Sygnatura
IV KO 2/26
postanowienie SN IV KO 2/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 9 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> IV KO 2/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 września 2026 r. SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 września 2026 r. w sprawie R.K. osobistego wniosku (sygnalizacji) skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt II AKa 488/22, zmieniającego częściowo wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt V K 285/16, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec bezzasadności. jego oczywistej UZASADNIENIE Pismem datowanym 19 grudnia 2025 r. skazany R.K. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Katowicach o „wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt II AKa 488/22, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd należycie obsadzony”. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prowadzenia sprawy. Konieczności wznowienia postępowania skazany upatrywał w zaistnieniu IV KO 2/26 2 bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie orzekającego w jego sprawie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, bowiem członkowie składu orzekającego zostali powołani na urząd sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), której niezależność i legalność została zakwestionowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”. To powoduje, że „zachodzi podstawa do wznowienia postępowania zgodnie z art. 540 § 3 k.p.k., art. 401 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4”. Dodatkowo podniósł, że nie doręczono mu wyroku z dnia 28 lutego 2024 r. i „odmówiono udziału w posiedzeniu”. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. przepisem art. 545 § 3 k.p.k. – dodanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247) – sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Po zapoznaniu się z pismem skazanego i aktami sprawy należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia wynikający z oczywistej bezzasadności wniosku (art. 545 § 3 k.p.k.). Wniosek A.K. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 do § 3 k.p.k. Zgodnie z kodeksem postępowania karnego takimi okolicznościami są wyłącznie: popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem, gdy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia – jednak w tym przypadku przestępstwo to musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja nie miała miejsca w IV KO 2/26 3 niniejszej sprawie. Nie doszło również w sprawie do ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Nie zawiera również argumentacji, która mogłaby prowadzić do wniosku o tym, że doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (którą błędnie ujmuje wnioskodawca jako przesłankę z art. 379 pkt 4 k.p.c.). Podkreślenia wymaga, że wszyscy orzekający w tej sprawie w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach Sędziowie: R.K., M.N. oraz M.Z., zostali powołani na stanowiska sędziowskie przed rokiem 2016. Ta okoliczność zaś sprawia, że nie mogli być powołani na urząd sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), której niezależność i legalność została zakwestionowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”, czyli na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Jeśli chodzi o wskazane uchybienia proceduralne, to z protokołu rozprawy apelacyjnej wynika, że R.K. się na nią nie stawił, chociaż został prawidłowo zawiadomiony, podobnie jak jego obrońca (k. 19140v). Jeśli chodzi o doręczenie wyroku, do którego miało nie dojść, to w dniu 5 marca 2024 r. obrońca tego skazanego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia i o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z elektronicznym pokwitowaniem odbioru, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony obrońcy tego skazanego, adw. T.G., w dniu 24 maja 2024 r. (k. 12606v). W dniu 21 czerwca 2024 r. skazany R.K. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy celem wniesienia kasacji (k. 12602), a w dniu 24 lipca 2024 r. na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Karnego wyznaczono mu obrońcę z urzędu na podstawie 78 § 1a k.p.k. do sporządzenia i podpisania kasacji, w osobie adw. T.G. (k. 12667). W dniu 28 sierpnia 2024 r. do Sądu Apelacyjnego w Katowicach wpłynęła kasacja obrońcy skazanego R.K. (k. 12721). Na mocy postanowienia Sąd Najwyższy oddalił środek zaskarżenia jako oczywiście bezzasadny w dniu 16 grudnia 2025 r., w sprawie o sygn. akt IV KK 219/25. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 542 § 3 i 4 k.p.k., wznowienie postępowania nie może nastąpić z powodu ujawnienia się jednego z IV KO 2/26 4 uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji – a tak było w przedmiotowej sprawie. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku, a wskazana w tym przepisie możliwość odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we wniosku podniesiono okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób oczywisty, wniosek ten oparty został na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2025 r., I KO 83/25, LEX nr 3917680; z dnia 27 stycznia 2025 r., IV KO 138/24, LEX nr 3823580). Wszystkie omówione powyżej argumenty, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k., przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonego przez R.K. wniosku o wznowienie postępowania. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział IV
- Sędziowie
- SSN Andrzej Stępka
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy