III KK 221/26

III KK 221/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk Dnia 2 lipca 2026 r. w sprawie M.B. skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 2 lipca 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt II AKa 190/25, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt III K 17/25, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego M.B. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa; 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. W.S. - Kancelaria Adwokacka w K., jako obrońcy z urzędu, 1476,00 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) zł, w tym 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE III KK 221/26 2 Wyrokiem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt II K 17/25, Sąd Okręgowy w Krakowie uznał oskarżonego M. B. za winnego tego, że: 1. w dniu 8 sierpnia 2024 r. w K., przewidując możliwość spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i godząc się na to, tj. działając z zamiarem ewentualnym, poprzez uderzanie A.M. pięściami po twarzy, kopnięcie i deptanie go po całym ciele, spowodował u niego: obrażenia śródczaszkowe w postaci krwiaka podtwardówkowego po stronie prawej z następową niewydolnością oddechowo-krążeniową, obrażenia klatki piersiowej w postaci złamania żeber V-IX po lewej stronie skutkujące krwawieniem do lewej jamy opłucnej, które to obrażenia stanowiły ciężki uszczerbku na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, w następstwie czego pokrzywdzony w dniu 11 sierpnia 2024 r. zmarł, który to skutek śmiertelny M.B. mógł był przewidzieć, a to czynu stanowiącego zbrodnię z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k., 2. w dniu 8 sierpnia 2024 r. w K., działając z zamiarem bezpośrednim, poprzez szarpanie J.P. i rzucenie nim o podłogę, bicie pięściami po twarzy i żebrach - spowodował u niego uraz klatki piersiowej ze złamaniem żebra VII po stronie lewej, stłuczenie lewego płuca i lewostronną odmę opłucnową, uraz głowy i twarzoczaszki ze złamaniem kości nosa oraz lewego łuku jarzmowego, które to obrażenia naruszyły czynności narządu jego ciała na okres powyżej 7 dni trwający, a to czynu stanowiącego występek z art. 157 § 1 k.k. Za przypisane przestępstwa Sąd Okręgowy w Krakowie wymierzył oskarżonemu w pkt. III wyroku karę łączną sześciu lat i trzech miesięcy pozbawienia wolności, a w pkt. IV orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci terapii. W pkt V orzekł natomiast wobec oskarżonego nawiązkę w kwocie jednego tysiąca złotych płatną na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz pomocy postpenitencjarnej. W pkt. VI zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności - okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie związany z zatrzymaniem. W pkt. VII rozstrzygnął w przedmiocie dowodów rzeczowych, a w pkt. VIII i IX orzekł o kosztach. III KK 221/26 3 Apelację od powyższego wyroku wywiodła obrońca M.B. podnosząc obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz z ostrożności procesowej rażącą niewspółmierność wymierzanej oskarżonemu kary. Po rozpoznaniu tego środka odwoławczego Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. II Aka 190/25, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie z tą zmianą, że w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. I wyroku słowa „w następstwie czego pokrzywdzony w dniu 11 sierpnia 2024 r zmarł, który to skutek śmiertelny M.B. mógł przewidzieć” zastąpił słowami: „w następstwie czego nieumyślnie doprowadził w dniu 11 sierpnia 2024 r. do śmierci pokrzywdzonego”. Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł obrońca skazanego, zarzucając rozstrzygnięciu rażące naruszenie: 1. „prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k., poprzez: 1. zaakceptowanie przez Sąd Apelacyjny dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji, 2. bezkrytyczne uznanie za w pełni wiarygodne zeznań kluczowego świadka J.K., pomimo istnienia obiektywnych okoliczności podważających zdolność świadka do prawidłowej percepcji i odtwarzania zdarzeń, 3. pominięcie istotnych wątpliwości wynikających z braku bezpośrednich świadków zdarzenia oraz pośredniego charakteru większości dowodów, a także ich rozbieżności oraz poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego wątpliwości: - co do sprawstwa oskarżonego w zakresie spowodowania obrażeń u A.M. i J.P., - co do mechanizmu powstania obrażeń śródczaszkowych, - co do związku przyczynowego między zachowaniem oskarżonego a zgonem pokrzywdzonego A.M.”; 4. prawa materialnego – „art. 156 § 3 k.k., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że: III KK 221/26 4 - oskarżony obejmował zamiarem ewentualnym spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, - skutek śmiertelny był dla niego obiektywnie przewidywalny, - między zachowaniem oskarżonego a zgonem pokrzywdzonego zachodził adekwatny związek przyczynowy. podczas gdy: 1. brak jest jednoznacznych dowodów wskazujących na zamiar (choćby ewentualny) spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, 2. opinia biegłego nie wyklucza w sposób absolutny współprzyczynienia się innych czynników (stan zdrowia pokrzywdzonego, epilepsja, przewlekły alkoholizm), 3. zaniechanie niezwłocznego udzielenia pomocy medycznej mogło stanowić istotny element przerywający normalny związek przyczynowy. 4. Sądy obu Instancji pominęły zeznania świadka J.C. – ratownika medycznego, który uzna, że drugi poszkodowany A.M. ‘nie wymagał pomocy medycznej, nie miał widocznych żadnych obrażeń’”; Sąd Apelacyjny w Krakowie – jak to dalej wywodził skarżący – „przyjął koncepcję tzw. ‘winy kombinowanej’, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, jednakże uczynił to bez należytego wykazania, że przesłanki tej konstrukcji zostały w realiach sprawy spełnione”. 5. prawa procesowego - „art. 457 § 3 k.p.k., poprzez sporządzenie uzasadnienia, które: - nie odnosi się w sposób pogłębiony do wszystkich argumentów apelacji, - nie zawiera analizy alternatywnych wersji zdarzenia, - ma charakter polemiczny wobec obrony, a nie kontrolny wobec rozstrzygnięcia Sądu I instancji, - zawiera błędy w ocenie szeroko opisanych zeznań świadków M.R. (a nie R. oraz D.K. przy całkowitym pominięciu odmiennych zeznań drugiego z ratowników J.C. i funkcjonariuszki G.W.”. Sąd Apelacyjny, zdaniem obrońcy, nie przeprowadził realnej kontroli instancyjnej, lecz ograniczył się do aprobaty ustaleń sądu meriti. III KK 221/26 5 Formułując powyższe zarzuty autor kasacji wniósł alternatywnie: o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2025 r. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, a w razie uznania przez Sąd Najwyższy, iż skazanie jest oczywiście niesłuszne, uchylenie zakwestionowanego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego. Nadto obrońca skazanego wniósł o zasądzenie kosztów obrony udzielonej skazanemu z urzędu, które nie zostały przez niego pokryte w żadnej części. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 5 § 2, art. 7 i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w istocie stanowią ponowienie argumentacji przedstawionej uprzednio w apelacji i zmierzają do zakwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych oraz dokonanej przez sądy obu instancji oceny materiału dowodowego. Tego rodzaju polemika nie może stanowić skutecznej podstawy kasacji, która nie służy przeprowadzeniu kolejnej, trzecioinstancyjnej kontroli ustalonych w sprawie faktów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Apelacyjny poddał kontroli ocenę dowodów dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, odnosząc się w szczególności do wiarygodności zeznań J.K., jej choroby alkoholowej, relacji z uczestnikami zdarzenia, zeznań pozostałych świadków, nagrań monitoringu oraz dowodów o charakterze medycznym. Relacja J.K. została uznana za szczegółową, konsekwentną i znajdującą potwierdzenie w innych dowodach. Sam fakt uzależnienia świadka od alkoholu nie przesądza o niewiarygodności jego depozycji. Sąd odwoławczy wskazał przy tym konkretne dowody wspierające jej relację, w tym zeznania A.P., D.K. i M.R., materiał z monitoringu oraz dokumentację i opinie sądowo-lekarskie. Nie doszło również do naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Zasada in dubio pro reo znajduje zastosowanie wówczas, gdy po przeprowadzeniu i ocenie dowodów pozostają niedające się usunąć wątpliwości po stronie sądu orzekającego, nie zaś III KK 221/26 6 wtedy, gdy strona przedstawia własną, konkurencyjną ocenę materiału dowodowego. Okoliczności wskazane w kasacji jako źródło takich wątpliwości zostały przez sądy rozważone i ocenione. Chybione są także zarzuty odnoszące się do braku dowodów bezpośrednich i naruszenia zasady bezpośredniości. Zasada ta nie ma charakteru absolutnego, a brak bezpośredniego dowodu sprawstwa nie wyłącza możliwości poczynienia stanowczych ustaleń na podstawie zespołu wzajemnie uzupełniających się dowodów pośrednich. Trafnie również zwrócił uwagę Sąd odwoławczy, że przepisy dopuszczają odczytanie zeznań świadka, którego bezpośrednie przesłuchanie nie jest możliwe z powodu niedających się usunąć przeszkód. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut obrazy art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego wskazuje, że sąd ten rozważył zarzuty i wnioski apelacji oraz podał powody ich nieuwzględnienia. Co istotne, postępowanie odwoławcze nie ograniczyło się do aprobaty stanowiska Sądu pierwszej instancji, skoro na rozprawie apelacyjnej przeprowadzono uzupełniający dowód z ustnej opinii biegłego wykonującego sekcję zwłok pokrzywdzonego A.M. i tylko w tym zakresie możliwy był zresztą do sformułowania pod adresem wyroku sądu ad quem zarzut bezpośredniego naruszenia przez ten Sąd art. 7 k.p.k., który w realiach tej sprawy zasadny nie był. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący art. 156 § 3 k.k. Argumentacja skarżącego w tej części ponownie opiera się w znacznej mierze na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących mechanizmu powstania obrażeń, zamiaru skazanego, przewidywalności następstwa śmiertelnego oraz związku przyczynowego. Tymczasem z przyjętych przez sądy ustaleń wynikało, że skazany umyślnie, z zamiarem ewentualnym, spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu A.M., natomiast następstwo w postaci jego śmierci objęte było nieumyślnością. Z tego właśnie względu Sąd Apelacyjny zmienił opis czynu, wskazując, że oskarżony „nieumyślnie doprowadził” do śmierci pokrzywdzonego. Nie podważa tych ustaleń okoliczność, że bezpośrednio po zdarzeniu A.M. nie manifestował objawów wskazujących ratownikom na konieczność udzielenia mu pomocy. Z uzupełniającej opinii biegłego wynikało bowiem, że przy krwiaku podtwardówkowym zaburzenia neurologiczne mogą wystąpić dopiero po upływie III KK 221/26 7 znacznego czasu, nawet kilku dni, a zatem pokrzywdzony bezpośrednio po zdarzeniu mógł funkcjonować normalnie. Biegli wskazali ponadto, że krwiak podtwardówkowy i złamania żeber nie odpowiadały obrażeniom typowym dla napadu padaczkowego. Brak wreszcie podstaw do przyjęcia, że nieudzielenie pokrzywdzonemu niezwłocznej pomocy medycznej przerwało związek przyczynowy. Sąd Apelacyjny, opierając się na opinii biegłego, przyjął, że skutek śmiertelny pozostawał związany z obrażeniami spowodowanymi zachowaniem skazanego, przy czym nawet hipotetyczne wcześniejsze udzielenie pomocy nie dawało pewności uniknięcia zgonu. W konsekwencji kasacja nie wykazuje rażącego naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, lecz stanowi próbę ponownego zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd a quo, prawomocnie zaakceptowanych przez Sąd odwoławczy. Z tych względów podlega oddaleniu jako oczywiście bezzasadna. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. W realiach niniejszej sprawy zachodziły podstawy do zastosowania ww. przepisów w pełnym zakresie. Skazany M.B. od dłuższego czasu pozostaje pozbawiony wolności, a nadto orzeczono wobec niego karę pozbawienia wolności o charakterze izolacyjnym. Nie osiąga on dochodów pozwalających na poniesienie kosztów postępowania kasacyjnego, a jego aktualna sytuacja majątkowa i osobista wskazuje, że ich uiszczenie byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. Z tego względu zasadnym było zwolnienie skazanego w całości od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i obciążenie nimi Skarbu Państwa. Na uwzględnienie zasługiwał wniosek obrońcy o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, skoro obrońca oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Należało zatem zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. W.S. - Kancelaria Adwokacka w K., należną kwotę 1476,00 zł, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji, powiększoną o należny podatek od towarów i usług. III KK 221/26 8 Uwzględniając całokształt przeprowadzonych powyżej rozważań i nie stwierdzając, aby Sąd Apelacyjny w Krakowie dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych w kasacji, a jednocześnie nie dostrzegając okoliczności uprawniających do orzekania w zakresie szerszym (art. 536 k.p.k.), orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]