P 3/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 29 czerwc a 2022 r. Pozycja 41 POSTANOWIENIE z dnia 21 czerwca 2022 r. Sygn. akt P 3/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Krystyna P awłowicz – sprawozdawca Justyn Piskorski Wojciech Sych Michał Warciński , p o rozpoznaniu , na posiedze niu niejawnym w dniu 21 czerwca 202 2 r., p y t a n ia prawn e go Są- du Rejonowego w Konini e , czy art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U . z 2020 r. poz. 266 , ze zm. ) oraz art . 1 ustawy z dnia 17 listo- pada 1964 r. – Kod eks postępowania cywilnego (Dz. U. z 202 0 r. poz. 1575 , ze zm. ) są zgodn e z art. 18 4 Konstytucji i zasadą domnieman ej właściwości sądów administracyjnych w sprawach kontroli działalności administracji publicznej oraz zasadą prawa do sądu w rozumie niu art . 45 us t. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: u morzyć postępowanie. Orzeczenie za padło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W postanowieniu z 7 sty cznia 2021 r. Sąd Rejonowy w Koninie (dalej: SR lub pyta- jący sąd ) p rzedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 październik a 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm.; dalej: u.s.u.s.) oraz art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.  Kodeks po- stępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c., kodeks postępowania cywilnego) jest zgodny z art. 184 Konstytucji i zasa dą d omniemanej właściwości sądów ad- ministracyjnych w sprawach kontroli działalności admi n istracji publicznej oraz zasadą prawa d o są du w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 2 1.1. Py tanie zostało p rzedstawione w związku z postępowaniem zainicjonowanym odwo ł aniem ubezpieczonego od decyzji Z akład u Ube zpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) w sprawie ś wiadczenia rehabilitacyjnego. Sąd drugiej instan cji uchylił wyda ne orzeczenie sądu pierwszej ins tancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Podczas ponownego rozpoznani a sąd pierwszej instancji (pytający sąd) doszedł do przekonania o niezgodności z Konstytucją norm prawnych wyrażonych w art. 83 ust. 2 u.s.u.s. oraz w art. 1 k.p.c. 1.2. W ocenie pytającego sądu , z art. 184 Konstytucji wyni ka, że odwołania od decyzji wydawanych przez organy administracji publicznej, w tym ZUS, powinny być rozpoznawane przez sądy administracyjne, jako powołane do kontroli działalnoś ci administracji publicznej. P ytający s ąd zaznacz ył, że żaden z przepisów Konstytucji nie wyłącza kontroli dzi ałań ZUS z kognicji sądów administracyjnych . SR p odkreślił również to , że pr awo do odpowiedniego u kształtowania procedury sądowej wymag a, aby odwo łanie od decyzji organu administra cji publicznej rozpoznawał sąd administrac yj ny, a nie sąd powszechny. Nieza leżnie od powyższego, pytający s ąd wskaz ał , że sądy administracyjne powinny mieć możliwość o rzekania merytorycznego – co do istoty sprawy. Przyczy niłoby się to – w ocenie pytającego s ądu  do pełniejszej realizacji prawa j ed nostki do sądu , wywodzonego z art. 45 ust. 1 Konstytucji. SR zaznacz ył, że o rgany administracji publi cznej często ni e stosu- j ą się do oceny prawnej ani do wskazań wzglę dem dalszego post ę powania, umieszczanych w uzasadnieniach wyroków sądów administracyjny ch . Umożliwienie sądom admini stracyj- nym orzekania co do istoty sprawy nie tylk o zlikwidowało by ten proc eder, ale również przy- c zyniłoby się do prz yspieszenia rozpoznawania spraw administracyjnych. Jednostka nie mu- s iałaby wówczas, po rozpoznaniu jej środka z as karżenia przez sąd administ racyjny, ponownie czekać na rozstrzygni ę cie jej sprawy przez organ administracji publicznej. 2. Rzecznik Praw Obywatelskich, w piśmie z 25 stycznia 2021 r., p oinformował, że nie zgłasza udziału w niniejszym postępowaniu. 3. W piśmie z 24 lu tego 2021 r. Prokurator Genera lny wniósł o umorzenie postępowa- nia na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postęp owania prz ed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Prokurator Generalny w yjaśnił, że pytający sąd nie odniósł się do wskazywanych w orzecznict wie Trybunału kryteriów , jaki mi powinien kierować się usta wodawca, określając kognicję sądów administracyj n ych. Nie dokonał także wykładni art. 83 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 1 k.p.c., jak również nie wskazał żadnych argumentów czy dowodów, które potwierdzał y- by zarzut ich niezgodn ości z powołanymi wzorcami kontr oli. Na tej podstawie Prokurator Generalny stwierdzi ł, że pytanie prawne nie spełnia wymogu formal ne go wynikającego z art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p. TK, co uzasadnia umorzenie postępowania z powodu niedo pusz- czalności wydania w yroku. 4. W postanowieniu z 10 sierpnia 2021 r. (sygn. akt IV U 191/20) pytający sąd przed- stawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pis mo przygotowawcze w sprawie o sygn. P 3/21 (data wpływu do TK : 16 sierpnia 2021 r.), w którym m.in. pr zytoczył za Trybunałem K onstytucyj- nym kryteria kierunkowe dla ustawodawcy reg ulującego kwestię przekazania spr aw do rozpo- znania sądom administracyjnym. W piśmie tym SR odniósł się ró wnież do zajętego przez Prokuratora Generalnego sta- nowiska, stwierdzając , że „[w] ocenie Sądu pytająceg o wbrew stanowisku Prokuratora Gene- OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 3 ralnego przyt oczone argumenty potwierdzają niezgodność kwestionowa nych norm z wzorca- mi konstytucyjnymi ” . 5. W piśmie z 29 października 2021 r. Marszałek Sejmu w imieniu Sejmu Rzeczypo- spolitej Polskiej wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK , ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku . Na wypadek nieuwzg lędnienia wniosku o umorzen ie po stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w całości, Marszałek Sejmu wn iósł o stwierdzenie, że ar t. 83 ust. 2 u.s.u.s. i art. 1 k.p.c. w zakresie, w jakim od decyzji ZUS w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne przysługuje odwołanie do właściwego sądu w term inie i według zasad określonych w przepi- sach k odeksu postępowania cywilnego , są zgodne z a rt. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji. Zdaniem Sejmu, pytanie prawne, które zainicjowało postępowanie przed TK, nie speł- nia przes łane k formalnych, które określone są w art. 193 Konstytucji i w art. 52 u.o.t.p.TK. W szczególności w ocenie Sejmu, analizowane pytani e prawne nie spełnia przesłanki funk- cjonalnej. Sejm zwrócił uwagę, że sąd występujący z pytaniem prawnym wskazał, że „ po ewentualnym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stw ierdzającym niekonstytucyjność, umorzy postępowanie w sprawie. W rezultacie o rzeczenie o niekonstytucyjności spowoduj e, ( … ) że ubez pieczony nie otrzyma merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Jego odwołani e od decyzji ZUS nie zostanie rozpatrzone przez sąd pytający, bowiem wyrok TK, uwzględnia- jący zarzuty pytania prawnego, zamknie mu d rogę do sądu powszechnego” (s. 9 stanowiska Sejmu). Zdaniem Sejmu, procedura cywilna jest właściwa w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznyc h, ponieważ zapewnia szersze gwarancje procesowe ubezpieczonym, którzy mogą dochodzić swoich uprawnień, wynikający ch ze stosunku ubezpi eczenia społecznego, przed są- dem wy posażonym w kompetencje do orzekania co do istoty sprawy. Sejm zgłosił ponadto dwa dod atkowe wnioski: 1) n a wypadek, gdyby Trybunał Konstytucyjny nie podzielił stanowiska Sejmu i stwierdził niek onstyt ucyjność zaskarżonych p rzepisów, Sejm wnosi o odroczenie utraty mo- cy obowiązującej art. 1 k.p.c. i art. 83 ust. 2 u.s.u.s. ( pomyłkowo w piśmie Sejmu wskazany został art. 83 ust. 3 u.s.u.s) na okres 18 miesięcy. Jest to konieczne i niezbędne, aby usta wo- dawc a mógł dokonać zmian legislacyjnych w celu zapewnienia ubezpieczonym optymalnych gwarancji procesowych. Stwierdzenie bowiem niekonstytuc yjności zaskarżon ych przepisów będzie wiązać się z koniecznością uchwalenia właściwej procedury, a pośrednio z wyznacze- n iem na nowo kognicji sądów, a także podjęciem szerszej ref ormy sądownictwa, nie ma bo- wiem przeszkód konstytucyjnych, a by powierzyć NSA i WSA weryfikację decyzji ZUS we- dług nowej procedury sądowej właściwszej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społeczny ch; 2) Sejm wn iósł o wydanie orzeczenia aplikacyjnego, określają cego skutki prawne wy- roku TK dla prawomocnych rozstrzygnięć wydanych na podstawie niekonstytucyjnych przepi- sów. Zdaniem Sejmu, je st to niezbędne do zachowania pewności obrotu prawnego, gdyż akty sto sowania prawa podjęte na podstawie niekonstytucyjnej nor my prawnej mogą być wzruszo- ne, o czym przesądza art. 190 ust . 4 Konstytucji. Wobec tego ubezpieczeni b ędą mogli, po wyroku TK, do magać się wznowienia prawomocnych postępowań sądowych, prowadzony ch wed ług „niewłaściwej” procedury lub przez „niewłaściwy” sąd . OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 4 II Trybunał Konstytucyj ny zważył, co następuje : 1. Przedmiot pytania prawnego. 1.1. Sąd Re jonowy w Koninie (dalej: SR lub pytający sąd) w postanowieniu z 7 stycz- nia 2021 r. p rzedstawił Try bunał owi Konstytucyjnemu pytan ie prawne, dotyczące przepisu um ożliwiającego sądowi powszechnemu orzekanie w sprawach z zakresu odwołań wni esio- nych od decyzji Zakła du Ub ezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS , Zakład). Wątpliwości pytają- cego sądu dotyczyły tego, czy art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznyc h (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.; dalej: u.s.u.s.) oraz art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.  Kodeks po- stępowa nia cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c., kode ks postępowania cywilnego) są zgodne z art. 184 Konsty- tucji i z asadą domniemanej właściwości sądów administracyjnych w sprawach kontroli dzia- łalnoś ci administracji publicz nej oraz zasadą prawa do sądu w rozumieniu a rt. 45 ust. 1 Kon- stytucji. 1.2. Art. 83 ust. 2 u.s.u.s., w brzmieniu: „ Od decyzji Za kładu przy sługuje odwołani e do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu p ostępo- wania cywilnego ” , został wprowadzony do systemu prawnego, w raz z wejściem w życie cało- ści tej ustawy, tj. 1 stycznia 1999 r. Jego treść jest je dnak zasadniczo tożsama z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ub ezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 42, poz. 202, ze zm.), który st anowił część systemu prawnego od 1 stycznia 1987 r. („Od decyzji oddziału w sprawach: 1) z zakresu ubezpieczenia społecznego, 2) świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 3) innych św iadcz eń należących do właściwości Zakładu – przysługuje odwołanie do wł a ś c iwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepi- sach Kodeksu postępowania c ywiln ego, z uwzględnien iem przepisów niniejszej ustawy ”). W swej istocie rozwiązanie przewidziane w art. 83 ust. 2 u .s.u.s. powstało zatem przed zmia- nami zapoczątkowanym i w 1989 r. i znacznie wyprzedza w ejście w życie Konstytucji przewi- dującej funkcjonowan ie dw uinstancyjnego sąd ownictwa administracyjnego. Z kolei w pierwotnej treści art. 1 k.p.c. nie wskazano spraw z z akresu ubezpieczeń społecznych. Sformułowanie takie w t reści art. 1 k.p.c. wprowadziła dopiero ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępow ania cywilnego (Dz. U. Nr 20, poz. 86; dalej: ustawa zmieniająca z 1985 r.) , od 1 lipca 1985 r.: „Kodeks postępowania cy- wilnego normuje postę po wanie sądowe w sprawach ze stosu nków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w inny ch sprawach, do których przepi sy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne) ” . Ustawa zm ieniająca z 1985 r. poszerzyła również tytuł działu III k.p.c. o ubezpieczenia społeczne oraz dodała jego trzeci rozdział – „Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpie- cz eń społecznych” (art. 477 8 -477 15 k.p.c.). Od tego moment u istota postępowania hybrydowe- go się nie uległa zmieniła, nie licząc kilku modyfikacji niedoty kających jednak gł ównych za- łożeń tej konstrukcji prawnej. Nie dokonano w tym zakresie istotnych zmian w trakcie rozw ijania sądownictwa ad- ministracyjnego, to znaczy ani w trakcie sukcesywnego poszerzania kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani przy okazji wprowad zenia wojewódzkich sądów administracyj- nych, gdy realizowano d yspozycję art. 236 ust. 2 zdania pierwszego Konstytucji („ Ustawy OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 5 wprowadzające w życie art. 176 ust. 1 w zakresie doty czą cym postępowania przed sądami administracyjnymi zos taną uchwa lone przed upły wem 5 lat od dnia wejścia w życie Konstytu- cji ”). Wskazany przepis przejśc iowy miał na celu realizację – zagwarantowanej w art. 176 ust. 1 Konstytucji – zasady dwuinstancyjnego post ępowania sądowego. 2. Analiza procedury odwoławcz ej. P ostępowanie towarzy s zące wydaniu decyzji ZUS, zarówno poprzedz ające wydanie decyzji w pierwszej instancji, jak i zasady wnoszenia odwołań od decyzji ZUS oraz postępo- wanie przed organem o dwoławczym , stanowi rozwiązanie szczególn e, częścio wo tożsame z r eguł a mi postępowani a administracyjnego, a częścio wo adekwatne do postępowania cywi l- nego (tzw. post ępowa nie mieszane lub postępowanie hybrydowe ; por. wyrok TK z 19 lutego 2008 r., sygn. P 49/06, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 5). Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postęp owania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: k.p.a., k odeks postępowania ad- ministracyjnego), postępowanie przed organami administracji publicznej w nale żących do właściwości t ych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji admi- nistracyjnych albo załatwianych milcząco jest unormowane w kode ksie postępowania admini- stracyjnego. W zakre sie ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpiecze ń spo łecznych oraz wypłacania tych świadczeń ZUS-owi przysługują środki praw ne właściwe organom admini- stracji państwowej (art. 66 ust. 4 w związk u z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.u.s.). Przesądza to o zakwalifikowaniu Zak ł adu do kategorii organu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Z kolei z art. 83 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s. wynik a, że ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotycz ący ch w szczególności ustalania uprawień do świadczeń z ubez- pieczeń społe cznych. Zatem procedura poprzedza jąca wydanie decyzji pr zez Zakład , jak równ ież treść takiej decyzji , podlega rozwiąza niom przewidzianym w kodeksie postępowania administ racyjnego. Zgodnie jednak z art. 180 k.p.a., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu p ostępowania admin istracyjnego , chyba ż e prz episy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmie nne zasa dy postę powania w tych sprawach (art. 180 § 1 k.p.a.), a przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społ ecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpie- czeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyj- nym, a ta kże – co jest najistotniejsze dla uzasadnianego postanowienia Trybun ału Konstytu- cyjnego – sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społecz ne (art. 180 § 2 k.p.a.). Art. 181 k.p.a. stanowi na- tom iast, że organy odwoławcze właś ciwe w sprawach z zakresu ubez pieczeń społec znych okr eślają przepisy odrębne, a do postępowań przed tymi organami st osuje s ię odp owiednio art. 180 § 1 k.p.a. Zatem przed organ ami odwoławczymi stosuje się odmienne zasady wskaza- ne w przepisach dotyczących u b ezpieczeń, a w zakresie w nich nieuregulowanym odpowied- nie zastosowanie znajdują przepis y kodeksu postępowania administra cyjn ego określając e po- stępowanie przed organem drugiej instancji w jurysdykcyj nym postępowaniu a dministracyj- nym o charakterze ogólnym. Zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., od decyzji Zakładu przysługuje odwołan ie do właści- wego sądu w terminie i według zasad o kreślonych w przepisach kodeksu p ostępowania cy- wilnego. Przepis ten stanowi zatem realizację d yspozycji z art. 181 k.p.a., ustanawia jąc wła- ściwość sąd ów powszechnych w zakresie rozpoznawania odwołań od decyzji ZUS , a także art. 180 § 1 k.p.a., wska zując – w związku z przytoczonym przepisem kodeksu post ępowa nia administracyjnego – zasady określone w kodeksie p ostępowania cywilnego jako właśc iwe dla sposobu i terminu wniesienia odwołania od decyzji ZUS. OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 6 Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pienięż nych z ubez pieczenia społ ecznego w razie choroby i mac ierzyństwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1133, ze zm.; dalej: ustawa o świad czeniach) , świadcz enie reha bilitacyjne przysługuje ubezpieczon e- mu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jes t nadal niezdolny do pracy, a dalsze lecze- nie lub rehabilitacja lecznicza ro kują odz yskanie zdolności do pracy (art. 18 ust. 1 ustawy o św iadczeniach). W skazane ś wiadczenie jest przyznawane w formie decyzji administracyjnej ZUS po- przedzonej procedurą określoną w ustawie o świadc zeniach. Na wstęp ie lekarz orzecznik ZUS orzeka o dalszej ni ezdolności do prac y ubezpieczonego oraz o rokowaniu przez ubezpieczo- nego odzysk ania zdolności do pracy po przeprowad zeniu dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej (art. 18 ust. 3 w zwi ązku z art. 18 ust. 1 ustawy o świ adczeniach), a także wskazuje okres , w którym świa dczenie rehabilitacyjne powinno ubezpieczonemu przys ługiwać, nie- zbędny do przywrócenia zdolności do pracy , nie dłuższy jednak niż dwunastomiesięczny (art. 18 ust. 2 w związ ku z art. 18 ust. 1 ustawy o świad czeniach). Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o świad czeniach, od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu prz ysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiec zeń Społec znych. Zgodnie z art. 14 ust. 2b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez pieczeń Społecznych (Dz. U. z 202 2 r. poz. 504; dalej: ustawa emerytalna), sprzeciw wn osi się za poś rednictwem jednostki organi zacyjnej Zakł adu, właściwej ze wzglę- du na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Sprzeciw w nosi się w term inie 14 dni od dni a doręczenia orzeczenia (art. 14 ust. 2a ustawy emerytalnej). Zgodnie z art. 14 ust. 2c ustawy emerytalnej, komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie, nie- mniej w uzasadnionych wypadkach ZUS, na wniosek osoby zainteresowane j, może p rzywró- cić termin wniesienia sprzec iwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia prz ez sąd odwo- łan ia od decyzji w wypadku okr eślonym w art. 477 9 § 3 1 k.p.c. ( „Sąd odrz uci odwo łanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uza leżnione od stwierdzenia niezdolno ści do pracy lub niezdolności do samodzielnej eg zystencji albo stwier- dzenia stałego lub długotrwałego uszcz erbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wy dania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakład u Ubezpie czeń Społ ecznych, a osoba zaintere- sowana ni e wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisj i lekars kiej Zakładu Ubezpieczeń Spo łeczny ch i o dwołanie je st oparte w yłącznie na za rzutach dotycz ących tego orzeczenia. Jeżeli odwołanie opiera się także n a zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprze- ciwu od tego orzeczenia, a wniesienie sprzeciwu po terminie nas tąpiło z przyczyn niezależ- nych od osoby zainte resowanej, sąd uchyla decyzję, pr zekazuje spr awę do ponownego rozpo- znania organowi rentowemu i umarz a postępo wanie. W takim przypadku organ rentowy kie- ruje sprzeciw do rozpatrzenia do komisji lekarsk iej Zakładu Ubezpieczeń Społ ecznych ” ). Komisja lekarska, r ozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliw ości , dokonuje oceny niezdol ności do pracy i jej stopnia oraz m.in. tr wałości lub przewidywalnego okres u niezdolności do pracy (art. 14 ust. 2e w związku z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej) w formie orzeczenia (art. 14 ust. 2f ustawy emerytalnej). Zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniach, orze cze- nie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie wniesiono zarzutu wadliw ości, albo orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stanowi pods tawę do wydania decyzj i w sprawie świa dczenia rehabilitacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.u.s. , rodzaje świadczeń z ubezpieczeń społecznych , warunki nabywania prawa do nich oraz zasady i tryb ich przyznawania okr eślają odrębne pr zepisy. Niemniej w rozdziale 8 u.s.u.s. ( „ O bowiązki ubezpiecz onych oraz tryb od woławczy” ) okre- ś lono tryb odwoławcz y od de cyzji ZUS dotyczących w szczególności ustalan ia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społeczny ch (art. 83 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s.) , a więc także w sprawie OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 7 przyz nania lub odmowy przyznania świadczeni a rehabilitacyjnego. Zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., od d ecyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właśc iwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu pos tę powania cywilnego. Zgodnie z art. 1 k.p.c., kodeks normuje m. in. postępowani e sąd owe w sprawach z za- kresu ubezpieczeń społecznych . Ponad to kodeks postępowania cywilnego , w cz ęści pierwszej ( „Postępowanie rozpoznawcze” ), w ksi ędze pierwszej ( „ Proces ” ), w tytule VII ( „ Po stępowa- nia odrębn e ” ) zawiera d ział III , zatytułowany „Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń sp ołeczny ch ”, obejmując y szereg przepisów regulującyc h w szczególno- ści procedurę, w jakiej sąd y powszechne rozpatruj ą od wołania od decyzji Zakł adu. Do nich właśni e ods yła zaskarżony art. 83 ust. 2 u.s.u.s., ponie waż scharakteryzowana poniżej regula- cja p rzesą dza o terminie, w jaki m przysługuje odwołanie , decyduje o właściwości sądu oraz okr eśla zasady, na jakich ubezpieczony może je wnieść . Kodeks p ostępowania cywilnego za- wiera w tym zakresie liczne przepisy regulu jące o drębne, względem postępowania głównego, rozwiązania proceduralne, mające na c elu przyspieszenie rozpatrzenia sprawy. W rozdziale 1 d ziału I II „Postępowan ie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpie- cze ń społecznych” zamieszczone z ostały przepisy og ólne (art. 459-476 k.p.c.) odnoszące się do pos tępowań zarówno z zakresu prawa pracy, jak i z zakresu ubezpieczeń społecznych. W przepisach tych uregulowane zos tały m.in. takie kwestie jak: z dolność sądow a i procesowa, w łaściwość sądu , wezwanie do usun ięci a braków pisma wszczynającego postępowanie , czyn- ności dyspozytywne stron, reprezentacja pozwanego, termin posiedzenia, wezwanie do przed- stawienia dokumentów, wy łączenie stosowania ograniczeń dowodowych , grzywna. Art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c. przesądza, że przez sprawy z z akresu ubezpieczeń społec znych rozumie się sprawy, w których wniesio no odwołanie od decyzji organów rentow ych dotyczących równi eż innych, niż emeryt ury i renty, świadczeń w sprawach należących do właściwości ZUS. W rozdziale 3 działu III „ Post ęp owanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpie- cze ń społecznych” uregulowano szczegółowo „ p ostępowan ie w sprawach z zakresu ubezpie- czeń s p ołecznych” (art. 477 8 -477 14a k.p.c.). Zgodnie z art. 477 8 § 2 pkt 2 k.p.c., do właściwo- ści sądów rejonow ych nale żą sprawy o ś wiadczenie rehabilitacyjne. Dalsze przepisy przewi- dują, iż o dwołani e od decyzji ZUS wnos i się na piśmi e do organu, który wyda ł decyzję , lub do p rotokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie m iesiąca od dnia doręczeni a decyzji (art. 477 9 § 1 k.p.c.). Zakład przekazuje niezwłocznie o dwoła nie wraz z aktami sprawy do sądu . ZUS, je ż eli u zna odwołanie w całoś ci za słuszne, może zmienić lub uchy l ić zas karżoną decyzję . W tym w ypadku odwołani u nie nadaje si ę d alszego biegu (art. 477 9 § 2 k.p.c.). Jeżeli w odwołaniu od de cyzji Zakładu wskazano nowe okoli czności dotyczące niezd olno ś ci do pra- cy lub niezd olności do samodzielnej egzysten cji albo stałe go l ub długotrwałego uszcze rbku na zdrowiu, które powst ały po dniu wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS, od które- go nie wniesiono sprzeciwu, lub orzeczenia komisji lekarskiej, Za kład nie przekazuje odwo- łania do sądu, lecz kieruje d o lekarza orzecznika ZUS do ponownego rozpatrzenia. Zakład uchyla decyzj ę, ro zpatruje nowe okoliczn ości i wyd aje decyzj ę, od której przysługuje odwoła- nie do sądu. Przep is ten stosuje się także wówcz as, gdy nie można ustalić daty powst ania wskazanych w odwo łaniu nowych o koli czności (art. 477 9 § 2 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 477 9 § 3 k.p.c., s ąd odrzuca odwołanie wnie sione p o upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyc zyn niezale żnych od odwołującego się . Art. 477 9 § 3 1 k.p.c. stanow i, ż e s ąd odrzuc a odwołanie w sprawie o świadcze nie z ubezpiecz eń społec z- nych, do którego prawo jest u zależnione od stwierd zenia niezdolności do pracy lub niezdolno- ści do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego u szczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, a osoba zainteres owana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do ko misji lekarskiej Za- kładu i o dwołanie je st oparte w yłącznie na zarzutach dotyczących teg o orzeczenia. J eżel i od- OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 8 wołanie opie ra się także n a zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprzeciwu od tego orzeczenia, a wniesienie sprzeciwu po terminie nast ąpiło z przyczyn nie zależnych od osoby zainteresowanej, s ąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponow nego rozpoznania organowi rentowemu i umarza pos tępowan ie. W takim wypadku organ rentowy kieruje sprze- ciw do rozpatrzenia do komisji lekarskiej ZUS. Sąd o ddala o dwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art. 477 14 § 1 k.p.c.), a w wypadku uwz ględnienia odwołania sąd zmienia w całości l ub w części zas karżoną decyzję o rganu rentowego i orzeka co do istoty sprawy (art. 477 14 § 2 k.p.c.), natomiast j eżel i decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świa dczenie, zosta ła wydana z ra żą cym naruszeniem prze pisów o postępowa- niu przed organem rentow ym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego roz- poznania organowi rentowemu (art. 477 14 § 2 1 k.p.c.). J eżeli odwołan ie wniesiono w zwią zku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy , sąd w razie uw zględnienia odwołania zobowią- zuje organ do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiają c o tym organ na drzędny, albo orzeka co do istoty sp rawy. Jednocześnie sąd stwierd za, czy niewydanie decyzji przez organ ren towy nastąpiło z rażą cym naruszeniem prawa (art. 477 14 § 3 k.p.c.). Ponadto, w spr awie o świadczenie z ubezpi eczeń społecznych, do k tórego prawo jes t uzależnione od stwierdzenia niez dolności do pracy (świadczenie r ehabilitacyjne), je żeli podstawę do wydani a decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu lub orzeczenie komisji lekarskiej Z akła- du i odwołanie od decyzji opiera się wyłączn ie na zarzuta ch dotyczących tego orzeczen ia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowy ch okoliczności dotyczących stwier dzenia niez dolności d o pracy, które powstały po dniu złożen ia odwołania od tej decyzji. W tym wy- padku sąd uch yla decyz ję, prz ekazuje spr awę do rozpozn ania organowi rentowemu i umarza postępowanie (art. 477 14 § 4 k.p.c.). Od wyroku sądu re jonowego w sprawie odwo ł ania od decyzji ZUS do tyczącej świad- czenia rehabilitacyjnego s łuży apelacja do sądu okręgowego, który – zgodnie z art. 477 14a k.p.c. – uchylaj ąc wyrok i poprzedz ającą go decyzję ZUS, może sprawę przekazać d o ponow- nego rozpoznania bez pośrednio Zakł adowi. Sąd okrę gowy moż e równie ż – jak miało to miej- sce w sprawie, na kanwie której przedstawiono rozpatrzone pytanie prawne – na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylić orzeczenie sądu pierws zej instan cji i przekazać tem u sądowi do ponownego rozpoznania, w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy. Rozwiązanie takie stanowi wyjątek od zasad w skazanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sąd ami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 p.p.s.a.: „Prawo o postępowaniu przed są dami admini- stracyjnymi normuj e postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności admi- nistracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego pr zepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy s ądowo administracyjne) ” . Z art. 3 p.p.s.a. wynika , że kontrola działalności administracji publicznej stanow i kompetencję sądów admi nistracyjnych (art. 3 § 1 p.p.s.a.) i obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administra- cyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na bezczynność lu b przew lekłe prowadzenie postępowania w wypadku post ępowan ia przed organem administracji publicznej poprzedzaj ąc ego wydanie decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W art. 5 p.p.s.a. wsk azującym sprawy wyłą- czo ne spod właściwości sąd ów administracyj nych pominięto kontrolę decyzji administracyj- nych ZUS. Przepise m decydującym o braku ich właściwoś ci w sprawach decyzji jest wy łąc z- nie art. 83 ust. 2 u.s.u.s. realizujący odesła nie zawarte w art. 180 § 1 i art. 181 k.p.a. Postępow ania hybrydowe – analogiczne do rozwiązań w sprawach ubezpieczeń spo- łec znych – zosta ły wprowadzone również w postępowaniach z zakresu ochrony konkurencji (zob. art. 479 31a § 3 k.p.c.), regulacji energetyki (zob. art. 479 53 § 2 k.p.c.), regulacji teleko- munikacji i poczty (zob. art. 479 64 § 2 k.p.c.) i regulacji transportu kolejowego (zob. art. 479 75 OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 9 § 2 k.p.c.). Są to rozwiązania wyjątkowe i uzasad nione specyfiką poszcz ególnych dziedzin prawa. 3 . Dopuszczalność pytania p rawnego. 3.1. Zgodni e z art. 193 Konstytucji, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konsty- tucyjnemu pytanie prawne, j eże li od odpowiedzi na nie z ależy rozstrzygnięcie sprawy t oczącej się prz e d sądem. Zatem d opuszczalność rozpoznania merytorycznego pytania prawnego uza- le żniona jest od spełnienia trzech przesłanek materialnych: podmiotowej (podmiotem formu- łującym pytanie praw ne może być „każdy sąd”), przedmiotowej (przedmiotem pytania praw- nego m oże być tylko zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfiko wanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą) i funkcjonalnej (musi istnieć związek między odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem w toczącym się przed sądem postę powaniu w sprawie in- dywidualnej). Ponadto art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Kon stytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wymaga, aby pytanie prawne mia ło formę posta nowienia i zawie rało: 1) wskazanie są du, przed którym toczy się postępowanie w sprawie wraz z jej oznaczeniem; 2) wskazanie organu, który wydał kwestion owany akt normatywny; 3) okr eślenie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części; 4) sformułowanie zarzut u niezgodności kwestionowanego aktu normatywne- go z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynar odo wą lu b ustawą oraz jego uz asadnienie, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 5 ) wyjaś nienie, w jakim zakresie odpowiedź na pyt anie może mieć w pływ na rozstrzygnięcie sprawy, w z w iązku z którą pyta- nie zostało przedstawione. 3.2. Trybunał stwierdz ił, że pytanie prawn e spełniło przesłankę podmiotową i przed- miotową. Wniesio ne zostało pr zez s ąd w rozumieniu art. 19 3 Konstytucji (przesłanka pod- miotowa), który zakwest ionował konstytucyjność regulacji ustawowej stanowiącej przepis kompetencyjny u moż liwia jący sądowi orzekanie w spr awach z za kresu odwołań wniesionych od decyzji ZUS, uszczegóło wiony nast ę pnie w przepisach k odeksu postępowania cywilnego. Warunek formalny, w postac i przesłanki przedmio towej przedstawienia Trybunałowi Konsty- tucyjnemu pytania prawnego przez sąd, został więc zrealizowany. 3.3. Spełnienie przesłanki funkcjonalnej pyta nia prawnego uzależnione jest od wyka- zania przez pytaj ący sąd, że od odpowiedzi na przedstawione Trybunałowi pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się pr zed sądem. W szczególności pytający sąd zobo- wiązany został do wyjaśnieni a, w jakim zakresie odpowied ź na pytanie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie spra wy, w zw iązku z którą pytanie zostało przedstawione (art. 52 ust. 2 pkt 5 u.o.t.p.TK). Podejmuj ąc pr ób ę spełnienia przesłanki funkcjonalnej , pytający sąd wyjaśn i ł, że „ [o]d odpowiedzi na przedstawione py tanie zależy rozstrzygnięcie sprawy prowadzonej przed są- dem pierwszej instancji . Jeżeli Wysoki Trybunał stwierdzi nie konstytucyjność kwestionowa- nych norm pra wnych, to sąd odrzuci odwołanie na pod stawie art. 199 § 1 pkt 1 kpc ” . Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.: „Są d odrzuci pozew: ( … ) jeżeli droga sądowa jest nied opuszczal- na ” . Trybunał Konstytucyjny uznał, że pytający sąd spełnił przesłankę funk cjo nalną . OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 10 4 . Umorzenie postępowani a. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że pytanie prawne n i e sp e ł nił o wy mo gów ustawo- wych odnoszących się do uzasadnienia zarzutów niezgodn ości kwestionowany ch norm praw- nych z e wskazanymi wzorcami kontroli. Konstytucyjnie o kre ślone wymagania stawiane pyta- niom prawny m uzupełnione są w art. 52 u.o.t.p.TK . Try bunał w doty chczasow ym or zecznictwie wielokrotnie odnosił się do wymogu sformułowani a zarzutu niezgodności kwestionowanego aktu norma tywn eg o z m.in. Konstytu- cją oraz jego uz asadn ieni a popartego ar gument a mi lub dowod a mi , stwierd zając, że wymóg ten nie ma jedyn i e fasado wego cha ra kte ru. Nie jest bowiem rolą Trybunału, przyjmującego do- mniemanie konstytucyjności obowiązujących przepi sów pr awa, poszukiwanie argumentów na rzecz i ch nieko ns tytucyjności. „Merytoryczne ro zpoznanie sprawy u zależnione jest nie tyl ko od precyzyjneg o oznacz en ia przez sąd pytający wzorców konstytucyjnych, ale i zgodnej z orzecznictwem konstytucyjnym ich interpr etac ji oraz odpowiedniego (adekwatnego) przyp o- rz ądkow an ia do przedmiotu kontroli. Akt ualny pozostaje po gląd sformułowany w pos tano- wieniu TK z 2 6 czerwc a 201 3 r. o sygn. P 13/12 (OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 72), że « [d]opóki sąd nie powoła przekonyw [ a ] jących mot ywów m ających świadczyć o niezgodności kwes tio nowan ego przepisu ze wskazanymi wzorcam i kontroli, Trybun ał musi uznawać je za z godne z wzorcem kontrol i. Py tanie prawne, w którym sąd ograniczyłby się do wyrażenia przekonania o niezgodności przepisu z Konstyt ucją b ądź wskazania istniejących w tej kwes tii wątp liwo ści, nie może podlegać rozpozn aniu przez Trybuna ł (…). Trybunał Konstyt ucyjny podkreśl a jednoc ze śni e, że jest on zobowiązany do zbadania wszystkich okoliczności sprawy w celu wszechstronnego wyjaśnieni a [,] ni e będąc zarazem związanym wnioskami dow odo- wy mi ucze stników postępowania (art. 19 ustawy o TK [z 199 7 r.]). Nie oznacza to w żadnym wyp adku prz er zuc enia ciężaru dowodzenia na Trybunał przez podmiot inicjujący postępowa- nie w sprawie. Powyższa reguła post ępow an ia może bowiem znaleźć zastosowani e d opier o wówcz as, gdy ten podmiot wykazał na leżytą staranność, spełniając wszystkie u stawowe wy- ma gania wy ni kaj ące m.in. z art. 32 ustawy o TK [z 1997 r.] »” (postanowienie TK z 30 paź- dziernika 2018 r. , sygn. P 15/16 , OT K ZU A/2018, poz. 64). Zgodnie więc z wy mogam i usta wowymi, wielokrotnie precyzowa nymi przez Trybuna ł w orzecznictwie, T K nie może zastą pić pyta ją ceg o sądu w szukaniu argumentów uzasadniających ogóln ą intuicj ę o niekon- stytucyjności przedmiotu pyta nia pr awnego. Przekonanie pytającego sądu o ni eko nstyt ucyjności określonych przepisó w czy insty- tucji p rawnych wymaga wnikliwego uzasadnienia w o dniesien iu do każdego z zaskarżonych przepisów i wszystkich wzorców kontroli, na które ten sąd się powołuje. Po dobn ie jak w w y- padku każdego postępowania dowod owe go wy móg ten jest nakazem odpowie dniego uzasad- nieni a stawianych zarzutów i ciężar tego dowodu s poczywa na py tającym sądzie. Trybunał podkreśla, „że przesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powin na b yć traktowa na powierzchownie i instrumentalni e. Prz yt aczane w piśmie procesowym a rgumenty mogą być mniej lub bardziej przekonujące (…), lecz za wsze mus zą by ć argumentami « nadającymi się » do rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny” (wyrok z 19 paździer nika 2 010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz . 7 8) . Trybunał Konstytucyjny ze wz ględu na lakoniczność uzasadnienia nie jest jednak w stanie zrekonst ruować z tych postulatów argumentacji uzasadn ia jąc ej niezgodność dotyc h- czasowego rozwiązania z Konstytucją. Trybunał podtrzymuj e zajęte w postanowieniu o s yg n. P 50/14 stanowisko, że „py tanie pr awne powinno wyraźnie określać zarzut ni ezgodności kwestionow anych przepisów z Kon- stytucją, w tym wskazywa ć prz edmiot i zakres pytania, odpowiednie wzorce kontroli oraz mie ścić należycie sformu łowa ne uzasadnienie z arzut ów (zob. np. postanowienie TK z 30 cz er wca 2009 r., sygn. P 34/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 101, c z. II, pkt 1.3). Sąd po- OTK ZU A/2022 P 3/21 poz. 41 11 winien w uzasa dnieniu py tan ia prawnego przedstawić proces myślowy, jaki doprowadził go do postawienia zarzutu nie zg o dności stosowa nej n ormy z regulacją nadrzędną. O bejmuje to w szczególności dok onanie wykładni pr zepisów wskazanych ja ko przedmiot kontroli oraz wzorzec ko ntroli, a nas tępnie porównanie norm wynikających z tych przepisów i wykazanie, że zachodzi międ zy n im i niezgodność. Na py tającym sądzie spoczywa cięża r udowod nienia niezgodności pr zedmiotu zaskarżen ia z powołanymi wzorc ami konstytucyjnymi. Uzasadnie- nie pyt ania pra wn ego powinno być zatem wyczerpujące, a sformułowane zarzuty [muszą] zostać poparte stosownymi do i ch charak teru dowodami”. W niniejszej sprawie pyta jący sąd przedstawił jedynie c zęściowo proces my ślowy, jaki d oprowadził go do postawienia zarzutu o niezgo dn ośc i z Konstytucją zaskarżonych przepi- sów . Nie przytoczył jednak żadnych konkretnych argument ów n a rz ecz s wojeg o twierdzenia, nie zestawił zaskarżon ych przepisów z wzorcami kontr oli, jedynie ogóln ie wpisał je w ich zakres , skupiając się na postul a cie , by s pra wy z zakresu ubezpieczeń społecznych powierzyć kognicji sądów administracyjnych . Jeśli idz ie o z go dność art. 83 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 1 k.p.c . z art. 184 Konstytucji , pyta jący sąd zdawkowo opisuje jego treść oraz dotychczasowe stanowisko T rybunału i do ktryny na temat domniemania właściwości sądów administracyj- nych w razie braku odrębnego ur egul ow an ia te j kwe stii w ustawie. Wniosek ten doprowadz ił pytający sąd do stw i erdzeni a, że „sprawy z od wołań od decy zji Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych p owinny z os tać poddane zgodnie z Konstytucją właściwości sądów administracyj- nych” ( zob. s. 3 p ostanowienia sądu ). Z k o le i rozważając zagadnienie zgodności z ar t. 45 ust . 1 Konstytucji, pytający są d ogranic zył się jed ynie do tego, czy przekazanie spraw z zak re- su ube zp iec zeń społecznych sądom administracyjnym byłoby zgodne z tym wzorcem kontroli. Każdy możliwy wynik tak ich d ywa gacji nie stanowi argumentu na rzecz niezgodno ści z Kon- stytucją obecnego roz wiązania. Wobec p owyż szych uchybień pytania prawnego , Tryb unał Kon st ytu cyjny , zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ., postępowanie w sprawie stwierdzenia , czy art. 83 u st . 2 u .s .u.s. oraz art. 1 k.p.c. są zgodne z art. 184 Konstytucji i zasadą domniema nej właściwości są dów administracyjnych w sprawach kontrol i działa ln ośc i administracji publicznej oraz za- sadą prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji , umorzył z e wz g lęd u na niedo- puszczalność wydania wyr oku . Z pow yższy ch powodów Trybunał Konst ytucyjny postanowił ja k na wstępie .