Sygnatura
III KS 48/26
postanowienie SN III KS 48/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 9 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> III KS 48/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 września 2026 r. SSN Małgorzata Bednarek w sprawie J.B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 września 2026 r. skargi obrońcy oskarżonej na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 11 maja 2026 r., sygn. akt III Ka 177/26 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 19 grudnia 2025 r., sygn. X K 43/25 przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539 e § 2 k.p.k. postanowił 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżoną kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 grudnia 2025 r., sygn. X K 43/25, Sąd Rejonowy w Rzeszowie w ramach czynu zarzucanego J.B. aktem oskarżenia uznał ją winną tego, że w bliżej nieustalonym okresie, nie wcześniej niż 1 października 2024 r. i nie później niż 2 grudnia 2024 r. przebywając w domu jednorodzinnym w miejscowości L., woj. […], ukradła cudzą rzecz ruchomą w postaci rękawiczek marki N. o wartości 70 zł oraz czapki marki J. o warto 149,99 zł o łącznej wartości 219,99 zł na szkodę J.B., który III KS 48/26 2 to czyn wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i za ten czyn na podstawie art. 119 § 1 k.w. wymierzył ww karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin. Na skutek apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 11 maja 2026 r., sygn. akt III Ka 177/26, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skargę na wyrok wniósł obrońca i zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny, wszystkie możliwe dowody zostały przeprowadzone przez sąd pierwszej instancji, natomiast odmienne zapatrywanie Sądu Okręgowego co do oceny materiału dowodowego nie stanowi podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego, albowiem dla rozstrzygnięcia sprawy wystarczającym było ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego przez sąd odwoławczy i wydanie orzeczenia merytorycznego - co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, determinując jego treść oraz bezzasadnie przyjęcie, którego nie sposób podzielić analizując treść oraz zakres apelacji oskarżyciela publicznego aby przyczyna odwoławcza na którą się powoływał miała dotyczyć naruszenia art. 7 k.p.k. co w zasadzie w oparciu o całokształt przeprowadzonego postępowania dowodowego również stanowi rażąco błędne stanowisko sądu odwoławczego. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu - Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Na podstawie art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. III KS 48/26 3 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Kognicja Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi obejmuje badanie czy w danej sprawie, na etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. czy też konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Rację ma skarżący, że w dokrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., wynika obowiązek reformatoryjnego orzekania przez sąd odwoławczy, co w połączeniu z uprawnieniami do szerokiego przeprowadzania postępowania dowodowego powoduje, że ciężar merytorycznego rozpoznania sprawy spada na sąd drugiej instancji. Na sposób procedowania sądu odwoławczego obecnie akcent jest położony na merytoryczny, a nie wyłącznie kontrolny charakter postępowania odwoławczego, jednakże funkcją tego sądu nie jest powtórzenie całego postępowania dowodowego, ale ponowienie lub uzupełnienie materiału dowodowego w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia kontroli odwoławczej w celu dokonania ustaleń faktycznych zgodnych z prawdą (por. D. Świecki w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II, D. Świecki (red.), WKP 2018, komentarz do art. 437, teza 13, por. również postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2024 r.IV KS 45/24). Zatem obecnie możliwość wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia o charakterze kasatoryjnym jest rzeczywiście w istotnym stopniu ograniczona, a to z uwagi na fakt, że została zastrzeżona tylko do wyjątkowowych wypadków, wyraźnie wskazanych w ustawie. Wyjątkowy charakter wywołuje również konieczność jednoznacznego wskazywania w treści ich uzasadnień, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. stała się podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV KS 7/18, LEX nr 2499850). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyraźnie wskazał, że powodem uchylenia zaskarżonego wyroku jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego co pozwala uznać, że w przedmiotowej sprawie ziścił się warunek określany przez ustawodawcę mianem „konieczności przeprowadzenia III KS 48/26 4 przewodu na nowo w całości” (art. 437 § 2 k.p.k. zdanie drugie in fine). W realiach niniejszej sprawy ranga uchybień w zakresie oceny materiału dowodowego dokonana przez sąd I instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego - była na tyle istotna, że skutkowało to potrzebą uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie, celem przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego przed tym sądem w całości. W tym miejscu wskazać należy, że niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej w aspekcie uchybień podniesionych w apelacji, jak również zasadność uchybień stwierdzonych przez sąd drugiej instancji (tak też: postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2024 r.IV KS 45/23 oraz przywołane tam orzecznictwo SN). Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ograniczony jest wyłącznie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (tak w uchwale SN (7) z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17). Mając powyższe na względzie na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowiono jak w części wstępnej postanowienia. Rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania skargowego znajduje uzasadnienie w treści art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k. [WB] [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział III
- Sędziowie
- SSN Małgorzata Bednarek
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy