II KK 285/26

II KK 285/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 września 2026 r. SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie W.S. skazanego za czyny z art. 278 § 1a k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2026 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24, uchyla punkt II. zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie karne w tym zakresie. Piotr Mirek Dariusz Kala Paweł Wiliński UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24, Sąd Rejonowy w Pruszkowie w punkcie I. uznał W.S. za winnego popełnienia czynów zarzucanych w pkt I i II wyczerpujących dyspozycję art. 278 § 1a k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. II KK 285/26 2 z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., za które wymierzył karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w punkcie II. uznał go za winnego czynu zarzucanego w pkt III wyczerpującego dyspozycję art. 242 § 1 k.k., za który wymierzył oskarżonemu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, a w punkcie III. uznał go za winnego czynów zarzucanych w pkt IV-VII wyczerpujących dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., ustalając, iż czyny te stanowią ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., przy modyfikacji opisu czynu IV, za które wymierzył oskarżonemu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczone kary jednostkowe Sąd I instancji połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto zobowiązał oskarżonego do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych określonych kwot. Wyrok nie został zaskarżony przez strony procesu i uprawomocnił się w dniu 27 marca 2025 r. Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w zakresie odpowiedzialności za czyn przypisany w pkt. II części dyspozytywnej, na korzyść oskarżonego W.S. i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na skazaniu oskarżonego W.S. przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24, m.in. za czyn polegający na tym, że w dniu 10 listopada 2023 roku w G. będąc pozbawiony wolności na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawie o sygn. II K 546/22 poprzez umieszczenie w Areszcie Śledczym w G., wykorzystał fakt udania się do miejsca pracy znajdującego się poza jednostką penitencjarną a następnie dokonał samouwolnienia poprzez ucieczkę z miejsca pracy, tj. o czyn z art. 242 § 1 k.k., pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem oskarżony za popełnienie tego samego przestępstwa został już uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Grójcu z dnia 8 sierpnia 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 497/24, prawomocnym z dniem 16 sierpnia 2024 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”. II KK 285/26 3 Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie punktu II. zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Podniesione w kasacji uchybienie w postaci rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającego na ponownym skazaniu oskarżonego W.S. za ten sam czyn z art. 242 § 1 k.k., znajduje potwierdzenie w treści zaskarżonego wyroku i skutkuje uznaniem zaistnienia w tej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Jak bowiem ustalono, Sąd Rejonowy w Grójcu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 497/24, uznał W.S. za winnego tego, że w dniu 10 listopada 2023 r. w G., pow. […], woj. […], odbywając karę pozbawienia wolności w wymiarze 11 lat i 10 miesięcy orzeczoną na mocy wyroku łącznego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 4 lipca 2022 r. w sprawie o sygn. II K 546/22, korzystając z zezwolenia zbiorczego na opuszczenie Aresztu Śledczego w G., w celu wykonywania pracy w systemie bez konwojenta w firmie P. S.A., samowolnie opuścił wyznaczone miejsce wykonywania pracy i samowolnie poza nim pozostawał - czyn ten zakwalifikował z art. 242 § 1a k.k. i wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (k. 70 akt sprawy o sygn. II K 497/24). W wyroku objętym przedmiotową kasacją Sąd Rejonowy w Pruszkowie w punkcie II. uznał W.S. za winnego czynu zarzucanego w pkt III wyczerpującego dyspozycję art. 242 § 1 k.k., za który wymierzył oskarżonemu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Czyn zarzucany w punkcie III. aktu oskarżenia dotyczył tego, że W.S. w dniu 10 listopada 2023 roku w G., będąc pozbawiony wolności na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w sprawie o sygn. II K 546/22 poprzez umieszczenie w Areszcie Śledczym w G., wykorzystał fakt udania się do miejsca pracy znajdującego się poza jednostką II KK 285/26 4 penitencjarną, a następnie dokonał samouwolnienia poprzez ucieczkę z miejsca pracy. Porównanie obu powyższych rozstrzygnięć dowodzi, że dotyczą one tożsamego zachowania oskarżonego W.S. Następstwem nieprawidłowego procedowania Sądu Rejonowego w Pruszkowie jest fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu, tej samej osoby. Stanowi to naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., który zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy postępowanie co do tego samego czynu oskarżonego zostało prawomocnie zakończone. Bez względu na przyczynę zaistniałego uchybienia uznać należy, iż ma ono charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymienionej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., której stwierdzenie powoduje konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części i umorzenia postępowania w odniesieniu do ponownie przypisanego oskarżonemu czynu. Konsekwencją uchylenia punktu II. zaskarżonego kasacją wyroku będzie również rozwiązanie z mocy prawa węzła kary łącznej orzeczonej w punkcie IV. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Piotr Mirek [WB] [r.g.] Dariusz Kala Paweł Wiliński