Sygnatura
II KO 109/26
postanowienie SN II KO 109/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 8 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> II KO 109/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk Dnia 8 września 2026 r. w sprawie A.W. i G.S. oskarżonych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 września 2026 r. wniosku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim zawartego w postanowieniu z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt II K 158/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 a contrario k.p.k. postanowił wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt II K 158/24, wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – w oparciu o przepis art. 37 § 1 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy A.W. i G.S. oskarżonych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. Uzasadniając wystąpienie sąd meriti wskazał, że po wyłączeniu od orzekania w tej sprawie wszystkich sędziów pionu karnego tego Sądu sprawa przydzielona została sędziemu orzekającemu w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich. Taka sytuacja – zdaniem sądu właściwego miejscowo – w odczuciu stron, II KO 109/26 2 jak i opinii społecznej, może zostać potraktowana jako budząca wątpliwości z punktu widzenia możliwości zapewnienia standardu rzetelnego i sprawnego procedowania. Jak to podniesiono dalej w uzasadnieniu postanowienia, „sprawa ta ma bowiem charakter skomplikowany pod względem faktycznym i prawnym, liczy aktualnie V tomów, dotyczy możliwej odpowiedzialności karnej 2 oskarżonych mających także współdziałać z innymi osobami w dokonaniu przestępstwa, a przydzielono ją sędziemu, który na co dzień nie orzeka w sprawach karnych”. Powyższe może – w ocenie Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim – ograniczyć sprawne rozpoznanie sprawy, gdyż będzie wymagało od sędziego referenta już tylko nakładu pracy związanego z koniecznością zapoznania się z przepisami prawa karnego oraz kształtującymi się w tym zakresie poglądami doktryny oraz orzecznictwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim na uwzględnienie nie zasługuje. Dla zastosowania wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. konieczna jest konstatacja, że wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić m.in. tylko w razie zaistnienia sytuacji wskazującej, że nie jest możliwe sprawne i skuteczne rozpoznanie przez ten sąd konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie żadna z opisanych w uzasadnieniu postanowienia okoliczności nie upoważnia do wniosku, że interes wymiaru sprawiedliwości może zabezpieczyć tylko jej przekazanie do rozpoznania innemu sądowi. Niedopuszczalne byłoby bowiem przyjęcie – jako przesłanki podjętej na podstawie art. 37 k.p.k. decyzji – założenia, że wyznaczony do jej rozpoznania sędzia nie będzie w stanie sprostać wymogowi wnikliwego i sprawnego przeprowadzenia postępowania sądowego, a w istocie do tego rodzaju obaw sprowadza się przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia argumentacja. To prawda, że w niektórych sytuacjach Sąd Najwyższy (stosowne orzeczenia powołano w treści uzasadnienia sądu występującego z inicjatywą) dopuszczał możliwość przekazania sprawy na podstawie tego przepisu w podobnych jak w niniejszym wypadku konfiguracjach, dotyczyło to jednak spraw o skomplikowanym charakterze, wymagających od sędziego, niespecjalizującego się w sprawach karnych, dodatkowego wyjątkowego nakładu pracy. II KO 109/26 3 Tymczasem sprawa oskarżonych A.W. i G.S. do skomplikowanych nie należy. Wprawdzie dotyczy dwóch osób, a do przesłuchania zostało zawnioskowanych 13 świadków, lecz procedowanie w niej wymaga w pierwszym rzędzie oceny dowodów, co nie jest materią obcą żadnemu sędziemu, a tym bardziej specjalizującemu się w sprawach rodzinnych, chociażby z uwagi na stosowanie przez taki sąd przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Co więcej, przypomnieć należy, że sędzia będący referentem w tej sprawie został - jak wszyscy inni sędziowie - powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (art. 179 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 55 ustawy z dnia - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 - dalej zwaną u.s.p.) sędziowie sądów powszechnych są powoływani na stanowiska - sędziego sądu rejonowego, sędziego sądu okręgowego oraz sędziego sądu apelacyjnego. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, równocześnie wyznacza miejsce służbowe (siedzibę) sędziego. Oznacza to, że sędzia jest sędzią danego sądu, w którego właściwości rzeczowej i miejscowej pozostaje rozstrzyganie spraw określonej kategorii, nie zaś wydziału tego sądu. W konsekwencji - w świetle tych regulacji - w pełni zasadne jest przekonanie, iż sędziowie są przygotowani do orzekania w sprawach każdego rodzaju. Zawsze też, a tym bardziej w takiej jak zaistniała w niniejszej sprawie sytuacji, zobowiązani są (w razie rzeczywistej potrzeby) do uzupełniania swojej wiedzy i do podnoszenia swoich kwalifikacji (art. 82a § 1 u.s.p.). Powoływanie się zatem w przedmiotowym wniosku na "specjalizację rodzinną" nie może stanowić argumentu świadczącego o jego zasadności (zob. w tym przedmiocie postanowienie Sądu Najwyższego: 26 września 2018 r., IV KO 60/18; z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KO 59/23; z dnia 22 stycznia 2025 r., III KO 193/24). Odnosząc się z kolei do kwestii nadzwyczajnego nakładu pracy związanego z rozpoznaniem tej sprawy co - wobec przytoczonych wyżej okoliczności związanych z jej wielkością i przedmiotem - nie jawi się jako fakt oczywisty i mający rzeczywiste znaczenie w postępowaniu objętym wnioskiem, przypomnieć należy o przepisie art. 47a § 5 u.s.p., który umożliwia sędziemu sprawozdawcy w tego rodzaju wypadku zwrócenie się do prezesa sądu z wnioskiem o wstrzymanie przydziału kolejnych spraw. Na zakończenie przypomnieć należy, że akt oskarżenia w tej sprawie wpłynął do Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim w dniu 16 kwietnia 2024 r., tj. II KO 109/26 4 przeszło dwa lata temu. Dalsze odkładanie w czasie rozpoczęcia postępowania nie tylko nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, lecz wręcz mu szkodzi. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział II
- Sędziowie
- SSN Tomasz Artymiuk
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy