III KO 123/26

III KO 123/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz Dnia 24 lipca 2026 r. w sprawie Z. P. i R. P. 1. oskarżonych z art. 230 § 1 k.k., art. 230a § 1 i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2026 r., wniosku, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt X K 928/23, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Lublin- Zachód w Lublinie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt X K 928/26, Sąd Rejonowy w Rzeszowie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych Z. P. i R. P. 1.o sygn. akt X K 928/23 ([…]), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono m.in., że przedmiotowe postępowanie karne dotyczy czynów z art. 230 § 1 k.k. i innych, związanych m.in. z „powoływaniem się na wpływy w środowisku sędziów w tym w szczególności z III KO 123/26 2 Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w Krakowie”. Zdaniem Sądu wnioskującego, z uwagi na to, że zawiadamiającymi i jednocześnie świadkami w sprawie są Prezes Sądu Okręgowego w Rzeszowie i sędziowie tego Sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny sąd równorzędny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywa Sądu Rejonowego w Rzeszowie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że przesłanka korzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., ustanawiającej odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji, nie podlega wykładni rozszerzającej. W sposób rozszerzający nie powinno być interpretowane także pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości”, będące wyłącznym kryterium zastosowania tzw. właściwości z delegacji. Podkreślenia przy tym wymaga, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., oceniane powinno być wyłącznie in concreto, a więc z uwzględnieniem szczególnych okoliczności danej sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd wtedy, gdy cały sąd jest niewłaściwy do orzekania w myśl zasady nemo iudex in causa sua, a także wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego (zob. postanowienia SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20; z 22 marca 2022 r., IV KO 8/22; z 24 lipca 2024 r., II KO 85/24; z 26 listopada 2024 r., IV KO 134/24). W świetle powyższych uwarunkowań, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na wskazany we wniosku charakter prowadzonego postępowania i układ osobowy, mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem czynów z art. 230 § 1 k.k., art. 230a § 1 k.k. i in., polegających na powoływaniu się na wpływy w środowisku sędziów Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, Sądu Okręgowego w Krakowie i Sądu Apelacyjnego w Krakowie, zaś świadkami w tym postępowaniu karnym są m.in. sędziowie Sądu Okręgowego w Rzeszowie. Wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego, mógłby powziąć III KO 123/26 3 wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie ustawowo właściwym. Należy przy tym podnieść, że fakt przekazania sprawy nie oznacza swoistej „dyskwalifikacji” Sądu właściwego, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż Sądu, że przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, stworzy lepsze warunki dla wydania, obiektywnego w odbiorze społecznym, trafnego rozstrzygnięcia. Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]