SK 44/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 16 września 2020 r. Pozycja 44 POSTANOWIENIE z dnia 26 sierpnia 2020 r. Sygn. akt SK 44/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: B artłomiej Sochański – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Jakub Stelina Wojciech Sych Michał Warciński – sprawozdawca , po r o zpoznaniu, na p osiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2 020 r., skargi konstytucyjnej A . T . o zbadanie zgodności: art. 3 pkt 1 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 , ze zm. ) rozumianego w ten sposób , że jedynym spos obem na wyka- zan ie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającego z prawa własności nieruchomości jest przedłożenie aktualnego wypisu z księgi wieczystej , z art. 6 4 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orze czenie zapadło jednogłośnie . U Z A S A D N I E N I E I 1. W skardze konstytucyjnej nadanej 16 sierpnia 201 9 r. A . T . (dalej: skarżąc a ) wn ios ł a o stwierdzenie niezgodności art. 3 pkt 1 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo bud owlane (D z. U. z 201 3 r. poz. 1409 , ze zm. ; dalej: prawo budowlane ) w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia przyznanie prawa do dysponowania nieruchomością na ce le budow lane wynikają- cego z prawa do własności od przedłożenia aktualnego odpisu z księgi wie czystej, z art. 32 u st. 1 oraz art. 6 4 ust. 1 , 2 i 3 Konstytucji . 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego : Decyzją pre zydenta m iasta K . z 28 października 1999 r. zatwierdzono projekt podziału nieru- chomości położonych w obrębie [ … ] , jednos tka ewidencyjna [ … ] (dalej: decyzja podziało- wa). W treści decyzji zaznaczono, że działki o nr [ … ] wydzielo no z przeznaczeniem pod dro- OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 2 gę. P ouczono, że z chwilą , kiedy decyzja stanie się ostate czna, gmina K . z ostan ie uja wniona w księgach wieczystych jako ich właściciel. Na działkach tych została zbudowana droga wewnętrzna zapewniająca obsługę komunik acyjną p olegającą na dostępie do drogi p ublicz- nej, dla nieruchomości przy niej położonych. W wyniku postępowania administrac yjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K . decyzją z 12 lipca 2012 r. stwierd ziło w części nieważność decyzji podziałowej opi sanej ja ko pkt 1 pouczenia w brzmieniu: „ działki nr [ … ] wydzielone pod budowę drogi z nieru chomości o bjętych na wniosek właścicieli podziałem przechodzą na własność gminy K. z dniem , w którym decyzja stanie się ostateczna”. Skarż ąca 2 4 k wietnia 2014 r. przedłożyła pre zydentowi m iasta K. zgłoszenie zamiaru wykonania r obót budowlanych (og rodzenia) na działkach o nr [ … ] , wobec któ rego organ ad- ministracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Na s kutek ko ntroli przeprowadzonej 22 sierpnia 2014 r. Wojewódzki I nspektorat Nad- zoru Budowlanego ustalił zakres i m iejsce wykonywanyc h elementów ogrodzenia na przed- miot owych nieruchomościach, a także sporządził protokół pokontrolny. Opierając się n a za- wart ych w nim ustaleniach Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ujawni one w zgłoszeniu ska rżącej rob oty budowlane różnią się od tych, które w rzeczywisto- ści zrealizowano, w konsekwencji czego powstał inny obiekt budowlany niż wskazan y w zgło szeniu. Stwierdził, że zmianie uległa lokalizacja elementów realizowanego ogrodzenia na działkach o nr [ … ] , zaś wykonany na działce nr [ … ] fundament p od bramę wjazdową zrealizowany został w pasie drogowym oznaczonym w miejscowym p lanie za gospodarowa- nia przestrzennego jako obszar [ … ] , tj. teren dróg publicz nych – drogi lokalne , co było nie- zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przest rzennego. Decyzją z 8 czerwca 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącej rozbiórkę elementów ogrodzenia wykonanych na działkach o nr [ … ] , tj. betono- w ych fund amentów wzdłuż granicy z działkami o nr [ … ] oraz wykonanego na działce nr [ … ] , od strony działki nr [ … ] , fundamentu pod bram ę wjazdo wą wraz z osadzonym metalowym pro filem, które zostały zrealizowane bez wymaganej zg od y właściwego organu administ racji architektoniczno - budowlanej. Na mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 maja 2016 r. stanow isko Pow iatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało utrzymane w całości. Powyższe rozst rz ygnięcie zostało zas karżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyj- nego (dalej : WSA) w K. , w której skarżąca podtrzymała dotychczas podnoszone zarzuty ora z wniosł a o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępow aniem cywilnym w zakr es ie uzgodnienia treśc i księgi wieczystej działek, na których rozpoczęto realizację przedmiotowej inwestycji. W yrokiem z 8 listopada 2016 r., WSA w K. , sygn. akt [ … ] , oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewódzkiego Inspek to ra Nadzoru Budowlane go w K. z 30 maja 2016 r. , utrzy- mując w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 8 czerwca 2015 r. Wskazał , że roz poczęcie przez skarżącą budowy ogrodzenia realizowane było nie- zgodnie ze zgłoszenie m, dodatko wo na działc e [ … ] niezgodnie z miejscowym planem zago- spodarowania prz estrzennego, a ponadto na terenie, co do którego skarżącej nie przysługuje prawo d o dyspon owania nieruchomością na ce le budowlane, co w pełni uzasadnia wydanie nakazu rozbió rk i bez przeprowadzeni a postęp owania legalizacyjnego. WSA w K. podniósł, że t oczące się postępowania cywilne w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z r ze- czywis tym stanem prawnym w stosunku do działek o nr [ … ] nie ma charakteru pr zesądzają- cego dla ro zstrzygn ięcia przedmiotowej sprawy. Zauważył, że zarówno z ew idencji gruntów, jak i z ksiąg wieczystych wynika, że prawo własności tych działek przysłu guje gminie K. , nigdy zaś nie przysługiwało skarżącej. Podkreślił, że przed pra wo mocnym zakończeniem postępow ania cywilnego, w którym skarżąca kwestionuje ujawnio ne prawo własności przed- miotowych działek na rzecz gminy K. , nie można uznać, że przys ługuje jej prawo dyspono- OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 3 wania nimi na cele budowlane. Zdaniem WSA w K. , poglą d ten stanowił dodatko wą i nie za- leżną przesłankę, uzasadniającą na kaz rozbiórki cał ego ogrodzenia, bez konieczności prze- prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Od powyższ ego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Ad- ministracyjny wy ro kiem z 14 lutego 201 9 r., sy gn. akt [ … ] , oddalił , podtrzymując stanowisko WSA w całości. W związku z wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem Trybuna łu Konst ytucyj- nego z 15 stycznia 2020 r., sygn. Ts 128/19, ostatecznym wzorcem kontroli pod le gającym badaniu stał się a rt. 64 ust. 1 Konstytucji, zgo dnie z którym „[k]ażdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia”. II Tryb unał Kon stytucyjny z ważył, co następuje: 1. Uwagi wstępne. Zgodnie z utrwaloną linią orze cz niczą Trybunał u Kons tytucy jnego, nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu nie przesądza o spełnieniu formalnoprawnych przesłanek do- puszczalności orzekania w d anej spr awie. Trybunał Konstytucyjny jest bowiem obowiązany do badania, na każdym etapie po st ępowania, czy nie za chodzi ujemna przesłanka wydania wyroku, skutkująca obligatoryjnym umorzeniem postępowania (por. m.in. postanowienia TK z: 19 października 2010 r., syg n. SK 8/09, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 94; 3 sierpnia 2011 r., sygn. SK 13/09, OTK ZU n r 6/A/2011, po z. 68 ; 18 cz erwca 2013 r., sygn. SK 1/12, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 70; 26 maja 2015 r., sygn. SK 6/13, OTK ZU nr 5/A/2015, poz. 76 ; również wyrok TK z 30 wrz eśnia 2014 r., sygn. SK 22/13, OTK ZU nr 8/A/2014, poz. 96 i p rzywoła- ne w nim orzec zn ictw o ). 2. Przedm iot i wzo rce kontroli . W niniejszej skardze konstytucyjnej jako prz edmiot kontroli wskazano art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Praw o budowl ane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1 409 , ze zm. ; ob ec- nie : Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.; dalej: prawo budowl ane), zgodnie z którym ilekroć w prawie budowlanym jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budow- lane – należy przez to rozumi eć tytuł prawny wynika jący z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo sto sunku zobowiązani owego, przewidują cego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych . P rzepisowi temu, „rozumianemu w ten sposób, że tytu ł prawny uprawniający do dys- ponowania nieruchomością na cele budowlane wynikający z prawa własności może być wy- kazany jedynie poprzez pr zedłożenie odpisu z księgi wieczystej”, zarzucon o niezgodność z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Jako ostatecznie rozstrzygni ęcie w s prawie w skazano wyrok N aczelnego S ądu A dmi- nistracyjnego (dalej: NSA) z 14 lutego 2019 r. W skardze kasa cyjnej do NSA skarżąca za rzu- ciła kolejno naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postę- powaniu przed sądami admi nistracy jnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. ; dalej: p.p.s.a. ) poprzez zaniechanie zawieszenia postępowani a, mimo iż kwestia ustale nia prawa własności nieruchomości była przedmiotem toczącego się postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej , a następni e oparcie ro zstrzygnięcia na samodzielnej ocenie przez WSA, czy skar- żącej w dniu dokonywania zgłoszenia przysługiwało prawo w łas noś ci nieruchomości ; jak również błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Pra wo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.) ; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p .p.s.a. w związku z art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerw- OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 4 ca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 256, ze zm.; da- lej: k.p.a.) , art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, ar t. 10 § 1, art . 77 § 1 i art. 8 0 k.p.a., art. 1 45 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a . w związku z art. 3 pkt 11 , w związku z art. 30 ust. 2 , w związku z art. 32 ust. 4 p kt 2 prawa budowlanego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 49b praw a budowlanego; ar t. 151 p.p.s.a. or az art. 1 45 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. Zdaniem skarżącej, przyjęcie przez NSA argumentacji , że jedynie wpis w k siędze wieczystej uza sadniałby odmienną ocen ę jej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budo wlane, de facto doprowadził j ą do braku możliwości wykazania, że zgodnie z przepisami prawa, dokon ano w ymaganego zgłoszenia. Zarzuciła naruszenie pra wa do po szanowania wła- sności nieruchomośc i przez władze publiczne o raz zakazu je go ograniczania w sposób inny niż poprzez ustawowe ogran iczenia, które nie naruszają istoty tego ż prawa. 3. Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucy jnej. 3.1. Skarga k onstytucyjna jest ś rodkiem ochrony konstytucyjnyc h wolnoś ci i praw. Przesłanki wniesienia oraz merytorycznego rozpo znania skargi konstytucyjnej zostały uregu- lowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organ izacji i trybie postępowania prz ed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393 ; dalej: u.o. t . p . TK ). Pierwszą przesłank ą jest naruszenie określonych w Konstytucji wolności lub praw, których podmiotem jest skarżący. D rugą przesłanką jest uz yskanie ostatecznego orze- czenia sądu lub organu administracji publicznej rozst rzygającego o tych w olnościach lub prawach. T rzecią , ostat nią przesłanką jest konieczność wykazania, że ustawa lub inny akt nor - matywny, na podstawie których wydano orzeczenie w s prawie s karżącego, stanowi ą źródło naruszenia wolności lub praw skarżącego ( po r . m.in. postanowienia TK z : 6 lutego 2001 r., sygn. Ts 13 9/00, OTK ZU nr 2/2001, poz. 40 ; 5 listopada 2013 r., sygn. SK 151 / 12, OTK ZU nr 8/A/2013, poz. 127; 30 listopada 2015 r ., sygn. SK 30/14, OTK ZU nr 1 0/A/20 15, poz. 184 ; wyrok TK z 24 października 2 007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108 ). Zarz ut niezgodności z K onstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, stano- wiących podstawę ostatecznego orzeczen ia, bezw zględnie musi dotyczyć tych przepisów, które ukształtowały sytuację pr awną skarżącego, powodując naruszenie jego konstytucyjnych wo lności i praw. Zasady wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji rozwija art. 53 ust. 1 pkt 1 - 4 u. o . t . p . TK . Zgodnie z t ym przep isem skarga powinna zawierać po pierwsze, określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatyw nego, na podstawie którego sąd lub organ admini- stracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytuc ji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia nie- zgodności z Konstytucją (pkt 1 ); po drugie, wskazanie, która konstytucyjna wolność lub pra- wo skarżącego i w jaki sposób – w ocenie skarżącego – zo s tały naruszone (pkt 2); po trzecie, uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu norma- tywnego ze wskazaną ko nstytucyjną w olnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argu- mentów lub dowodów na jeg o poparcie (pkt 3); po c zwarte, przedstawienie stanu faktycznego sprawy (pkt 4). Dop iero kumulatywne spełnienie powyższych przesłanek umożliwia skutecz- ne wniesienie prze z skarżącego, a następnie merytoryczne rozpatrzenie przez Trybunał skargi konstytucyjne j. Przedmiotem skargi k onstytucyjnej może być wyłącznie ten przepis prawa, który sta- nowił podstawę wydania przez organ władzy publicznej orzeczenia naruszającego prawa lub wolności konstytucyjne skarżącego. Przesądza to o konieczności istnienia merytorycz nego związku pomiędzy t r eści ą zakwestionowanego przepisu a podjętym na jej podstawie roz- strzygnięciem oraz zarzucanym temu rozstrzygnięciu naruszeniem praw lub wolności konsty- OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 5 tucyjnych. Regulacja prawna stanowiąca przedmiot skargi konstytucyjnej musi więc w ten sposób determinow a ć w sensie normatywn ym treść wydanego orzeczenia, że prowadzi to do wskazanego w skardze naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych przysługują cych skar- żącemu (por. postanowienie TK z 2 2 lutego 2001 r., sygn. Ts 193/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 77 i przyw o łane tam orzeczenia). S karga konstytucyjna pozwala zatem dochodzić ochrony konstytucyjnych praw i wol- ności każdemu, jeżeli zostały one naruszone przez zastosowanie w jego indywidualnej spra- wie przepisu niezgodnego z Konstytucją, a naruszenie ma źródło w t reści normatywnej za- kwestionowanej regulacji. Skarżący jest przy tym obowiązany do wskazania, które kwestio- nowane przepisy (ustawy lub innego akt u normatywnego) wykazują tzw. podwójną kwalifi- kację (por. postanowienie TK z 19 paździe rnika 2004 r., sygn. SK 13/03, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 101). Niedochowanie wskazanych wymagań prowadziłoby również do sytuacji, w której skarga konstytucyjna, zamiast środka ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącego, stałaby się swoistą formą sk argi powszechnej ( actio popularis ), zbliżoną w swej istocie do wniosku w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm (por. postanowienia TK z: 13 paź dziernika 2004 r., sygn. Ts 55/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 299; 5 listopada 2013 r., sygn. SK 15/12, OTK ZU nr 8/A/ 2013 poz. 127 oraz wy ro k TK z 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/ 2007 , poz. 108). Tak przyjęty tok rozumowania wynika z f aktu, że do mate- rialnych prz esłanek instytucji skargi konstytucyjnej zalicza się osobisty interes prawny, a nie obiektywny, jak również in t eres aktualny, a nie potencjalny. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że w odróżnieniu od wniosków kierowanych przez po dmioty wyliczone w art. 191 ust. 1 pkt 1 - 5 Konstytucji, skarga nie jest środkiem urucha- miania tzw. kontroli abstrakcyjnej, a więc realizow a nej w oderwaniu od płaszczyzny stoso- wania kwestionowanych przepisów. W konsekwencji skarżący może uczynić przedmiotem zaskarżenia wyłącznie przep isy zastosowane w jego sprawie, które legły u podstaw ostatecz- nego jej rozstrzygnięcia przez sąd lub organ adm i nistracji publicznej. Warunek ten spełniony jest wówczas, gdy kwestionowany w skardze akt normatywny wyznacza treść o rzeczenia przyjętego za pods tawę skargi w tym jego aspekcie, w którym skarżący upatruje naruszenia przysługujących mu praw lub wolności o c harakterze konstytucyjnym. Ustalenie spełnienia tego warunku wymaga oceny w świetle stanu faktycznego, w którym zapad ło orzeczenie, i skon frontow ania podstawy prawnej orzeczenia z przedmiotem zaskarżenia (por. postano- wienia TK z: 6 lipca 2005 r., sygn. SK 25/03, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 83; 22 lutego 2001 r., sygn. Ts 193/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 77; 2 kwietnia 2003 r. , sygn. Ts 193/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 145; 22 maja 2007 r., sygn. SK 38/05, OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 59). Z kolei, z uwagi na dom nie manie konstytucyjności przepisów prawa, skarżący obo- wiązany jest przedstawić konkretne i przekonywające argumenty ś wiadczące o niezgodności z Kon stytucją zakwestionowanych przepisów . A więc skarżący powinien nie tylko wskazać, jakie konstytucyjne wolnoś ci lub prawa zostały naruszone kwestionowan ą regulacją, lecz tak- że opisać sposób tego naruszenia. Argumenty te muszą k oncentrować się na problemie m ery- torycznej niezgodności zachodzącej między unormowaniami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej a ty mi, które określone s ą w niej jako wzorce kontroli. Toteż nie wystarczy, że skarżący wskaże określone unormowania oraz przepisy konstytucyjne, z któ rymi unormowa- nia te są, w je go opinii, niezgodne. Skarżący obowiązany jest przedstawić proces myślowy, jaki dop rowadził go do sformułowania zarzutu niezgodności zaskarżonych przepisów ze wskazanymi wolnościami lub prawami. Obe jmuje to w szczególności dokon anie wykładni przepisów wskazanych jako przedmiot kontroli i wykładni przepisów wskazanych jako wzo- rzec k ont rol i, a więc ustalenie wynikających z nich norm prawnych. Następnie konieczne jest OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 6 porównanie tych norm i wykazanie, ż e zachodzi między nimi niezgod ność (por. postanowie- nie TK z 8 lipca 2013 r., sygn. P 11/11, OTK ZU nr 6/A/2013, poz. 91). Ponadto jeżeli w w yniku dokonanej analizy Trybunał Konstytucyjny dojdzie do prze- konania, że skarga konstytucyjna nie wpłynie na sferę praw i wolności skarżącego, p rzyjmuje niedopuszczalność skargi. Sytuacja taka występuje w szczególności wówczas, gdy nieko- rzystne względe m s karżącego rozstrzygnięcie zapadło nie tylko w wyniku zastosowania za- skarżonego przepisu, lecz także z innych przycz yn, których skarżący nie kwest ionuje w swo- jej skardze. W takiej sytuacji nawet w w ypadku uwzględnienia skargi konstytucyjnej oraz wznowien ia postępowania na zasadach określonyc h w art. 190 ust. 4 Konstytucji nie będzie mogła nastąpić restytucja interesów s karżącego. 3.2. W ocenie Tryb unału Konstytucyjnego, pomimo przedłożenia przez skarżącą 8 paź dziernika 2019 r. pisma procesowego uzupełni ając ego braki formalne skargi nie sposób uznać , że wymaga nia formalnoprawne skargi konstytucyjnej, warunkujące dopuszc zalność jej rozpozna ni a, został y spełnione. Niewątpliwie skarżąca szczegółowo opisała stan faktyczny sprawy i oddała istotę pro- blemu prawn ego, który wymagał rozstr zygnięcia w postępowaniu sądowo - administracyjnym. Trudno jednak nie zauważyć , niewyst arczającego sposobu wykazania, ż e zakwe stionowany art. 3 pkt 11 prawa budowlanego był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie w interpreta cji wskazanej w skardze. Jak bowiem wynika z orzeczenia WSA w K. z 8 listopada 2016 r., sygn. akt [ … ] , pod- staw ę jego rozstrzygni ęc ia stanowił art. 49b prawa budowlanego. W treści uzasadnienia wskazano bowiem , że decyzja Powiatowego Insp ektor a Nadzoru Budowlanego w K. z 8 czer - wca 2015 r., nakazująca rozbiórkę elementów ogrodzenia wykonany ch na działkach o nume- rach [ … ] w K. , związana była przede wszystkim z realizacją przedmiotowej inwestycji nie- z godnie ze zgłoszeniem, jak i obowiązującymi w owym czasie przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 470, ze zm.) . WSA w K. stwierdził, że: „powyższe nieprawidłowości w realizacji przedmiotowe j inw estycji, prowadzą również do konkluzji, że kwestia sprawy sądowej o uzgodnienie treści księ gi wie- czystej z rzeczywistym stanem prawnym, co do dzi ałek nr: [ … ] nie ma charakteru prejudy- cjalnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy”. Podo bnie przyjął NSA w wyroku z 14 lutego 2019 r., sygn. akt [ … ] , wobec braku przesłanek d o legalizacji przed miotowej inwestycji, stwierdzając, że: „skarżąca rozpoczęła budowę ogrodzenia całkowicie niezgodn [ i ] e ze zgło- szeniem, przy czym na działce nr [ … ] niezgodn [ i ] e z planem miejscowym, a ponadto na tere- nie, co do którego nie dysponowała wówc zas tytułem potwierdzającym prawo do którego nie dyspo nowała wówczas tytułem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane”. W brew t emu , co twierdzi skarżąca , NSA dokonując oceny zarzutów postawionych wob ec zaskarż onego wyroku, nie odnió s ł się ani w sentencji, ani w treści uzasadnien ia wyro- ku do wskazanego w petitum skargi art. 3 pkt 11 prawa budowlanego, a także nie zdekodował normy, która b yłaby podstawą rozstrzygnię cia o jej prawach lub obowiązkach. Jedynie na marginesie wskazał na art. 3 ust. 1 w związku z art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księ- gach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r. poz. 790 , ze zm . ; obecnie: Dz. U. z 20 19 r. p oz. 2204 ). Przypomniał wpra wdzie , że praw o ujawnione w księdze wieczystej korzysta z domniemania dokonania wpisu zgodnie z rzeczywistym stanem pr awnym, natomiast ostrze- żenie o toc zącym się postępowaniu cywilnym wyłącza jedynie ochronę, wynikającą z rękojmi wiary publicznej ksiąg wie czystych, co nie wyklucza jego wzruszalności. Zaznaczył , że WSA „musiał kierować się istniejącym w dacie orzekania sta nem wpisów księgi wieczystej w za- kresie ujawnionych praw własności do oznaczonej nieruchomości. W okolic znościa ch niniej- szej sprawy Sąd Wo jewódzki nie był zatem uprawniony do ustalania tytułu własności inwe- OTK ZU A/2020 SK 44/20 poz. 44 7 storki na podstawie oferowanych przez nią dokument ów, skoro stan prawny przedmiotowych działek gruntowych uregulowany został prawomocnym orzeczeniem sądow ym w pr zedmiocie wpisów w dziale I I ksiąg wieczystych”. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji , przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inn y akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolno ściach lub prawach albo o obowiązk ach skarżącego określonych w Konstytucji. Przedmiot kontroli sprawowanej przez Trybunał został więc ograniczony do pod stawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie skarżącego. W niektórych sytuacjach org an orzek ający, konstruując treś ć r ozstrzygnięcia, stosuje określony przepis , choć nie powoł uje go w sentencji lub uzasadnieniu . W takim wypadku zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego nie jest jednak wyłączona konstatacja, że taki przepis został przez są d zastosowany (por. wyroki TK z: 9 października 2001 r., sygn. SK 8/00, OTK ZU nr 7/2001, poz. 211; 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01, OTK ZU n r 5/A/2002, poz. 60; 15 czerwca 2004 r., sygn. SK 43/03, OTK ZU nr 6/A/2004, poz. 58; 22 marca 2017 r., sygn. S K 13/14, OTK ZU A/2017, po z. 19). Jednakże uznanie, że kwestio- nowany w skardze konstytucyjnej przepis był podstawą prawną ostatecznego rozstrzygn ięcia , wymaga wykazania, że w sposób bezpośredni kształtował jego treść, prowadząc jednocześ nie do nied ozwolone j, władczej ingerencji w sferę konstytucyjnych praw podmiotowych skarżą- cego. Na tak rozumianą podstawę składają się nie tylko przepisy prawa mate rialnego, ale również regulacje dotyczące procedury (por. wyrok TK z 24 października 2007 r. , sygn. SK 7/06). T rybunał wielokrotnie wyjaśniał, że skoro kontrola hierarchicznej zgodności norm opiera się na domniemaniu ich konstytucyjności, to podmiot inicju jący postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym jest obowiązany dostarczyć argumentów po zwalających obalić to domniemanie (por. wyrok TK z 8 września 2005 r., sygn. P 17/04, OTK ZU nr 8/A/2005, poz. 90 oraz postanowienie TK z 24 marca 2015 r., sygn. P 72 /14, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 40 ). W tym kontekście należy jeszcze raz podkreślić, że to n a skarżące j ciążył ob owiązek wykazania, że zaskarżony przepis był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w interpretacji wskazanej w skardze . Nie wystarczą tu przypusz czenia czy arbitralne twierdzenia skarżącej. W skardze nie wykazano dostatecznie, że zaska rżony przep is był bez pośrednią podstawą osta- tec znego rozstrzygnięcia w sprawie i że e wentualne orzecz e nie o niezgodności przedm iotu kontroli z Konstytucją miałoby wpł yw na treść restytucji praw konstytucyjnych skarżącej, o której stanowi art. 190 ust. 4 Ko nstytucji. Z tych wzg lędów postępowanie należało umorz yć wobec ni edopuszczalności wydania wyroku ( art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o. t . p . TK) . Mając powyższe na uwadze , Trybun ał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.