III KK 632/25

III KK 632/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk Dnia 8 maja 2026 r. po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2026 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), sprawy P. D. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. II AKa 410/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. VI K 109/22, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego P. D. kosztami postępowania kasacyjnego. sądowymi [J.J.] UZASADNIENIE P.D. został oskarżony o to, że w nieustalonych dniach, w okresie pomiędzy marcem 2021 r. a majem 2021 r. w nieustalonym miejscu, działając w krótkich III KK 632/25 2 odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, chcąc, aby inne osoby dokonały czynu zabronionego w postaci spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu A.K. poprzez spowodowanie innego ciężkiego kalectwa, istotnego zeszpecenia oraz znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie, usiłował nakłonić D.S. oraz J.M., aby ci z kolei nakłonili nieustalone osoby do wyrządzenia A.K. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w zamian za oferowaną gratyfikację finansową w kwocie 50 000 zł, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął, albowiem nie wywołał u D.S. oraz J.M. zamiaru realizacji zachowania do którego byli podżegani, tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (pkt I aktu oskarżenia), a także o to, że w nieustalonym dniu grudnia 2020 r., w nieustalonym miejscu, chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego polegającego na spaleniu pojazdu marki Mercedes użytkowanego przez A.K. o wartości 60 000 zł, nakłonił ją do tego, oferując w zamian za podjęcie się zlecenia wynagrodzenie w kwocie 5 000 zł, tj. o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. (pkt II aktu oskarżenia). Wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt VI K 109/22, m. in. oskarżony P.D. został uznany za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia, przy czym sąd przyjął, iż czyn został popełniony w Katowicach i Piotrowicach, stanowił zbrodnię z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 156 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 14 § 1 k.k. i art. 57b k.k. wymierzył mu karę 3 lat i miesiąca pozbawienia wolności (pkt 1), zaś orzekając w zakresie zarzutu z pkt. II aktu oskarżenia, oskarżonego P.D. sąd uznał za winnego tego, że w nieustalonym dniu grudnia 2020 r., w nieustalonym miejscu, chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego polegającego na zniszczeniu cudzej rzeczy ruchomej – samochodu marki M. o nr rej. [...] użytkowanego przez A.K. o wartości 60 000 zł własności A.K., nakłonił do tego P.K, oferując w zamian za podjęcie się tego czynu zabronionego kwotę 5 000 zł, tj. występku z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 288 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 14 § 1 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności (pkt 2). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. biorąc za podstawę kary pozbawienia wolności z osobna wymierzone w pkt. 1 i 2 wyroku orzekł wobec III KK 632/25 3 oskarżonego P.D. karę łączną 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3), na poczet której zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. zatrzymania w dniu 16 sierpnia 2021 r. od godz. 6.35 do godz. 17.15, przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności (art. 63 § 1 k.k.) (pkt 7). Ponadto sąd orzekł też wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa poprzez zniszczenie dowodów rzeczowych (art. 44 § 2 k.k.) (pkt 6), a także zwolnił go w całości od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych (pkt 9). Po rozpoznaniu apelacji wniesionych m. in. przez obrońcę P.D., Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II AKa 410/23 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji (pkt I). Od tego rozstrzygnięcia kasację wywiódł obrońca skazanego P.D. Zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie w części, tj. w pkt. I w zakresie odnoszącym się do utrzymania w mocy pkt. 1 (omyłkowo oznaczonego jako pkt. 2) wyroku sądu pierwszej instancji, zarzucił mu obrazę prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 18 § 2 k.k. i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie, a także wniósł o przyznanie kosztów obrony według norm przepisanych. W odpowiedzi na kasację, prokurator rejonowy Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego P.D. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie i oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego cel stanowi eliminacja z obiegu prawnego orzeczeń dotkniętych najpoważniejszymi uchybieniami, mogącymi wywrzeć wpływ na treść orzeczenia. Skuteczny zarzut kasacyjny musi więc wskazywać na naruszenie znaczącej rangi, nie może sprowadzać się do samej III KK 632/25 4 polemiki z niesatysfakcjonującym strony rozstrzygnięciem sądu drugiej instancji. Z uwagi na wyjątkowy charakter kasacji, strona może ją wnieść jedynie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na treść orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2018 r., sygn. II KK 58/18, SIP «Legalis» nr 1871202). Przedmiotem postępowania kasacyjnego nie jest prowadzenie przez sąd kasacyjny ponownej kontroli o charakterze właściwym dla zwyczajnego postępowania odwoławczego; postępowanie kasacyjne nie stanowi „trzeciej instancji”. Przedmiotem weryfikacji dokonywanej przez instancję kasacyjną jest orzeczenie sądu odwoławczego (art. 519 zd. pierwsze k.p.k.) poprzez pryzmat zmaterializowania się ewentualnych naruszeń prawa mających rażący charakter i to tylko takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia lub wystąpienia bezwzględnych podstaw odwoławczych (art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Ta wstępna uwaga o charakterze ogólnym jest nieodzowna, bowiem porównanie treści zarzutu z pkt. I tiret pierwsze apelacji wniesionej w niniejszej sprawie przez obrońcę oskarżonego P.D. z zarzutem nadzwyczajnego środka zaskarżenia wskazuje w sposób jednoznaczny na to, że poza pewnymi modyfikacjami o charakterze redakcyjno-warsztatowym, sformułowany w kasacji zarzut i tym razem nawiązuje do naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.). Zestawienie podstaw normatywnych zarzutu sformułowanego w zwyczajnym środku odwoławczym z podstawą zarzutu kasacyjnego (art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k.) dobitnie wskazuje na to, że autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia w istocie kontestuje naruszenie części tego samego przepisu, który był już przedmiotem kontroli zainicjowanej wniesieniem apelacji li tylko w innym kontekście, a mianowicie „przyjęcia nietrafnej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu” (sąd ad quem swoją argumentację w tym zakresie przedstawił w pisemnych motywach wyroku w sekcji 3.3. uzasadnienia formularzowego s. 7-11, wskazując, że trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, że zachowania oskarżonego P.D. (co do czynu z pkt. 1 aktu oskarżenia) stanowiły karalne usiłowanie podżegania do podżegania do zbrodni przewidzianej w art. 156 III KK 632/25 5 § 1 pkt 1 i 2 k.k., a nie „tylko” niekaralną formę przygotowania do jej popełnienia, jak sugerował obrońca w apelacji, wykazując przy tym konkretne okoliczności cyt. „[p]o pierwsze, że oskarżony wyszedł ponad etap przygotowania wszak nie tylko podjął działania zmierzające do spotkania z D. S. i J. M., ale uskutecznił je, gdyż do spotkania takiego doszło i to niejednokrotnie. Po drugie, że oskarżony rozpoczął już proces nakłaniania w/w osób do znalezienia innych osób, mogących dokonać uszkodzenia ciała A. K. Po trzecie, że proces ten był zaawansowany, skoro P. D. przekazał im kogo dotyczy zlecenie (wskazał na swojego dłużnika A. K.), sprecyzował jakich oczekuje rezultatów („tak, żeby na wózku jeździł i miał wydłubane oczy by nie mógł rozpoznać sprawców”), jak i wreszcie wskazał jakie wynagrodzenie przewiduje za wykonanie zlecenia (50.000 zł)”. Słusznie zatem skonstatował sąd odwoławczy, że oskarżony ze swojej strony wykonał w istocie wszystkie czynności, które są istotne z punktu widzenia podżegania, a to że nie doszło do dalszych działań po stronie D. S. i J. M. nie wynikało ani z postawy P. D. (np. wycofania zlecenia), ani ze skąpości informacji, a jedynie z uwagi na postawę samych nakłanianych, którzy przestraszeni zakresem żądań P. D. postanowili powiadomić o zajściu pokrzywdzonego (A. K.), a następnie organy ścigania. W kasacji obrońca „ubiera” zarzut w ww. formę „przyjęcia nietrafnej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu” nie kwestionując przy tym ustaleń faktycznych, które tym razem przemawiać mają „w sposób oczywisty” za przyjęciem, iż cyt. „P.D. dopuścił się podżegania do popełnienia czynu polegającego na skierowaniu do pokrzywdzonego gróźb karalnych, a więc czynu określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k.”. Wskazuje przy tym, że przyjęte bezspornie ustalenia faktyczne nie potwierdzają, aby oskarżony podżegał do popełnienia zbrodni, a przeciwnie, jego działanie dowodzi, iż prawidłowo dokonał wyboru osób, co do których nie miał żadnych wątpliwości, iż przekażą pokrzywdzonemu pełną treść gróźb. Zabieg ten wskazuje na to, że w istocie intencją obrońcy skazanego jest ponowne spowodowanie kontroli o charakterze zbliżonym do kontroli przeprowadzanej zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy postępowania karnego w postępowaniu apelacyjnym w związku z rozpoznawaniem zwyczajnego środka odwoławczego. III KK 632/25 6 Postawienie sądowi odwoławczemu zarzutu kasacyjnego w przedstawionej formie jest ponadto o tyle nietrafne, że Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznając zarzuty zawarte w apelacji obrońcy skazanego P.D. (w tym zarzut z pkt. I tiret pierwsze „rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegający na błędnej jego wykładni”) nie tylko nie dopuścił się naruszenia prawa o charakterze rażącym (i to w dodatku takim, które zgodnie z treścią przepisu art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k. — mogłoby mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia sądu odwoławczego), ale nie doszło ze strony sądu odwoławczego do jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego poprzez „błędne zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 18 § 2 k.k.” (zarzut kasacyjny). Bezzasadność podniesionego w kasacji zarzutu jest o tyle oczywista, że skarżący jedynie pozornie podnosi zarzut związany z naruszeniem prawa materialnego, którego miałby dopuścić się Sąd Apelacyjny w Krakowie bowiem w rzeczywistości i wbrew twierdzeniom skarżącego zarzut ten skierowany jest przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom dokonanym przez sąd meriti. Nadzwyczajny środek zaskarżenia został zatem wywiedziony wbrew treści art. 519 zd. pierwsze k.p.k., który - jak już sygnalizowano - zezwala na wnoszenie kasacji jedynie od wyroków sądów odwoławczych oraz niezgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., który nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych. Zauważyć należy, że choć zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 18 § 2 k.k. w części został już podniesiony w zwyczajnym środku odwoławczym od wyroku sądu okręgowego, na co wskazano powyżej, to odnosił się on do kwestii form popełnienia zarzucanego/przypisanego P.D. przestępstwa z pkt I aktu oskarżenia, podlegającego prawnokarnemu wartościowaniu w kontekście tzw. łańcuszkowego podżegania, którego znamiona skazany zrealizował. Przedstawiona w kasacji nowa koncepcja obrońcy jakoby działania skazanego sprowadzały się jedynie do nakłonienia D.S. i J.M. do skierowania wobec A.K. gróźb karalnych zupełnie oderwana jest od realiów przedmiotowej sprawy i w sposób oczywisty kłóci się z dokonanymi przez sąd pierwszej instancji i zaaprobowanymi przez sąd odwoławczy ustaleniami faktycznymi, którym to, jak deklaruje skarżący, nie przeczy. Ustalenia te, jak wskazano już w wyższych partiach uzasadnienia, wprost wskazują na to, że III KK 632/25 7 P.D. wielokrotnie i to w krótkich odstępach czasu dążył do nakłonienia D.S. i J.M do tego, aby znaleźli oni odpowiednie osoby, które spowodują ciężki uszczerbek na zdrowiu A.K., co w pełni wyczerpuje dyspozycję zbrodni z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., a nie występku „podżegania do popełnienia czynu polegającego na skierowaniu do pokrzywdzonego gróźb karalnych, a więc czynu określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k.”, jak chciałby tego skarżący. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego trafnie postąpił zarówno prokurator, jak i sądy obu instancji, uznając P.D. winnym zarzucanej i przypisanej zbrodni z pkt. I aktu oskarżenia. Marginesowo już tylko podkreślić należy, że formułując zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (tj. przepisów kodeksu karnego, tj. art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 18 § 2 k.k.), autor kasacji kwestionuje w rzeczywistości ustalenia faktyczne poczynione przez sąd a quo, dotyczące realizacji przez P.D. znamion przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Już z samej redakcji zarzutu kasacyjnego, ale też z uzasadnienia kasacji wynika, że skarżący kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne stanowiące podstawę uznania P.D. za winnego tego przestępstwa, co w kasacji jest niedopuszczalne. Jak wynika z utrwalonej linii orzecznictwa, zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego może zostać skutecznie podniesiony wyłącznie wówczas, gdy skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2017 r., IV KK 278/17, SIP «Legalis» nr 1705371). Ustalenia dotyczące znamion czynu zabronionego należą do sfery ustaleń faktycznych, które z mocy art. 523 § 1 k.p.k. nie mogą być przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu kasacyjnym. Zarzut obrazy prawa materialnego mógłby być rozpatrywany jedynie, gdyby dotyczył wykładni bądź zastosowania tego prawa w niekwestionowanym stanie faktycznym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 r., III KK 305/13, SIP «Legalis» nr 745439). Resumując, stwierdzić należy, że przedstawione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku stanowisko sądu odwoławczego w sposób jasny i zrozumiały tłumaczy, dlaczego przyjęto wskazaną kwalifikację prawną czynu zarzucanego i III KK 632/25 8 przypisanego skazanemu z pkt. I aktu oskarżenia. Sąd Najwyższy nie dostrzega żadnych racjonalnych powodów do negowania prawidłowości toku rozumowania sądu odwoławczego, nie znajdując ich też w argumentacji zawartej w uzasadnieniu kasacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzekając w myśl dyspozycji przepisów art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 in principio k.p.k. [WB] [r.g.]