P 43/13

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 29 maja 20 17 r. Pozycja 43 POSTANOWIENIE z dnia 25 maja 2017 r. Sygn. akt P 43/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Henryk Cioch – przewodniczący Grzegorz Jędrejek Zbigniew Jędrzejewski Lech Morawski – sprawozdawca Piotr Pszczółkowski , po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2017 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie : czy art. 75 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) jest zgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 2 w związku z art. 42 ust. 3 i art. 42 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 i w związku z art. 42 ust. 1 Kon- stytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072) umorzyć postępowanie . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. Postanowieniem z 2 sierpnia 2013 r. (sygn. akt XIV Ko 1604/13/S) Sąd Rej onowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, Wydział XIV Karny, p o stawił Trybunałowi Konsty- tucyjnemu pytanie prawne o treści przytoczonej w petitum niniejszego postanowienia. 1.1. Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z następują cym stanem faktycz- nym i prawnym: Na podstawie art. 75 § 1a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; dalej: k.k.) , p rzed pytającym sądem – Sądem Rejonowym dla Kra- kowa - Śródmieścia w Krakowie wszczęto postępowanie o zarządzenie wykonania kar y po- OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 2 zbawienia wolności wobec skazanego prawomocnym wyrokiem tego sądu z czerwca 2011 r. W wyroku tym orzeczono wobec skazanego karę 1 roku pozbawienia wolności z warunko- wym zawieszeniem jej wykonania na 4 - letni okres próby za przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k . ( znęcanie się psychiczne i fizyczne nad małżonką). Skazany został również oddany pod dozór kuratora . W piśmie z 1 9 marca 201 3 r. kurator wniósł o zarządzenie wykonania wobec skazane- go warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Jak bowie m wynika z akt sprawy i aktu oskarżenia z 24 czerwca 2013 r., skazany ponownie miał się dopuścić przestępstwa znęcania się fizycznego i psychicznego nad małżonką (tutaj czynu określonego w art. 207 § 1 i art. 157 § 1 w związku z art. 11 § 2 k.k.). 1.2. W uzasadnieniu pytający s ąd wskazał przede wszystkim, że ustawodawca niedo- statecznie uzasadnił potrzebę wprowadzenia art. 75 § 1a k.k. Ponadto s ąd stwierdził niezgod- ność kwestionowanej regulacji z zasadą równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) w związku z zas adą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami państwa prawnego i solidaryzmu społecznego . Pytający s ąd podkreślił, że jest to najpoważniejszy zarzut stawiany zaskarżonej regulacji. Pytający s ąd wskazał, że w świetle orzecznictwa Trybunału zasada równości nie wy- klucza różnicowania sytuacji prawnej adresatów danej normy, ale zakłada racjonalność wybo- ru określonego kryterium różnicowania. W ocenie pytającego sądu, ustawodawca, wprowa- dzając art. 75 § 1a k.k. , przekroczył granice polityki państwa w kształtowaniu represji karnej, albowiem w sposób nieuprawniony zróżnicował sytuację skazanych znajdujących się w po- dobnej sytuacji. Przy czym podmiotami podobnymi w swej sytuacji procesowej są skazani, którym zarząd za się wykonanie kary na podstawie art. 75 § 1a oraz art. 75 § 1 k.k. Sąd wska- zał, że na gruncie zaskarżonego przepisu – w przeciwieństwie do art. 75 § 1 k.k. – podstawą obligatoryjnego zarządzenia kary nie musi być przestępstwo, a jedynie chodzi o zachowa nie rażąco naruszające prawo. Nie musi także nastąpić skazanie na karę pozbawienia wolności, a nawet w ogóle nie musi nastąpić skazanie . Pytający s ąd podniósł, że na gruncie zaskarżonego przepisu mamy do czynienia z obligatoryjnym zarządzeniem wykonania k ary, a zatem sytuacją, w której stwierdzenie wy- s tąpienia określonych przesłanek powoduje rea lne konsekwencje dla skazanego, bez możli- wości oceny sądu „zakresu społecznej szkodliwości” danego zachowania polegającego na ponownym użyciu przemocy lub groźby be zprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą. Pytający s ąd zarzucił też naruszenie przez art. 75 § 1a k.k. zasad wskazanych w art. 42 ust. 2 (prawo do obrony), art. 42 ust. 3 (domniemanie niewinności) i a rt. 42 ust. 1 Konstytucji ( nullum crimen sine culpa ) w sytuacji, w której dla ochrony porządku prawnego wystarczają- ce jest zastosowanie innych obowiązujących regulacji prawnych . K westionowany przepis godzi w konstytucyjnie chronione dobro, którym jest woln ość (art. 31 ust. 3 Konstytucji), naruszając tym samym standardy demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W ocenie pytającego sądu, zakwestionowany przepis nie zawiera gwarancji proceso- wych i materialnych prawa do skutecznej obrony; nie są z apewnione skazanemu wszystkie uprawnienia procesowe, jakie przysługują mu w postępowaniu jurysdykcyjnym. Zdaniem pytającego sądu, na gruncie art. 75 § 1a k.k. sąd został pozbawiony możliwości oceny, czy dana osoba może w ogóle ponieść odpowiedzialność za s woje czyny. Dodatkowo pytający s ąd zarzucił naruszenie przez zaskarżony przepis zasady określo- ności przepisów prawa. W skazał, że w świetle orzecznictwa Trybunału stanowienie przepi- sów, zwłaszcza odnoszących się do odpowiedzialności karnej, które byłyby ni ejasne i wielo- znaczne, narusza zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) albo zasadę określenia ograni- czeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji). OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 3 Ponadto może dojść do naruszenia zasady nullum crimen sine lege scripta , która wynika z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem pytającego sądu, pojęcia występujące w art. 75 § 1a k.k., w szczególności: „rażące naruszenie porządku prawnego, ponown ie używając przemocy lub groźby bezpraw- nej”, „przemoc”, „groźba bezpraw na”, „wspólne zamieszkiwanie”, charakt eryzuje szereg wie- loznaczności, gdyż pojęcia te są semantycznie niejasne i nie mają określonych powiązań sys- temowych z pozostałymi pojęciami funkcjonującymi na gruncie przepisów k.k . 2. W p i śmie z 7 listopada 2014 r. Marszałek Sejmu wniósł o stwierdzenie, że art. 75 § 1a k.k. w zakresie, w jakim dotyczy kary pozbawienia wolności, jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 w związku z art. 42 ust. 1 i 3 , w związku z art. 31 ust. 3 Kon- stytucji. W p ozostałym zakresie Marszałek Sejmu stwierdził, że postępowanie podlega umo- rzeniu ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Uzasadniając umorzenie postępowania , Marszałek Sejmu wskazał na brak uzasadnie- nia zarzutu oraz określenie wzorców kontroli, k tóre – będąc powiązanymi z art. 31 ust. 3 Konstytucji – nie wyrażają jednak konkretnego prawa lub wolności konstytucyjnej. Ponadto w ocenie Marszałka Sejmu, art. 75 § 1a k.k. wyraźnie i jednoznacznie wska- zuje zachowania będące naruszeniem porządku prawneg o. Zgodność tego przepisu z zasadą równości w kontekście zestawienia art. 75 § 1a i art. 75 § 1 k.k. argumentował zaś konieczno- ścią ochrony w zaskarżonym przepisie doniosłych dóbr, tj.: dobra rodziny, godności, zdrowia i życia człowieka, oraz łagodzeniem r ygoryzmu regulacji przez dodanie elementu ocennego (przesłanki rażącego naruszenia prawa). Za niesłuszny uznał te ż zarzut naruszenia art. 42 ust. 2 Konstytucji ze względu na gwarancje procesowe wynikające z kilku innych aktów nor- matywnych. Jednocześnie zda niem Marszałka Sejmu, ustawodawca ma swobodę związaną z normowaniem przesłanek odwoływania środków probacyjnych wyrażająca się w konstruo- waniu kryteriów, których spełnienie mogłoby przesądzać o zmianie pozytywnej prognozy kryminologicznej i tym samym aktua lizowałoby potrzebę wykonania kary. Przyjęcie, że sto- sowanie przemocy lub gróźb bezprawnych każdorazowo musiałoby być potwierdzone pra- womocnym wyrokiem sądu, osłabiałoby możliwość sprawnej reakcji. 3. W piśmie z 25 marca 2015 r. Prokurator Generalny wnió sł o stwierdzenie, że art. 75 § 1a k.k. w zakresie, w jakim dotyczy zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3, art. 42 ust. 2 , w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Kon stytucji. W pozostałym zakresie Prokurator Generalny stwierdził, że postępowanie podlega umorzeniu ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Uzasadniając umorzenie postępowania , Prokurator Generalny wskazał na brak uza- sadnienia zarzutu oraz określeni e wzorców kontroli, które – będąc powiązanymi z art. 31 ust. 3 Konstytucji – nie wyrażają jednak konkretnego prawa lub wolności konstytucyjnej. W ocenie Prokuratora Generalnego, kwestionowany przepis nie narusza zasady rów- ności , bo art. 75 § 1a i art. 75 § 1 k.k. odnoszą się do dwóch grup podmiotów, które nie od- znaczają się wspólną cecha istotną. Prokurator Generalny stwierdził też, że zaskarżona regu- lacja – wbrew twierdzeniom pytającego sądu – pozostawia ocenie sądu stosującego prawo każdorazową ocenę same go sprawcy i jest to ocena wszechstronna . Nie narusza też uprawnie- nia do obrony i – choć znajduje się w k.k. – dotyczy wykonania kary, a więc materii regulo- wanej przez k odeks karny wykonawczy, którego przepisy w tym zakresie nie budzą wątpli- wości z punktu widzenia instrumentów ochronnych przyznanych skazanemu. Ponadto Proku- rator Generalny uznał, że art. 75 § 1a k.k. i użyte w nim pojęcia nie budzą wątpliwości w kon- tekście zasady określoności przepisów prawa represyjnego. OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 4 II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Przystępując do rozpoznania sprawy , należało przypomnieć, że 3 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: otpTK ). Zgod nie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowa- nia przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytu- cyjnego (Dz. U. poz. 2074), przepisy otpTK stosuje się także w sprawach wszczętych i nieza- kończonych przed dniem jej wejścia w życie, co odnosi się do niniejszej sprawy zainicjowa- nej pytaniem prawnym S ądu Re jonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie (dalej: pyta- jący sąd) z 2 sierpnia 201 3 r. 2. W świetle a rt. 193 Konstytucji „[k]ażdy sąd może przedstawić Trybunałowi Kon- stytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfiko- wanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem”. Reguła ta została również odzwier- ciedl ona i rozwinię ta w art. 33 ust. 3 i art. 52 otpTK . Trybunał w swoim orzecznictwie wielo- krotnie objaśniał znaczenie przesłanek dopuszczalności pytania prawnego w postępowaniu przed sąde m konstytucyjnym (zob. np. postanowienie TK z 16 grudnia 2016 r . , sygn. P 128 /1 5 , OTK ZU A/2016, poz. 96 ). Z achowują one aktualność również pod rządami otpTK , gdyż wynikają przede wszystkim z art. 193 Konstytucji. Jak wskazał Trybunał w postanowieniu z 2 7 kwietnia 2004 r. (sygn. P 16/03, OTK ZU nr 4/A/2004, poz. 36), w orzecznictwie i doktrynie prawnej jest wyrażany zgodny pogląd, że powyższy przepis ustawy zasadniczej formułuje trzy przesłanki, które łącznie warunkują dopuszczalność zadania Trybunałowi p ytania prawnego: a) podmiotową – może to uczynić jedynie sąd, rozumiany jako państwowy organ władzy sądowniczej, oddzielony i niezależny od legislatywy i egzekutywy; b) przedmiotową – przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie ocena zgodności aktu nor matywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą; c) funkcjonalną – wystąpienie z pytaniem jest właściwe tylko wtedy, gdy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem (zob. też np. wyrok T K z 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12, OTK ZU nr 8/A/2013, poz. 122). Dwie pierwsze przesłanki – podmiotowa i przedmiotowa nie budzą w niniejszej sprawie wątpliwości, ponieważ uprawniony do rozstrzygania w sprawie leżącej u podstaw pytania jest sąd powszechny – Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie , a za- skarżony akt – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 , ze zm.; dalej: k.k.) ma charakter normatywny. Rozważenia wymaga natomiast, czy spełniona został a także przesłanka funkcjonalna, jako że od przesądzenia tej kwestii zależy dopuszczal- ność merytorycznego orzekania w sprawie. Wobec zastrzeżenia wynikającego z art. 193 Konstytucji, korzystanie przez sąd z przewidzianego w tym przepisie środka warunkowane jest tym, aby od udzielonej przez Trybunał odpowiedzi na postawione pytanie uzależnione było rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed pytającym sądem (zob. np. postanowienie TK z 7 lipca 2004 r., sygn. P 22/02, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 76). Z tego też po wodu art. 52 ust. 2 pkt 5 otpTK stano- wi, że pytanie prawne ma zawiera ć „wyjaśnienie, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie zostało przedstawio- ne”. Innymi słowy , instytucja pytania prawne go opiera się na obiektywnie istniejącej potrze- bie stwierdzenia, czy przepis, który podlega zastosowaniu w toczącej się przed sądem spra- wie, jest zgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu. Potrzeba ta musi być tego rodzaju, OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 5 że pytający sąd nie mógłby rozst rzygnąć toczącej się przed nim sprawy bez wcześniejszej odpowiedzi na pytanie prawne, gdyż samo rozstrzygnięcie konkretnej sprawy uzależnione jest właśnie od treści odpowiedzi ( zob. np. postanowienie TK z 14 grudnia 2004 r., sygn. P 32/02, OTK ZU nr 11/A/2 004, poz. 123). Zatem zależność między sprawą toczącą się przed sądem a pytaniem prawnym powinna polegać na tym, że rozstrzygnięcie pytającego sądu będzie inne w sytuacji orzeczenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu, którego pytanie dotyczy, a in ne w sytuacji orzeczenia o konstytucyjności takiego przepisu (zob. wyrok TK z 15 grud- nia 2008 r., sygn. P 57/07, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 178 i cytowane tam orzeczenia). Przyznane sądom w art. 193 Konstytucji prawo inicjowania kontroli konstytucyjnej nie służy bowiem wszczęciu abstrakcyjnej kontroli aktów normatywnych, lecz jest instrumentem służą- cym prawidłowemu rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy (zob. postanowien ie TK z 21 mar- ca 2005 r., sygn. P 11/04, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 32). 3. Odnosząc powyżs ze ustalenia do stanu faktycznego i prawnego sprawy będącej tłem niniejszego pytania prawnego , Trybunał zauważył, że p rzedmiotem kontroli w niniejszej sprawie został określony art. 75 § 1a k.k. Przewiduje on obowiązek sądu zarządzenia wyko- nania warunkowo z awieszonej kary, jeżeli w tzw. okresie próby zaistnieją określone w tym przepisie zdarzenia . W stanie faktycznym pytania prawnego Sądu Rejonowego w Krakowie , tego typu sankcja karna została wymierzona prawomocnym wyrokiem tego sądu z czerwca 2011 r., w kt órym orzeczono wobec skazanego karę 1 roku pozbawienia wolności z warun- kowym zawieszeniem jej wykonania na 4 - letni okres próby. W świetle art. 70 § 1 k.k., okres próby biegnie od uprawomocnienia się wyroku, co w przypadku orzeczenia nastąpiło 6 lipca 2011 r. Wobec tego należy stwierdzić, że wyznaczony dla skazanego okres próby zakończył się 6 lipca 2015 r. Ma to znaczenie o tyle, że zgodnie z art. 75 § 4 k.k., zarządzenie wykon a- nia kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Przy czym, jak zaznaczył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt II KK 37/04, termin ten, będący granicą czasową możliwości wydania zarządzenia wykonania kary, j est termin em nieprzekraczalny m i nie może być przedłużony; t ermin uważa się za zachowa- ny, gdy przed jego upływem zapadnie prawomocne, niezaskarżalne w drodze zwykłych środ- ków odwoławczych postanowienie o zarządzeniu wykonania kary ( zob. Lex nr 109476 ; tak też postanowienie SN z 14 października 2008 r., sygn. akt V KK 26 3/08, OSNwSK nr 1/2008, poz. 1998). Po upływie wspomnianego okresu nie może zatem nastąpić zarządzenie wykona- nia kary, ponieważ w tym przypadku mamy do czynienia z terminem prekluzyjnym, powodu- jącym, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, sam termin zaś nie może być przywrócony (zob. postanowienie SN z 1 lutego 1995 r., sygn. akt III KRN 203/94, OSNKW nr 3 - 4/1995, poz. 18). Dodatkowo wypada zauważyć, że okres przewidziany w art. 75 § 4 k.k. został skorelowany z art. 76 § 1 k.k. Jak stanowi ten ostatni przepis, upływ 6 miesięcy od zakończenia okresu próby skutkuje zatarciem skazania z mocy prawa. Od tego momentu skazanie uznaje się za niebyłe (art. 106 k.k.) , nie może ono rodzić żadnych konse- kwencji prawnych , a osoba w świetle prawa jest niek arana (zob. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz , Warszawa 2010, s. 294 ). W szczególności zatem nie jest możliwe wobec niej zarządzenie warunkowo zawieszonej kary wynikającej ze skazania, które uległo zatarciu. W świetle tych ustaleń Trybunału należy stwierd zić, że toczące się przed Sądem Rejo- nowym w Krakowie postępowanie o zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności wo- bec skazanego prawomocnym wyrokiem , w związku z którym to postępowaniem postawiono niniejsze pytanie prawne , podlega umorzeniu ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 75 § 4 k.k. Niezależnie zatem od treści odpowiedzi Trybunału, pytający sąd jest obo- wiązany rozstrz ygnąć sprawę w oznaczony sposób . Tak więc orzeczenie Trybunału w kwestii konstytucyjności art. 75 § 1a k.k. nie warunkuje r ozstrzygnięcia sprawy przez sąd, który wy- stąpił z pytaniem prawnym. Może ono nastąpić niezależnie od tego , czy Trybunał wyda orze- OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 6 czenie w niniejszej sprawie ani od tego, jaka będzie treść orzeczenia sądu konstytucyjnego. Skoro zaś odpowiedź na postawione p ytanie prawne nie wpływa na rozstrzygnięcie konkret- nej sprawy, to Trybunał nie może jej udzielić. Z tego powodu postępowanie przed Trybuna- łem podlega umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku (art. 59 ust. 1 pkt 2 otpTK ). Innymi słowy, mimo że prima facie w niniejszej sprawie pytający sąd wskazał na ważny problem konstytucyjny dotyczący art. 75 § 1a k.k., to jednak Trybunał nie mógł się zająć jego rozstrzygnięciem. Z woli ustrojodawcy uniemożliwiły mu to wprowadzone w art. 193 Konstytucji wymog i formalne warunkujące merytoryczne orzekanie w procedurze pytań prawnych. W stanie faktycznym będącym tłem niniejszego pytania sądu „ s prawa, której rozstrzygnięcie jest uzależnione od odpowiedzi Trybunału”, wskazana w powyższym przepi- sie ustawy zasadnicze j, stała się bowiem bezprzedmiotowa ze względu na przedawnienie za- rządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej (art. 75 § 4 k.k.), wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Krakowie z czerwca 2011 r . Co więcej, skazanie wynikające z tego orzeczenia uległo z mocy prawa zatarciu, a zatem także z tego powodu zarządzenie wykona- nia kary z nim związanej jest wykluczone. Na marginesie można zauważyć, że w załączeniu do pism z 20 maja i 20 czerwca 2016 r. pytający sąd przesłał Trybunałowi odpis prawomocnego wyroku tego sądu z grudnia 2015 r., który zapadł wskutek aktu oskarżenia z 24 czerwca 2013 r. W tym orzeczeniu skaza- nego ponownie uznaje się winnym popełnienia czynu określonego w art. 207 § 1 k.k. (a także w art. 157 § 1 k.k.) i wymierza karę 3 miesięcy pozbawi enia wolności z warunkowym zawie- szeniem jej wykonania na 2 - letni okres próby. Nie można więc wykluczyć sytuacji, w której ponownie zaistnieje wątpliwość sądu co do zgodności z Konstytucją art. 75 § 1a k.k. Nie- mniej jednak w tym zakresie musiałby powstać st an zawisłości sprawy dotyczącej zarządze- nia wykonania kary wymierzonej wyrokiem, w ramach której sąd ją rozstrzygający p o stawił- by pytanie odnoszące się do tego przepisu k.k. T oteż nawet zaistnienie takiej sytuacji nie spowodowałoby „odżycia” pr z esłanki fun kcjonalnej w niniejszej sprawie toczącej się przed Trybunałem. Pytający s ąd jest umocowany do p o stawienia pytania prawnego na kanwie kon- kretnej sprawy, a ta jest w niniejszym przypadku bezprzedmiotowa. 4. Oprócz powyższej negatywnej przesłanki wyrokowani a można wskazać na zaist- nienie dodatkowej okoliczności wyłączającej wydanie merytorycznego orzeczenia przez Try- bunał. Nawiązując do niej wypada przypomnieć, że kontrola konstytucyjności norm sprawo- wana na podstawie pytania prawnego jest formą kontroli konk retnej; zawsze ma za punkt od- niesienia jednostkową, indywidualną sprawę, w której pytający sąd dokonuje konkretyzacji określonej normy materialnoprawnej (zob. wyrok TK z 17 grudnia 2008 r., sygn. P 16/08, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 181). Przez to w szczegól ności jako przedmiot postępowania przed sądem konstytucyjnym może być brany pod uwagę wyłącznie ten zakres normatywny kwestionowanego przepisu , który odpowiada istocie rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie będącej podstawą wniesie nia pytani a ( por . postanowi enie T K z 19 października 2006 r., sygn. P 7/06 , OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 136). W tym kontekście należy ponownie zwrócić uwagę na prawomocn y wyrok S ądu Re- jonowego w Krakowie z grudnia 2015 r. M a znaczenie dla sprawy toczącej się przed pytają- cym sądem (i b ędącej tłem niniejszego pytania prawnego), że w szczególności prawomocnie potwierdza wystąpienie okoliczności wymienionych w zakwestionowanym art. 75 § 1a k.k., tj. rażące naruszenie przez skazanego porządku prawnego, z użyciem przemocy lub groźby bezprawn ej wobec osoby najbliższej zamieszkującej wspólnie ze sprawcą. Wskutek tego można sformułować wniosek, że zasadnicze argumenty , mające przemawiać – w ocenie pyta- jącego sądu – za niekonstytucyjnością zaskarżonego przepisu , nie odnoszą się do stanu fak- tyczne go leżącego u podstaw niniejszeg o pytania prawnego , jak również dotyczą zakresu OTK ZU A/2017 P 43/13 poz. 43 7 normatywnego art. 75 § 1a k.k. , który nie znajduje odzwierciedlenia w tym stanie faktycz- nym. W związku z wyrokiem , większość zarzutów pytającego sądu odnoszących się do nie- jas ności i wieloznaczności pojęć użytych w art. 75 § 1a k.k. stała się bezprzedmiotowa w sta- nie faktycznym sprawy . Można przypomnieć, że dotyczyły one wątpliwości w zakresie tego : 1) czy na gruncie kwestionowanego przepisu mamy do czynienia wyłącznie z przest ępstwem w rozumieniu prawa karnego; 2) czy ponowny czyn ma być taki sam jak wcześniejsze za- chowanie ocenione jako przestępst wo; 3) jakie znaczenie należy przypisać pojęciu przemocy (nie budzi wątpliwości to, że mieści się w tej kategorii czyn opisany w wyr oku , tj. „ znęca ł się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną (…) poprzez wszczynanie awantur, w[y]zywanie sło- wami wulgarnymi i powszechnie uznanymi za obelżywe, popychanie, grożenie uszkodzeniem ciała i zabiciem, w szczególności poprzez kopanie po całym cie le pokrzywdzonej (…), czym spowodował u niej złamanie żebra XII po lewej stronie”). Na taką też ocenę zasługuje zarzut naruszenia zasady równości analizowanej przez zestawienie unormo wania kwestionowanego przepisu oraz art. 75 § 1 k.k. (w ocenie pytającego sądu, dyskryminacja ma polegać na wyni- kającej z art. 75 § 1a k.k. możliwości zarządzenia wykonania kary względem skazanego, któ- ry nie popełnił przestępstwa i nie został skazany na karę pozbawienia wolności). Bezprzed- miotowa jest również obawa pytającego s ądu, że na podstawie art. 75 § 1 a k.k. może dojść do problematycznej sytuacji, w której stopień „rażącego naruszenia prawa” zostanie oceniony odmiennie w postępowaniu wykonawczym oraz w postępowaniu jurysdykcyjnym (jako sto- pień społecznej szkodliwości). Na tle wskazanego stanu faktycznego nie ma też znaczenia zarzut dotyczący braku w zakwestionowanym przepisie gwarancji składających się na prawo do skutecznej obrony (w tym domniemania niewinności) , co ma wynikać w szczególności z pozbawienia sądu wykonawcze go możliwości oceny – w odpowiedniej procedurze – czy dana osoba może ponieść odpowiedzialność karną za swe czyny. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.