Sygnatura
II KO 105/26
postanowienie SN II KO 105/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 9 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> II KO 105/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski Dnia 9 września 2026 r. w sprawie D.K. oskarżonego o czyny z art. 258 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 września 2026 r., wniosku Sądu Okręgowego w Warszawie zawartego w postanowieniu z dnia 30 lipca 2026 r., sygn. akt XII K 265/26, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt XII K 265/26 do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 30 lipca 2026 r. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania sprawy o sygn. akt XII K 265/26 innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy lub Sądowi Okręgowemu w Toruniu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Motywując swoje wystąpienie wskazał, że z opinii biegłego kardiologa wynika, iż aktualny stan zdrowia oskarżonego D.K. nie pozwala mu na podróżowanie z miejsca jego zamieszkania (I.) do Warszawy i z powrotem. Niemniej II KO 105/26 2 jednak, zdaniem biegłego, możliwy jest udział oskarżonego (ograniczony do 2-3 godzin) w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy. Wnioskodawca stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania tej opinii i wobec tego uznał, że zachodzą podstawy do rozważenia przekazania sprawy do sądu okręgowego położonego najbliżej miejsca zamieszkania oskarżonego, wskazując, że odległość od I. do Bydgoszczy wynosi ok. 44 km, natomiast od I. do Torunia – ok. 36 km. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Instytucja określona w art. 37 k.p.k. statuuje wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z „dobrem wymiaru sprawiedliwości”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że kryterium to wiąże się m.in. z dążeniem do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie, w związku z tym zły stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu branie udziału w postępowaniu przed sądem właściwym do rozpoznania sprawy, uzasadnia wystąpienie z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 28 maja 2024 r., IV KO 50/24). Taka sytuacja może zaistnieć zarówno wówczas, gdy ustalony i potwierdzony zły stan zdrowia oskarżonego w ogóle wyklucza możliwość jego uczestnictwa w procesie przed sądem miejscowo właściwym, odległym od miejsca zamieszkania, jak i wtedy gdy ocena tego stanu zdrowia nie jest aż tak kategoryczna, ale kondycja zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w tym sądzie, ze względu na narażanie zdrowia i życia na poważne niebezpieczeństwo (zob. postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 2022 r., II KO 32/22; postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2021 r., V KO 86/21; postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2021 r., IV KO 41/21; postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2021 r., IV KO 41/21; postanowienie SN z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KO 45/12). Materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy wskazuje, że oskarżony D.K. zmaga się m.in. z przewlekłą chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz bezdechem sennym, a nadto przebył zawał serca. Opinia biegłego kardiologa z dnia 1 czerwca 2026 r. (k.1070, t. IV –wątku głównego) potwierdza, że aktualny stan zdrowia oskarżonego nie pozwala II KO 105/26 3 mu na odbywanie dalekich podróży, a sam czas jego udziału w czynnościach powinien zostać ograniczony do 2-3 godzin. Tymczasem minimalna odległość (najkrótsza trasa) liczona od aktualnego miejsca zamieszkania oskarżonego (I.) do sądu, w którym toczy się postępowanie (Warszawa), wynosi ok. 270 km. Nie budzi wątpliwości, że powyższe okoliczności stanowią dla oskarżonego poważną przeszkodę w dotarciu do sądu właściwego i uczestniczeniu w czynnościach procesowych. Z opinii biegłego kardiologia wyraźne wynika, że oskarżony będzie mógł brać udział w rozprawie przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy, którego siedziba oddalona jest od I. o blisko 50 km. Również ten sąd, jako najbardziej dogodny komunikacyjnie, wskazał D.K. w piśmie z dnia 7 sierpnia 2026 r. (k.11 akt SN). Przypomnieć należy, że prawo uczestniczenia i aktywnego brania udziału we własnym procesie stanowi jedno z podstawowych praw oskarżonego w demokratycznym państwie prawnym, a organy procesowe winny dążyć do zapewnienia efektywnej realizacji tego uprawnienia, nawet gdy konieczne jest odstąpienie od zasady właściwości miejscowej sądu (zob. postanowienie SN z dnia 3 lutego 2022 r., IV KO 2/22). W tym stanie rzeczy, podzielając stanowisko sądu występującego z inicjatywą, zasadne było przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji. [WB] [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział II
- Sędziowie
- SSN Paweł Kołodziejski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy