Sygnatura

III CZ 147/26

postanowienie SN III CZ 147/26

Izba: Izba Cywilna
Data orzeczenia: 10 września 2026

Treść rozstrzygnięcia

<!DOCTYPE html> III CZ 147/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska 10 września 2026 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 września 2026 r. w Warszawie zażalenia A.B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży z 5 maja 2026 r., I WSC 10/26, w sprawie z wniosku A.B.1 z udziałem A.B. o podział majątku wspólnego, oddala zażalenie. [dr] UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 maja 2026 r. Sąd Okręgowy w Łomży zwrócił wniosek uczestnika A.B. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i odrzucił jego skargę kasacyjną od postanowienia z 3 grudnia 2025 r., I Ca 303/25, którym Sąd ten oddalił apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że 17 marca 2026 r. uczestnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i równocześnie wniósł tę skargę. Zarządzeniem z 2 kwietnia 2026 r. pełnomocnik uczestnika został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa upoważniającego go do działania przed Sądem Najwyższym wraz z trzema odpisami, złożenia dwóch odpisów skargi kasacyjnej z załącznikami oraz uiszczenie brakującej III CZ 147/26 2 części opłaty, tj. kwoty 900 zł w terminie tygodniowym od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik uczestnika 16 kwietnia 2026 r. złożył pismo procesowe z dowodem uiszczenia opłaty, pełnomocnictwem w dwóch egzemplarzach oraz dwa odpisy skargi kasacyjnej z załącznikami, wśród których nie było pełnomocnictw, nie przedkładając przy tym dwóch pozostałych odpisów pełnomocnictwa. Wezwanie skierowane do pełnomocnika uczestnika było precyzyjne, zawierało dokładne oznaczenie braków podlegających uzupełnieniu, wskazywało termin ich uzupełnienia oraz określało skutki ich nieusunięcia w terminie. Skoro pełnomocnik uczestnika nie przedłożył dwóch wymaganych odpisów pełnomocnictwa przy odpisach skargi kasacyjnej, to wnioskowi o przywrócenie terminu wraz ze złożoną skargą kasacyjną nie mógł być nadany bieg. Sąd odrzucił w konsekwencji skargę kasacyjną jako złożoną po terminie, gdyż odpis postanowienia z 3 grudnia 2025 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi uczestnika 7 stycznia 2026 r., a więc dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 7 marca 2026 r. Po zwrocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona 17 marca 2026 r. jest spóźniona. W zażaleniu na postanowienie z 5 maja 2026 r. uczestnik zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 3986 § 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej uczestnika jako spóźnionej oraz obarczonej nieusuniętymi brakami formalnymi; - art. 130 § 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 169 § 3 k.p.c. przez przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu nie mógł otrzymać prawidłowego biegu, mimo że równocześnie z tym wnioskiem uczestnik dokonał czynności procesowej, której wniosek dotyczył, a następnie – w wykonaniu wezwania sądu – uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej; - art. 3984 § 3 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych co do liczby dołączonych do niej odpisów pełnomocnictwa, podczas gdy wymagane odpisy pełnomocnictwa zostały złożone wraz z pismem pełnomocnika uczestnika z 16 kwietnia 2026 r. Uczestnik wniósł o poddanie kontroli Sądu Najwyższego, na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., rozstrzygnięcia o zwrocie wniosku o przywrócenie III CZ 147/26 3 terminu do uzupełnienia barków skargi kasacyjnej, gdyż rozstrzygnięcie to stanowiło bezpośrednią podstawę jej odrzucenia i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego rozstrzygnięcia przez ustalenie, że pełnomocnik uczestnika nie przedłożył dwóch wymaganych odpisów pełnomocnictwa, podczas gdy braki formalne wskazane w zarządzeniu sądu uzupełnił pismem z 16 kwietnia 2026 r. w terminie i w zakresie wynikającym z wezwania Sądu. Pełnomocnik uczestnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje m.in. na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną. Na postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu nie przysługuje zażalenie. Jego kontrola możliwa jest wyłącznie pośrednio, przy rozpatrywaniu przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pełnomocnik uczestnika zamieścił w zażaleniu stosowny wniosek, stanowiący warunek konieczny jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 3984 § 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, co oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 128 § 1 k.p.c., nakładający na stronę obowiązek przedłożenia wraz z pismem jego odpisów i odpisów załączników w liczbie uczestniczących w sprawie podmiotów (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2007 r., V CZ 110/06, z 4 lipca 2013 r., I CZ 67/13, z 16 września 2015 r., III CZ 41/15, z 14 marca 2017 r., II CZ 167/16, z 6 lutego 2018 r., IV CZ 111/17 i z 10 października 2019 r., V CZ 57/19). W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi też wątpliwości, że jednym z obligatoryjnych wymagań formalnych skargi kasacyjnej jest dołączenie przez adwokata lub radcę prawnego umocowanego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej prawidłowego pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, którą reprezentuje (art. 89 § 1 i art. 126 § 3 k.p.c.). W związku z tym przyjmuje się również, że niezłożenie przez stronę odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed Sądem Najwyższym dla strony przeciwnej stanowi brak formalny pisma procesowego, który uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., jeżeli zgodnie z art. 130 k.p.c. strona mimo wezwania nie uzupełni w terminie tego braku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 lipca 2013 r., I CZ III CZ 147/26 4 67/13, z 24 listopada 2017 r., III CZ 42/17, z 30 listopada 2018 r., I CZ 101/18 i z 27 maja 2020 r., V CZ 12/20). Pełnomocnik uczestnika będący autorem skargi kasacyjnej repreentował uczestnika w toku postępowania przed Sądami obu instancji. Jego umocowanie było jednak ograniczone do działania przed sądami I i II instancji (k. 122, pełnomocnictwo z 10 października 2023 r.), a zatem nie upoważniało pełnomocnika do działania za uczestnika także przed Sądem Najwyższym, mimo obowiązywania już art. 91 pkt 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym mu od 1 lipca 2023 r. We wniosku o przywrócenie terminu uczestnik jako podstawę umocowania do działania za uczestnika powoływał pełnomocnictwo złożone już do akt sprawy, a w złożonej przy tym wniosku skardze kasacyjnej nie twierdził, że działa na mocy wcześniej udzielonego umocowania, lecz w wykazie załączników do skargi wymienił też pełnomocnictwo, a poza tym także odpis skargi kasacyjnej, dowód uiszczenia opłaty, odpis zaskarżonego postanowienia z uzasadnieniem. Wymienione jako załączniki pełnomocnictwo i dowód uiszczenia opłaty nie zostały dołączone do tego pisma, co zaznaczyła przyjmująca je. Zarządzeniem z 2 kwietnia 2026 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa upoważniającego go do działania przed Sądem Najwyższym wraz z trzema odpisami, złożenie dwóch odpisów skargi kasacyjnej z załącznikami, uiszczenie brakującej opłaty od skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 557 i k. 561). W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik przedłożył: dowód uiszczenia opłaty, pełnomocnictwo, dwa odpisy skargi kasacyjnej z załącznikami, w sumie 4 dokumenty, co stwierdza adnotacja pracownika biura podawczego (k. 563). Oryginał pełnomocnictwa i dowód uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej są połączone z aktami sprawy. Brak przy nich odpisów skargi kasacyjnej, pozostawionych w teczce I WSC10/26. Do tych odpisów nie są dołączone odpisy pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika radcy prawnemu do działania w postępowaniu kasacyjnym. Jakkolwiek rzeczywiście od momentu uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu pismem z 16 kwietnia 2026 r. nie ma wątpliwości co do tego, że uczestnik udzielił radcy prawnemu pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu kasacyjnym, to przy tym piśmie nie zostały uzupełnione braki III CZ 147/26 5 formalne skargi kasacyjnej, gdyż uczestnik nie przedłożył żądanych odpisów pełnomocnictwa, które powinny być dołączone do każdego odpisu skargi kasacyjnej. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik powinien był dołączyć kompletną, wolną od braków skargę kasacyjną. Skoro jej braków nie uzupełnił, to zasadnie Sąd Okręgowy zwrócił wniosek o przywrócenie terminu i skargę kasacyjną, jako spóźnioną odrzucił. Z tych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [dr] [a.ł]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Typ dokumentu: postanowienie SN
Jednostka: Izba Cywilna Wydział III
Sędziowie: SSN Marta Romańska

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy