II KK 129/26

II KK 129/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 sierpnia 2026 r. SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Michał Laskowski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w sprawie M. G. skazanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 1461/25, uchyla pkt 10 zaskarżonego wyroku, a kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciąża Skarb Państwa. Jerzy Grubba Andrzej Stępka Michał Laskowski UZASADNIENIE M. G. został oskarżony o to, że: I/ w dniu 15 października 2025 r. w P. wol. lubelskiego, będąc uprzednio skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zamościu, sygn. akt. II K 1157/22 na karę 1,5 roku pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 27.09.2023 r. do 23.02.2025 r. i w II KK 129/26 2 okresie obowiązującego, a orzeczonego tym wyrokiem dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej samochodem osobowym marki A. o nr rej. […] znajdując się w stanie nietrzeźwości, gdzie badanie urządzeniem kontrolno-pomiarowym Alco- Sensor IV o nr fabrycznym […] wykazało w bad. I - 0,88mg/l, bad. lI - 0,80mg/l, natomiast urządzeniem Alkometr 32.0/04 o nr. fabrycznym […] wykazało w bad. I - 0,69mg/l, II - 0,64mg/l w wydychanym powietrzu - tj. o czyn z art. 178 § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., II/ w dniu 15 października 2025 r. w P. wol. […], kierując po drodze publicznej samochodem marki A. o nr rej. […], nie zatrzymał się do kontroli drogowej i kontynuował jazdę pomimo wydania polecenia zatrzymania pojazdu przy użyciu sygnałów świetlnych i dźwiękowych przez patrol Policji, tj. o czyn z art. 178b k.k. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku na mocy wyroku z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 1461/25: 1/ oskarżonego M. G. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu z pkt. I aktu oskarżenia, przy czym ustalił, że dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Hrubieszowie z dnia 22 czerwca 2022 r., w sprawie II K 703/22, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. - i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności; 2/ na podstawie art. 42 § 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; 3/ na podstawie art. 43a § 3 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 18.000 złotych; 4/ na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego przepadek równowartości pojazdu mechanicznego marki A. rok prod. 1990 o nr rej. […] w kwocie 1.500 złotych; 5/ uznał za winnego dokonania czynu z pkt. II wyczerpującego dyspozycję art. 178b k.k. - i za to wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; II KK 129/26 3 6/ na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; 7/ na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 złotych; 8/ na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności; 9/ na podstawie art. 90 § 2 k.k. orzeczone środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych połączył i orzekł wobec oskarżonego łącznie dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; 10/ na podstawie art. 90 § 2 k.k. orzeczone środki karne w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej połączył i orzekł wobec oskarżonego łącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 20.000 złotych; 11/ zwolnił oskarżonego z kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 3 lutego 2026 r. W sprawie nie sporządzono uzasadnienia (k. 112-113 i 114). Od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 1461/25, kasację wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wymieniony wyrok w pkt. 10, to jest w części dotyczącej orzeczenia łącznego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, na niekorzyść M. G.. Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 90 § 2 k.k., polegające na połączeniu dwóch świadczeń pieniężnych, w kwocie: 18.000 zł i 5.000 zł, orzeczonych odpowiednio na podstawie art. 43a § 3 k.k. i art. 43a § 2 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz II KK 129/26 4 Pomocy Postpenitencjarnej, tymże wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 26 stycznia 2026 r., a w ich miejsce orzeczeniu łącznego środka karnego, w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 20.000 zł, na rzecz wskazanego Funduszu w sytuacji, gdy wskazane środki karne nie podlegały łączeniu. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, w postępowaniu pierwszo-instancyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się być w sposób oczywisty zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W punkcie 10 zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku na podstawie art. 90 § 2 k.k. połączył orzeczone środki karne w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i orzekł wobec oskarżonego łącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 20.000 złotych. Zgodnie z art. 90 § 2 k.k., w razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązku tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej. Z utrwalonego w tej kwestii orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów doktryny jednoznacznie wynika, że z istoty rzeczy nie podlegają łączeniu środki, które pozbawione są terminowego charakteru, tj. przepadek i środki kompensacyjne, a także świadczenie pieniężne oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 31 marca 2009 r., V KK 415/08, OSNwSK 2009/1/85; z dnia 14 czerwca 2018 r., III KK 252/18, LEX nr 2511906). Również w piśmiennictwie stwierdzono, że przepis art. 90 k.k. rozróżnia środki karne podlegające łączeniu, zaliczając do nich pozbawienie praw publicznych oraz zakazy tego samego rodzaju. Natomiast do środków karnych niepodlegających łączeniu zaliczono środki wymienione w art. 39 pkt 7-8 k.k., czyli świadczenie pieniężne i podanie wyroku do publicznej wiadomości. Środek karny w postaci świadczenia II KK 129/26 5 pieniężnego orzekany jest każdorazowo na innej podstawie, co uzasadnia kumulatywne stosowanie tego środka w razie orzeczenia go za co najmniej dwa pozostające w zbiegu przestępstwa (por. P. Kardas, [w:] W. Wróbel (red.), Kodeks karny. Część ogólna, Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V, WK 2016, teza 10). Słusznie więc skarżący wywodzi, że zastosowanie przez sąd meriti do świadczeń pieniężnych przepisów o karze łącznej stanowiło rażącą obrazę art. 90 § 2 k.k., która miała istotny wpływ na treść wyroku, gdyż wskazane środki karne nie podlegały łączeniu, co doprowadziło do nieuprawnionego obniżenia sumy świadczeń pieniężnych, którą winien skazany uiścić na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W rezultacie, Sąd Najwyższy uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego, na mocy art. 537 § 2 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w pkt 10 i nie przekazał sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, gdyż byłoby to bezprzedmiotowe. [J.J.] [r.g.] Jerzy Grubba Andrzej Stępka Michał Laskowski