Sygnatura
SK 138/20
Postanowienie - umorzenie TK SK 138/20
- Data orzeczenia
- 31 maja 2023
- Data publikacji
- 23 czerwca 2023
Treść rozstrzygnięcia
O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 23 czerwca 2023 r. Pozycja 53 POSTANOWIENIE z dnia 31 maja 202 3 r. Sygn. akt SK 138/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyr em bak – przewodniczący Justyn Piskorski Piotr Pszczółkowski Bartłomiej Sochań s ki Bogdan Święczkowski – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na p osiedze ni u niejawnym w dniu 31 maja 202 3 r., skargi konstytucyjnej G . A . G . o zbadanie zgodności : art. 273 § 2 u staw y z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed są- dami administracyjnymi ( Dz. U. z 201 8 r. poz. 1302 , z e zm .) w zakre s ie, w ja- kim : – „ nie dopuszcza do wznowienia postępowania i dokonania oceny przez Naczel- ny Sąd Administracyjny pominiętych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a które bez winy skarż ącego zost ały pom inięte przez Nacz elny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu, wskutek czego przedstawione zarzuty, dotyczą- ce rażącego naruszenia prawa, pozostały w rozp atrywanej sprawie w ty m za- kresie bez roz poznania i rozpatrzenia ” , z art . 2, art . 7, art . 4 5 ust. 1 i art . 77 ust. 2 Konstytucji , – „ narusza zasadę sprawiedliwości społecznej poprzez niedopuszczenie do wznowienia postępowania i rozpoznania zarzutu raż ąc ego naruszenia prawa, który w poprzednim postępowaniu został pominię ty i nie rozpoznany, bez winy s karżącego ” , z art . 2 K onstytucji , – „ narusza słuszny interes spadkobierców, b y ły ch właścicieli nieruchomości oraz podważa zaufanie obywateli do organów państwa poprzez uniemożli- wienie wyjaśnienia kwestii niero zpoznanego zarzutu rażącego naruszenia pr awa, który mógł mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie ” , z art . 7 K onst ytucji, – „ narusza prawo do sądu rozumiane jako prawo do sprawied liwego, jawnego rozpatrzenia nierozpoznanego zarz utu ra ż ącego naruszenia prawa, bez nieu- zasadnionej zwłoki, p rzez wł aściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ” , z art . 45 ust. 1 Konstytucji, – „ narusza prawo do sądu poprzez zamknięcie dalszej drogi sądowej do docho- dzenia rozstrzygni ęcia nierozpoznanego przez Sąd zarzutu rażącego narusze- nia prawa ” , z art . 77 ust. 2 Konstytucji, OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 2 p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie . Orzeczenie zapadło jednogłośnie . U Z A S A D N I E N I E I 1. W skar dze konstytu cyjnej z 11 marca 20 20 r. G . A . G . (dalej: skarżący) zarzucił , że art. 27 3 § 2 u sta w y z dnia 30 si erpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admini- stracyjnymi ( Dz. U. z 201 8 r. poz. 1302 , ze zm . ; dalej: p. p .s.a.) jest nie zgodny z: „ – art. 2 art. 7 art. 45 ust. 1 art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie w jakim wskaz any prz epis nie d opuszcza do wzn owienia postępowania i dokonania oceny prze z Naczelny Sąd Administra- cyjny pominiętych okoliczności faktycznych i środków dowodowych , które miał y zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a któr e bez winy skarżącego zostały pominięte przez Naczelny S ąd Administracy jny w poprzednim post ępowaniu, wskutek czeg o przedstawione zarzuty, doty- czące rażącego naruszenia prawa, pozostały w rozpatrywanej sprawie w ty m zakresie bez rozpoznania i rozpatrzenia, – a rt. 2 Konstytucji w zakresie, w ja kim nar usza zasad ę sprawiedliwoś ci społecznej poprzez niedopuszczenie do wznowienia postępowania i rozpoznania zarzutu raż ąc ego naruszenia prawa, który w poprzedni m postępowan iu został po minięty i nie rozpoznany, bez winy skar- żącego, – art. 7 Konstytucji w zakr esie w jaki m narusza słusz ny interes spadkobier ców, b y ły ch wła- ścicieli nieruchomości oraz podważa zaufanie obywateli do organów państwa poprzez unie- możliwien ie wyjaśnien i a kwestii nierozpoznanego zarzutu rażąc ego naruszenia prawa, który mógł mieć is t otny w pływ na pod jęte rozstr zyg n ięcie, – art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim narusza prawo do sądu rozumiane jako prawo do sprawiedliwego, jawnego rozp atrzenia nie rozpoznanego zarzutu ra ż ącego naruszen ia pra- wa, bez nieuzasadnionej zwłoki, prz ez właś ciwy, niezal eżny, bezstronn y i nie zawisły sąd , – art. 77 ust. 2 Konstytucji, w zakresie w jakim narusza prawo do sądu poprzez zamknięcie dalszej drogi sądowe j do dochodz enia rozstrzygnięcia nierozpoznanego przez Sąd zarzutu rażącego naruszenia pra wa ” – ( s. 2 skarg i ) . Skarga konstyt ucyjna została wniesio na na tle następującego stanu faktycznego : Skarżący dochodził przed organami i sądami administracyjnymi uniew ażnienia dec y- zji z listo pada 19 76 r. w ydanej w spraw ie przejęcia za odszkodowaniem na włas noś ć S k arbu Państwa zabudowanej n ie ruchomości poło żon ej w Z . , stanowiącej współwłasność skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), wyrokiem z grudni a 2013 r. od dalił wniesioną w rzeczonej spra wie przez s karżącego skargę kasacyjną, uznając sf ormu łowane w niej zarzuty za n ie zasadne. W listopadzie 2018 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy prowadzonej w przed- miocie uzgodnienia treści księgi wieczyste j, z których wynikało, że przejęta decyzją z listo- pada 1976 r. nieruchomość stanowiła włas noś ć n i e trzech, lec z sześciu współ właścicieli . Oko- liczność związana z rzeczywistą liczbą współwłaścicieli miała zostać – zdaniem skarżącego – pominięta w ustaleniach dokonanych przez NSA w sprawie zakończonej wyr okiem tego sądu z grudnia 2013 r. Ze względ u n a po wyżs ze, skarż ący w listopadz ie 2018 r. wniósł do NSA OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 3 skargę o wznowienie postępowania opartą o statuowaną w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłankę wznowi eniową w pos taci ujawnie nia nowych faktów lub dowodów. W wy wiedzionej skardze o wznowienie skarżący po dni ósł , że pomimo sf ormułowania w u przednio wywiedzionej skar- dze kasacyjnej zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia liczby współwłaścicieli nieruchomo- ści , sąd okoliczn ość tę pomin ął. P ostanowieniem NSA z listopad a 2019 r. skarga o wznowie- nie została odrzuco na . W u zasadnieniu o rzeczenia NSA s twierdził, że chociaż sformułowanie podstawy wznowienia odpowiada dyspozycji art. 273 § 2 p.p.s.a., to jednak podana przez s karżące go pods tawa wznowieniowa nie zachodzi , albow ie m k westia liczby współwłaścicieli spornej ni eru chom ości była pod noszona przez s karżącego zarówno przed organami admini- stracyjnymi, jak i przed sądami. Jednocześnie NSA podkreślił, że „ [ t ] o, iż wnioski i twierdz e- nia skarżąc ego nie zost ały uwzględnione w zak re sie przez niego oczekiwanym, nie może sta- n owi ć uz asadnionej po dstawy wzn owien ia postępowania. W tej sytuacji nie można uznać, że przyczyna wznowienia podana w skardze o wznowienie postępowania złożonej w rozp ozna- wanej sp rawie potwierdziła się i dlatego s ka rga ta podlegała odrzuceniu ” (uzasadnienie po sta- n owienia NSA z listopada 2019 r. ). 2. Zarządzeniem z 16 czerwca 2020 r. (sygn. Ts 58/20) sędzia Trybunału Konstytu- cyjnego wezwał skarżącego do usunięcia brakó w formalnych skargi przez: 1) doręczenie o ry- ginału lub poświadczonej za zgodność z orygina łem ko p ii pełnomocni ctwa szczeg ólne go upo- ważniającego do sporz ą dzenia i wniesienia skargi konstyt ucyjnej oraz do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybu nałem Konsty tucyjnym, z dokładnym wskazani em sprawy, do której zostało udzielone , wraz z c zte rema kopiami; 2) sprecyzowanie, w jaki spo- sób art. 273 § 2 p. p.s.a. narusza wymienione w skardz e konstytucyjnej wolności lub prawa skarżącego , wra z z uzasadnieniem . W piśmie p rocesowym z 6 lipca 2020 r. skar żący usunął brak i formaln e skargi we wskazanym po wyże j zakresie, w obec cz ego post anowieniem Trybunału z 2 grudnia 2020 r. (sygn. Ts 58/20) ska rdze nadano dalszy bieg. 3. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej oraz piśmie proc esowym z 6 lipca 2020 r. skar żący stwierdził, że zakwestionowany art. 273 § 2 p.p .s.a . w zakresie , w jakim uniemo żli- wia wznowieni e postępowania i dokonani e oceny przez NSA pominiętych na wcześniejszym etapie sprawy okoliczności faktycznych i śr odków dowodo wych, które miały zasadniczy wpływ na jej wynik , narusza standard konstytucyj ny w yni kający z art. 2 , art. 7 , art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji . Zdaniem skarżącego , przyjęcie, że podstawą wznowienia po- stępowania nie mogą być wnioski i zarzuty s kargi kasacyjnej, któr e pomimo uprzedniego sformułowania w formie pisemnej w nadz wyc zajnym środku zaskarżenia nie zostały r ozpo- znane przez NSA w prawomocnie zakończonym postępowaniu , po pierwsze , narusz a gwaran- towane skarżącemu przez art. 2 Kon stytucji pra w o do bezpieczeństwa prawnego, ochrony praw nabytych i interesów, w tym także w z akr esie własności i prawa dziedz iczenia, po dru- gie , narusza wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji praw o do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodni e z wymogami sprawi edliwości, a po trzecie , prowadzi do pozba- wieni a skarżącego prawa do s ądu w s posób sp rzeczn y z art. 77 ust . 2 Konstytucji ( zob. s. 1 pism a procesowe go z 6 lipca 2020 r. ). 4 . Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 19 stycznia 20 2 1 r. po informował, że nie zgłasza udziału w niniejszym postępowaniu . 5 . W piśmie z 6 maja 202 1 r. P rok urator General ny wniósł o umo rzenie niniejszego postępowan ia na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopa da 2016 r. o organiza- OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 4 cji i trybie postępo wania przed Trybunałem Konstytucy jnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393; dalej: u.o.t.p.TK ) , tj . ze wz ględu na niedo puszczalność w y dania wyroku . 6 . Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w piśmie z 24 czerwca 20 2 2 r . wniósł o umorzenie niniejszego postępowania na podst awie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedo- puszczalność wydania wyroku. II Tryb una ł Konstytucyj ny zważył, co n astępuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji , „[k] ażd y, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, n a zasadach o kreślonych w ustawie, wn ieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgod nośc i z Konstytucją ustawy lub inn ego aktu nor- matywnego, na podstawie którego sąd lub organ a dministracji publicznej orzekł ostat ecznie o jego wolnościach lub prawac h albo o jeg o obowiązkach określonyc h w Konstytucji”. W powołanym przepis ie ustawy zasadnic zej ust rojodawca wp rowadził wymóg istnienia bez- pośrednieg o związku między treścią wskazanych w skardze konstytucyjnej norm i naru sze- niem przysługujących skarżącemu k onstytucyjny ch wolności lub praw . Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 ust awy z dnia 30 l istopada 2016 r . o organizacji i tryb ie postępowania przed Trybunałem Kon stytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393; dalej: u.o.t.p.TK ) s karga konsty tucyjna powi nna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normat ywne go, na podstawi e którego sąd l ub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wol nościach lub prawach albo obo- wiązkac h skarżącego określonych w Konstytucj i i w stosun ku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (pkt 1) ; wsk azanie, któr a konstytucyjna wolność lub prawo ska rżącego i w jaki sposób – zdaniem sk arżącego – zostały naruszone (pkt 2) ; uza- sadnienie zarzutu niezgodności k westionowane go przepisu ustawy lub innego aktu norma- tywnego ze wskazaną konstytucyjną wolno ścią lu b prawem ska rżącego, z powo łaniem argu- mentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3). Na leży podkreślić, że p rawidłowe wykonanie przez skarżącego obowiązku przed stawienia, j akie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez prz epi sy stanowiąc e przedmiot wno szonej skargi konstytu- cyjnej, polegać musi nie tylko na ws kazaniu (numerycznym) postanowień Ko nstytucji i zasad z nich wyprowadzany ch, z którym i – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na prz edst awi eniu treści prawa lub wo lno ści, wywodzonych z tych pos ta- nowień, a naruszonych przez n ormodawcę. Powinna temu towarzyszyć stosowna argumenta- cja prawna, uprawdo podabniająca stawiane za rz uty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, d ziałają cy e x o fficio , Tryb unał Konstytucy jny . W konsekwencji poprze- stanie przez skarżącego na lakon icznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzutu albo na cał- kowitym nieuzasadnie niu sformuło wanych zarzu tów stanowi niewykonanie dyspozycji usta- wowej, co skutkuje u morzeni em p ost ępowania na podstawie ar t. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK . Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uza- sadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów ( zo b. wyro k TK z 28 czerwca 2018 r., sygn. SK 4/17, OTK ZU A/2018, poz. 43 i powołane tam orzecznictwo). 2. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału , w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną kontrola konstytucyjności przepisów ustawy może odbywać się n a po d- st awie postanowień konstytucyjnych statuujących wolności l ub prawa podmiotowe, a zatem postanowień będących podstawą normy prawnej adresowanej do obywatela, kształtującej jego OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 5 sytuację prawną i dającej mu możność wyboru zachowania (por. wyrok z 13 sty czni a 2 004 r., sygn. SK 10/03 , OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). Wł aściwego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym nie mogą stanowić natomiast normy ogólne, określające zasady ustrojowe, i nor- my adresowane do ustawodawcy, narzucające mu pewien sposób regulowania dzi edzin życia (zob. wyroki z: 10 maja 2005 r., sygn. SK 4 0/02 , OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 48; 17 listopada 20 10 r., sygn. SK 23/07 , OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 103). 3. Po dstawy umorzenia postępowania prowadzonego przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art . 5 9 ust. 1 u.o.t.p.TK . Zgodnie ze w skazany m przepisem Try bunał na posie- dzeniu niejawnym wydaje pos tanowienie o umorzeniu postępowania: 1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; 2) jeżeli wydanie orzeczenia jest nie- dopusz cza lne; 3) jeżeli wydanie orzeczenia jest z będne; 4) jeżel i akt normatywny w zakwe- stionowanym zakre sie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał , a także 5) w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach ws zczętych na podstawie wniosku gru py posł ów albo grupy s enatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Trybunał wielokrotnie podkreślał, ż e k ontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujem- nych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligator yjn ym umorzeniem postępowania, konie czne je st na każdym et apie postępowania ( por. postanowienia z : 21 października 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003 , poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74 ; 21 marca 2006 r., sygn. S K 5 8/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cyto wane tam orzecz nictwo). Powyższe oznacza, że wydane w sp rawie postanowienie o na - daniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postę- powania na dalszym etapie sprawy. Uwzględniają c p rzedstawione wywody, Trybunał był zobowi ązany – również na obecnym etapie postępowania – zbadać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejszej skargi. Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu jej wstępnej kontroli do rozpoznania prze z o dpowiedni skład Trybunału nie prz esądza bowiem ostatecz nie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia ( zob. postanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68 ) . 4. W skardze konstytucyjnej skarżący wniósł do Trybunału o o rze czenie, że art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami a dministracyj- nymi (Dz. U. z 201 8 r. poz. 1302 , ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 ora z a rt. 77 ust. 2 Konstytucji. Warto podkreś lić, że lektura skar gi nie pozostawia wątpliwości, że skarżący traktuje przywołane przepisy jako sa- modzielne wzorce kontroli albowiem zarówno w petitum skargi, jak i w jej uzasadnieniu art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji zost ały wsk azywane jako au tonom iczne podstawy kontroli , na co zresztą słusznie zwrócono uwagę w piśmie Sejmu ( zob. s. 10 stano- wisk a Sejmu ) . 5. Zakwestionowany w niniejszej sprawie przez skarżącego art. 273 § 2 p. p .s. a . stat uu- j e jedną z podstaw wznowienia post ępowani a sądowoadminis tracyjnego. Zgodnie ze wskaza- nym przepisem m ożna żądać wznowienia postępowan ia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na w ynik sp rawy, a z których strona nie mogł a skorz ystać w poprzed nim postępowaniu . Odnosząc się do treści powołanych przez skarżącego jako w zorce kontroli przepisów ustawy zasadniczej, należy wskazać, że zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest d emo kratycznym państwem prawnym, urze czywist niającym zasady sprawiedliwości spo- łecznej ; a rt. 7 Konstytucji stanowi, że o rgany władzy publi cznej działają na podstawie i w granicach prawa ; a rt. 45 ust. 1 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 6 i j awnego rozpatrzenia sprawy bez ni euzasad nionej zwłoki p rzez właściwy, niezależny, bez- stronny i niezawisły sąd ; s tosownie zaś do art. 7 7 ust. 2 Konstytucji u stawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw . 6 . Trybun ał stwierdz ił , że w niniejszej spraw ie za j edyny skuteczny wzorzec kontroli może być uznany art. 45 ust. 1 Konstytucji. Pozostałe wzorce k ontroli wskazane w skardze, a obejmujące art. 2, art. 7 i art. 77 ust. 2 Konstytucji , należy natomiast uznać za wz orce ni e- prawidłowe, z następujących powo dów : S karżący, pomimo że w petitum skargi wskazał art. 2 i art. 7 Konstytucji jako autono- miczn e wzor ce kontroli, to jednak ani w uzasadnieniu skargi , ani w piśmie procesowym z 6 lipca 2020 r. nie wykazał, w jaki sposób nar uszenie ujęt ych w nim zasad demok ratyczn e- go państwa pra wnego oraz legalizmu wpływa na ochronę jego praw podmiotowych, w tym w szczególnoś ci nie wyjaśnił , jakie konstytucyjne prawa lub wolności – niepodlegające ochronie na mocy art. 45 ust. 1 Konstytucji – miałyby wynikać z przywołan ych pr zepis ów ustawy zasadni czej . W w ypadku zarzutu związanego z naruszeniem art. 7 Konstytucji należy dodat kowo zwrócić uwagę, że skarżący ani w uzasadnieni u skargi, ani w piśmie procesowym z 6 lipca 2020 r. nie przywołał żad nyc h argumentów wskazujących na jego zasadn ość . Nieprawidł owość wzorca kontroli w w ypadku art. 77 ust. 2 Konstytucji wynika z kolei z charakteru postępowania w sprawie wznowienia postępowania, którego dotyczy zakwestio- nowany przez skarżącego art. 273 § 2 p .p. s.a. W tym zakresie należy podnie ść, że postępowa- nie wz nowieniowe ma charakter akcesoryjny (pomocniczy, „wpadkowy”) w stosunku do po- stępowania głównego, którym na kanwie rozpatrywanej skargi konstytucyjnej było postępo- wanie prowadzone w sprawie skargi s kar żącego o uchylenie decyzji admini stracyj nej wyda- nej w s prawie przejęcia za odszkodowaniem na własność Skarbu Państ wa nieruchomości. W szczęcie postępowania wznowieniowego nie stanowi wszczęcia nowej sprawy w rozumie- niu konstytucyjnym, ale stanowi jedynie ko ntynuację dotychczasowego postępo wania w tej samej spra wie. W związku z tym nawet zupełne z amknięcie drogi wznowienia postępowania przez regulację ustawową, a tym bardziej wykluczenie możliwości wznowienia postępowania w określony ch w ypadkach , może być oce niane jedynie z perspektywy art. 45 ust. 1 Konstytu- cji, i to tylko pod względem realiz acji zasady sprawiedliwości proceduralnej (ponieważ sam dostęp do sądu „w sprawie ” skarżący ewidentnie uzyskał) , n ie może natomiast być przedm io- tem samodzielnej oceny na podstawie art. 77 ust. 2 Konstytu cji (zo b. wyrok z 15 m aja 2019 r., sygn. SK 26/17 , OTK ZU A/2019, poz. 20 i powołane tam o rzecznictwo Trybunału). Ze względu na powyższe , powołany przez skarżącego jako samodzielny wzorzec kontrol i art. 77 ust. 2 Konstyt ucj i należy uznać z a nieadekwatny w niniejszej sprawie . Z przedstawionych względów Trybunał postanowił umorzyć postępowanie na podsta- wie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK w zakresie badania zgodności art. 273 § 2 p. p .s.a. z ar t. 2, a rt . 7 i art. 77 ust. 2 K ons tytucji – z powodu ni edopuszczalności wydania wyroku. 7. Niezależnie od pow yższego Trybunał stwierdz ił , że treść skargi uniemożliwia także merytoryczne rozpoznanie zarzutu niezgodności art. 273 § 2 p. p .s.a. z art. 45 ust . 1 Kon stytu- cji, ze względu na bra k należytego uzasadnie nia wskazanego zarzutu. S karżący nie wykazał bowiem ani w uzasadnieni u skargi, ani w piśmie procesowym z 6 lipca 2020 r ., w jaki sposób dyspozycja art. 273 § 2 p.p.s.a. – w zakresie , w jakim nie prze widuje jako przesłanki wzno- wieni a p ost ę powania nierzeteln ie rozpoznanych zarzutów strony p odnoszonych na wcześniej- szym etapie postępowania – narusza konstytucyjne prawo do sądu, w tym w szczególności w aspekcie ukształtowania postępowania zgodnie z wymogam i spraw iedliwości procedural- nej . Uz asadnienie skargi obej muje argumenty zmierzające do pod ważenia ust aleń faktycz- nych poczynionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego i wydanego na podstawie tych ustaleń rozstrzygnięcia, a zatem sprowadza się w ist ocie do zakwestionowania aktu st o- OTK ZU A/2023 SK 138/20 poz. 53 7 so wania prawa, który nie podlega kontroli Trybunału w tok u rozpoznaw ania skarg i konstytu- cyjnej. Brak należytego uzasadnienia zarzutu niezgodności art. 273 § 2 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji wzmacnia dodatkowo wskaza ny uprz ednio akcesoryjny („wpadk owy ”) charakter postępowa nia wznowieniowego, który impliku je zasadniczą swobodę u stawodawcy co do tego, czy i na jakich podstawach w wypadku określonego postępowania prawnego dopuścić wznowienie postępowania zakończonego pra womocny m orzeczeniem. Jak bowiem ws kazał w tym zakresie Trybunał w wyroku z 20 kwietnia 20 17 r., sygn. K 10/15 ( OTK ZU A/2017, poz. 31 ): „ [u] stawodawca , poza wypadkami określonymi w art. 190 ust . 4 Konstytucji, ma swobodę legislacyjną w zakresi e kształtowania instytucji wznowienia postęp owa nia. Jest to bowiem pojęcie kształtowane przez ustawoda wstwo na użytek konkretnej procedury (por. wyrok TK z 12 styc znia 2010 r., sygn. SK 2/09). W kons ekwencj i ustawodawca ma swobodę kształtowania środków zas karżenia, których przedmiotem jest orzeczeni e p rawomocne, m.in. w zakresie przesłanek ich wnoszenia, p rocedury ich rozpoznawania oraz skutków orzeczenia wydawanego po ich rozpoznaniu (por. wyrok TK z 21 lip ca 2009 r., sygn. K 7/09). Niemniej, mimo że z art . 45 ust. 1 Konstytucji nie wynika ogólne pr awo do wznowienia postępowania, konieczność zapewnienia st ronom postępowania możliwości jego wznowienia w szczególnie u zasadnionych wypadkach może wynikać z chara kteru tego postępowania oraz wymogu od- powiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wym ogami sprawiedliwości i jawności, która ma służyć wydan iu rozstrzygnięcia zgodnego z prawdą materialną (por. wy- rok T K z 13 maja 2002 r., sygn. SK 32/01) ” . Skor o zatem w w ypadku postępowania w spra- wie wznow ienia postępowania ustawodawca posiada swobodę k szt ałtowania jego ram norma- tywnych, w tym także w zakresie katalogu podstaw wznowieniowych, to ewentualne wyka- zan ie przez skarżącego niekonstytucyjności rz eczonej regulacji wymagałoby przeprowadzenia pogłęb ionej analizy kwestionowanego uregulowania , prowad ząc ej do przekonywającego uza- sadnienia tezy, że zasada spr awiedliwości proceduralnej wymaga rozbudowania katalog u przesłanek wznowienia postępowania sądowo adminis tracyjnego o przesłankę , której domaga się skarżący. Argumentacji takiej próżno jednak szukać w r ozpozna nej skardze konstytucyj- nej , a nie jest rolą Tryb unału poszukiwać takiego uzasadnienia ex officio . Wobec przedstawionych mankamentów uzasadnienia skargi, wykluczone jest meryto- ryczne badanie sfo rmułowanego przez skarżącego zarzutu niezgodności art . 2 73 § 2 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji . Mając pow yższe na względzie , Trybunał postanowił umorzyć postępow anie, na pod- stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u .o.t.p. TK, w zakresie badania zgodności art . 273 § 2 p.p.s. a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z tych wszystkich w zględów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Rodzaj orzeczenia
- Postanowienie - umorzenie
- Publikacja
- OTK ZU A/2023, poz. 53
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny