V KK 197/26

V KK 197/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 września 2026 r. SSN Paweł Wiliński w sprawie R.W., P.O., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 września 2026 r., wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.M. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 197/26, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.M. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 197/26. UZASADNIENIE Obrońca skazanego R.W. złożył pismem z 1 września 2026 r. (data wpływu) wniosek o wyłączenie SSN A.M. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. V KK 197/26 z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. W uzasadnieniu jako podstawę wniosku o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. obrońca wskazał istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, ze względu na powołanie na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Nadto, wskazał, że w składzie Sądu odwoławczego wydającego wyrok objęty kasacją zasiadał sędzia M.S. powołany w tożsamej procedurze. V KK 197/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny, a powody jego uwzględnienia w tej sprawie są oczywiste. Konieczność wyłączenia od orzekania sędziego A.M. w niniejszym postępowaniu nie ulega wątpliwości. Okoliczności na nią wskazujące wynikają z dokonanych przez Sąd Najwyższy przede wszystkim w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu Krajowej Rady Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zachowują one swoją aktualność także na gruncie niniejszej sprawy. Przypomnieć także należy okoliczności orzekania sędziego A.M. w Izbie Karnej, co zostało już trafnie opisane w postanowieniu z dnia 8 września 2026 r. Sądu Najwyższego, sygn. akt II KK 529/22, poczynając od sposobu powołania go do mającej charakter sądu specjalnego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w nietransparentnej procedurze w 2018 r. (uchwała Nr 188/2025 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 20 marca 2025 r.), a następnie przeniesienie go do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów określonych w art. 179 Konstytucji RP. Nadto, A.M. ubiegał się wcześniej o urząd sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej, nie uzyskał jednak rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). W uchwale tej Rady Nr 670/24 z dnia 27 sierpnia 2024 r. stwierdzono m.in., że „(…) kontrkandydat w osobie Pana A.M. nie spełnia w tym konkursie kryteriów wyboru w stopniu uzasadniającym przedstawienie z wnioskiem o powołanie”. Ostatecznie sędzia A.M. został rekomendowany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Uprawnione, w świetle przedstawionych zaszłości, jest więc stwierdzenie, że w rzeczywistości A.M. wprowadził w błąd zarówno Krajową Radę Sądownictwa, jak i Prezydenta RP, V KK 197/26 3 skoro w Izbie, do której o nominację się ubiegał, nigdy nie zamierzał orzekać, gdyż natychmiast po odebraniu aktu powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego wystąpił o przeniesienie go do Izby Karnej, na powołanie do której uzyskał negatywną rekomendację nawet ze strony niekonstytucyjnie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy w tym składzie uznaje również za uzasadnione stwierdzenie wyrażane już wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, że akty nominacji na stanowiska w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jako organie, który od początku zasadnie traktowany był jako organ niespełniający konstytucyjnego i konwencyjnego wymogu sądu niezależnego i bezstronnego „ustanowionego ustawą”, podjęte przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na stanowiska w tej Izbie, nie obejmują powołania do każdej innej Izby Sądu Najwyższego i tym samym nie wywołują skutków związanych z takim powołaniem. Wadliwości pierwotnego powołania, nie mogą prowadzić do usankcjonowania tej wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego. Trafnie również podniósł obrońca, że także wszelkie doniesienia medialne, w tym dotyczące udziału sędziego A.M. w pozasłużbowej grupie w komunikatorze internetowym […], wspierającej ówczesną władzę wykonawczą w zamachu na niezależność sądów i niezawisłość sędziów oraz inne dotyczące powodów jego przyspieszonej kariery zawodowej, powodują, że każdy postronny i obiektywny obserwator procesu musiałby powziąć uzasadnione wątpliwości czy wydane przez niego rozstrzygnięcie będzie miało charakter orzeczenia bezstronnego. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy zasadność złożonego wniosku o wyłączenie sędziego A.M., skoro sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [WB] [r.g.] V KK 197/26 4