III KO 99/24

III KO 99/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk Dnia 30 lipca 2026 r. w sprawie J.R. i B.O., w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania z urzędu, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 30 lipca 2026 r. wniosku SSN D.K. o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 99/24 na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego SN D.K. od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 99/24. UZASADNIENIE W dniu 7 maja 2026 r. sędzia SN D.K. złożył oświadczenie podnoszące okoliczności uzasadniające wyłączenie go udziału w sprawie o sygn. akt III KO 99/24. W uzasadnieniu wniosku jego Autor wskazując na okoliczność, że w przedmiotowej sprawie sygnalizacja co do konieczności wznowienia z urzędu postępowania wiąże się z faktem, iż w składzie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który wydał w dniu 6 lipca 2023 r. wyrok odwoławczy (II AKa 19/23) zasiadał SSO X.Y., delegowany do orzekania w tym sądzie, podał, że sędzia X.Y. jest mu znany osobiście, łączą ich relacje koleżeńskie i co za tym idzie towarzyskie z okresu minionych kilkunastu lat, w którym to okresie prowadzili zajęcia dydaktyczne w III KO 99/24 2 Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a następnie sędzia X.Y. był zastępcą dyrektora tej szkoły. Ponadto, sędzia X.Y. był też współautorem opracowania dydaktycznego (casebook), którego Autor wniosku był redaktorem i współautorem, zaś formuła przygotowania tego opracowania wymagała ścisłej współpracy redaktorsko - autorskiej. W kontekście powyższych okoliczności Autor wniosku wyraził przekonanie, iż zaistniały okoliczności mogące w odbiorze zewnętrznym zrodzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Okoliczności podniesione w oświadczeniu sędziego SN D.K. (które należy potraktować jako żądanie (powołanie w treści oświadczenia przepisu art. 42 § 1 k.p.k.) wyłączenia od udziału w sprawie przemawiały za uwzględnieniem żądania i wyłączeniem sędziego od udziału w sprawie wznowieniowej J.R. i B.O. (sygn. III KO 99/24). Niewątpliwie przekonują one o tym, że w sprawie może dojść do wyłonienia się w oglądzie zewnętrznym obiektywnie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Otóż wskazuje autor żądania na to, że łączą go z sędzią Sądu Apelacyjnego w Krakowie, delegowanym do orzekania w tym sądzie, SSO X.Y., który wydał w dniu 6 lipca 2023 r. wyrok odwoławczy (II AKa 19/23), co do którego obrońca skazanych J.R. i B.O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie zasadności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ww. wyrokiem na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., relacje ściśle towarzyskie. W tym miejscu należy powiedzieć, że okoliczność ta sama w sobie nie przemawiałaby za uwzględnieniem wniosku, bowiem istnienie kontaktów towarzyskich pomiędzy prawnikami (z reguły ⎯ wymagałoby to ustalenia, że więzy te mają kwalifikowany charakter, są np. wyjątkowo intensywne) nie daje jeszcze asumptu do ustalenia wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jeśli jednak uwzględni się nie tylko to, że autor żądania wyłączenia od udziału w sprawie wskazuje na prawie kilkunastoletnie więzy towarzyskie (cyt.: „Sędzia X.Y. jest mi znany osobiście, łączą nas relacje koleżeńskie i co za tym idzie towarzyskie z okresu minionych kilkunastu lat”), ale również ujawnia intensywną współpracę na niwie działalności o charakterze dydaktycznym oraz naukowym III KO 99/24 3 (obaj sędziowie w ww. okresie prowadzili zajęcia dydaktyczne w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a następnie sędzia X.Y. był zastępcą dyrektora tej szkoły, ponadto sędzia X.Y. był też współautorem opracowania dydaktycznego (casebook), którego sędzia SN D.. był redaktorem i współautorem, zaś formuła przygotowania tego opracowania wymagała ścisłej współpracy redaktorsko - autorskiej), to łączne uwzględnienie tych okoliczności winno prowadzić do innej oceny zmaterializowania się przesłanek wyłączenia sędziego stypizowanych w art. 41 § 1 k.p.k. Kumulacja tego typu zaszłości może w istocie doprowadzić do powstania ⎯ w odbiorze zewnętrznym ⎯ uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego z uwagi na więzy towarzyskie łączące go z sędzią, którego bezpośrednio dotyczy sygnalizacja wznowienia postępowania karnego z urzędu. Uzasadniało to w efekcie wyłączenie sędziego SN D.K. od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 99/24. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [WB] [a.ł]