Sygnatura
III CO 893/26
postanowienie SN III CO 893/26
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 2 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> III CO 893/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Widło 2 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 2 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.S. przeciwko E.S. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 10 lipca 2026 r., XII C 874/26, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, oznacza Sąd Okręgowy w Gliwicach jako właściwy do rozpoznania sprawy. [a.ł] III CO 893/26 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 lipca 2026 r., Sąd Okręgowy w Gliwicach, wystąpił do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c., o znaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód K.S. i E.S. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że jak wynika z treści pozwu, obie strony mieszkają na terenie Niemiec (B.). Powódka posiada obywatelstwo polskie i jest zameldowana w G. Z pozwu wynika, że Strony zawarły związek małżeński w dniu 16.03.2019 w K. (Egipt). Małżeństwo zostało zarejestrowane w polskim rejestrze stanu cywilnego. Sąd Najwyższy, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2 tego przepisu). W oparciu o art. 45 k.p.c. możliwe jest zatem wystąpienie przez sąd, do którego wpłynął pozew, o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, nie zaś wnioskowanie o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Hipotezą tego przepisu objęte natomiast zostały wyłącznie takie przypadki, w których nie da się ustalić właściwości miejscowej sądu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W sprawie niniejszej Sąd Najwyższy oznacza jako Sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Gliwicach. Przez rozpoznanie sprawy, należy rozumieć zarówno etap formalny i merytoryczny badania sprawy. Sąd Najwyższy natomiast, nie rozstrzyga i nie przesądza – na obecnym etapie -kwestii istnienia jurysdykcji sądu polskiego do rozpoznania sprawy. Bowiem ubocznie zwrócić należy uwagę na nieaktualność poglądu, że oznaczenie sądu miejscowo właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. powinno być poprzedzone zbadaniem jurysdykcji krajowej. Jak wskazał SN w postanowieniu z 29 stycznia 2018 r., IV CO 250/17, „wiążące przesądzenie kwestii jurysdykcji przez Sąd Najwyższy miałoby w takich wypadkach charakter arbitralny i jednoinstancyjny, co koliduje z art. 45 i 178 Konstytucji RP. Należy zatem uznać, że w ramach art. 45 III CO 893/26 3 k.p.c. Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie problem właściwości miejscowej Sądu i w razie braku podstaw do jej ustalenia oznacza sąd właściwy. O jurysdykcji rozstrzyga natomiast sąd powszechny, po jego wskazaniu jako właściwego miejscowo w oparciu o przepisy k.p.c. i Rozporządzenia Rady (UE) 2019/1111 z dnia 25 czerwca 2019 r. w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę (Dz.U.UE.L.2019.178.1), a jego decyzja w tym zakresie podlega kontroli instancyjnej i ewentualnie kasacyjnej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2010 r., IV CSK 465/09, OSNC 2011, nr 2, poz. 22 i z dnia 14 października 2011 r., I CO 49/11, OSNC-ZD. 2012, nr D, poz. 89, oraz 29 stycznia 2018 r., IV CO 250/17). Mając na uwadze także powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. oznaczył sąd, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. (M.M.)
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział III
- Sędziowie
- SSN Jacek Widło
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy