 k.p.c.). Po drugie skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Istotność taką ocenia się w odniesieniu do konkretnego rozstrzygnięcia w ramach podstawy materialnoprawnej orzeczenia co do istoty sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być celem samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego, który stanowi rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia (zob. wyroki SN: z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13; z 4 marca 2021 r., II USKP 27/21, oraz postanowienia SN: z 16 kwietnia 2019 r., I PK 115/18; z 21 grudnia 2021 r., IV CSK 615/21; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1041/23, i z 27 stycznia 2026 r., I PSK 141/26). Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na podstawie naruszenia przepisów postępowania skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena, czy ewentualne naruszenie przepisów procesowych przez Sąd meriti mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc właściwą kwalifikację ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego, niezbędną do rozstrzygnięcia sprawy. Po trzecie skarżący nie wykazał, aby na tle sformułowanego zagadnienia prawnego istniały poważne kontrowersje, wykraczające poza zwykłe wątpliwości interpretacyjne, które powstają w procesie decyzyjnym Sądu meriti. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentów uzasadniających wniosek, że rozstrzygnięcie podnoszonych przez skarżącego kwestii ma znaczenie dla rozwoju prawa lub jest precedensowe dla rozstrzygnięcia w innych podobnych sprawach. Powołanie się na tak sformułowaną przyczynę kasacyjną jest w istocie pytaniem o trafność stanowiska Sądu drugiej instancji w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy oraz polemiką z tym stanowiskiem. Skarżący prezentując dwa warianty rozwiązania, nie zawarł także właściwej zagadnieniom prawnym argumentacji jurydycznej przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, jak też na czym konkretnie polegają związane z nim wątpliwości. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania koncentruje się bowiem na kazuistycznej wykładni postanowień I CSK 547/25 4 umowy, ocenianej przez Sąd meriti w niniejszej sprawie, w celu uzyskania korzystnej dla skarżącego odpowiedzi dotyczącej kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zagadnienie prawne powinno natomiast odwoływać się generalnie i abstrakcyjnie do treści przepisu. Ubocznie wskazać należy, że umowa o podwykonawstwo, choć powiązana z umową zawartą pomiędzy inwestorem a wykonawcą, kreuje odrębny stosunek zobowiązaniowy. Odrębność umowy o podwykonawstwo przejawia się przede wszystkim w tym, że podlega właściwym dla siebie regułom odnoszącym się do formy, treści zobowiązania czy też skutków jego niewykonania lub nienależytego wykonania. Sytuację prawną podwykonawcy wyznacza przede wszystkim treść umowy zawartej z wykonawcą (zob. wyroki SN: z 18 lutego 2016 r., II CSK 215/15; z 16 kwietnia 2014 r., V CSK 296/13, i z 27 maja 2015 r., II CSK 483/14). Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22). Przedstawione przez skarżącego argumenty nie przekonują o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, uzasadnionej naruszeniem przez Sąd meriti I CSK 547/25 5 przepisów postępowania. Skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji naruszył przepisy prawa, w sposób, który przekłada się na konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów prawa, widocznego prima facie. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wyrażony w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji, nie może być utożsamiany z koniecznością osobnego omówienia przez sąd drugiej instancji w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (zob. wyroki SN: z 4 września 2014 r., II CSK 478/13, OSNC-ZD 2015, nr 4, poz. 64; z 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15, i z 30 września 2016 r., I CSK 595/15). Sąd drugiej instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego – rozpoznał sprawę w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Ustosunkował się także do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków, w sposób wskazujący na to, że zostały one w całości rozważone. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. [wr] [a.ł]