Ts 103/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 3 grudnia 2020 r. Pozycja 384 POSTANOWIENIE z dnia 20 października 2020 r . Sygn. akt Ts 103/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Mariusz Muszyński – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie T rybunału Ko nstytu- cyjneg o z 30 października 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej W.P. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 czerwca 2019 r. (data nadania) W.P. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 89 § 2 i § 3 usta wy z dnia 8 grudnia 2017 r. – o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2019 r. poz. 825, ze zm. ; dalej: ustawa o SN ) jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej. Postanowieniem z 30 października 2019 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 listopada 2019 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konsty- tucyjnej na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2016 r. poz. 2072, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK ) . Trybunał uznał, że : wskazane przez skarżącego pismo Prokuratora Prokuratury Krajowej z 11 marca 2019 r. (sygn. akt […] ) nie spełnia przesłanek do uznania go za rozstrzygnięcie ostateczne ; zakwestionowane przepisy prawne nie stanowiły podstawy jego wydania; kwestia drogi sądowej nie została ostatecznie rozstrzygnięta i w związku z tym nie zostało naruszone prawo do sądu; art. 2 Konstytucji i wynikająca z niego zasada demok r a tycznego państw a prawnego powołany został jako sa- modzielny wzorz e c kontroli zakwestionowanych przepisów ustawy o SN. Na postanowienie to – 12 listopada 2019 r. (data nadania) – pełnomoc nik skarżącego złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie . W zażaleniu tym podniósł zarzut naru- szenia art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK. Jako istotę tego narusze- OTK ZU B/2020 Ts 103/19 poz. 384 2 nia wskazał „błędną subsump cję okoliczności faktycznych do normy prawnej prowadzącą do przyjęcia, że złożona skarga konstytuc yjna ni e spełnia wymogów określonych w ustawie” (s. 2 zażalenia). Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK ), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zaża- lenie w składzie trzech sędziów na posiedz eniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zwią z- ku art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Rozpoznając zażalenie bada zakwestionowane postanowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dal- szego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone p ostanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu- łowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, pisma Prokuratora Prokuratury Kra- jowej z 11 marca 2019 r. ( sygn. akt […] ; dalej: pismo Prokuratora) zawierające go w swej treści informację o pozosta wieniu bez biegu wniosku o wniesienie skargi nadzwyczajnej z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia (określonych w art. 89 § 1 usta wy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ; Dz. U. z 2019 r. poz. 825, ze zm.; dalej: ustawa o SN), nie można traktować jako ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie przysługujących skarżącemu praw lub wolności zagw arantowanych w Konstytucji, stanowiąc y ch podstawę do wnie sienia skargi w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. P ismo to in formuje jedynie skarżącego, że p rokurator nie znalazł podstaw do skorzy- stania z przysługujących mu kompetencji do wniesienia skargi nadzwyczajnej w jego sprawie. M a ono więc charakter wyłącznie wyjaśniający . W żaden sposób nie rozstrzyga w sposób władczy o przysługujących skarżącemu praw ach lub wolnościa ch o charakterze konstytucyj- nym. N ie nosi więc ani cech ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ani też nie można go traktować jako „inne ostateczne rozstrzygnięcie” w rozumieniu art. 77 ust. 1 u .o.t.p. TK. ( zob. postanowienia TK z: 11 marca 1998 r., sygn. Ts 15/98, OTK ZU SUP/1999, poz. 21; 5 czerwca 1998 r., sygn. Ts 80/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 72; 24 sierp- nia 1998 r., sygn. Ts 72/98, OTK ZU nr 5/1998, poz . 84; 13 października 1998 r., sygn. T s 117/ 98, OTK ZU nr 3/99, poz. 43; 23 czerwca 1999 r., sygn. Ts 156/98, OTK ZU nr 5/1999, poz. 106; 1 grudnia 1999 r., sygn. Ts 115/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 115; 13 września 2000 r., sygn. Ts 128/0 0, OTK ZU nr 3/2001, poz. 63; 8 listopada 2000 r., sygn. Ts 132/00, OTK ZU nr 7/2000, poz. 292; 19 marca 2001 r., sygn. Ts 128/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 64; 7 sierpnia 2001 r., sygn. T s 68/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 296; 20 listo- pada 2001 r., sygn. Ts 68/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 297; 12 grudnia 2002 r., sygn. Ts 114/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 103; 28 stycznia 200 4 r., sygn. Ts 80/03, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 49; 30 marca 2004 r., sygn. Ts 10/04, OTK ZU nr 4/B/2004, po z. 247; 6 września 200 4 r., sygn. Ts 10/04, OTK ZU nr 4/B/2004, poz. 248). Kompetencja do wystą- pienia ze skargą nadzwyczajną przez p rokuratora nie oznacza obowiązku, któremu odpowiada jakieś uprawnienie po stronie podmiotu składającego wniosek o jej wniesienie. Z powyższych względów nie można więc uznać, aby skierowane do skarżąc ego pismo Prokuratora w sposób bezpośredni naruszało przysługujące mu prawa lub wolności znajdują- ce zakotwiczenie w przepisach konstytucyjnych, a tylko w takim przypadku spełniałoby wymóg, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. W treści zażalenia nie dostarczono ar- gumentów umożliwiających jego uwzględnienie w tym zakresie. OTK ZU B/2020 Ts 103/19 poz. 384 3 Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego zasadne było również przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu o odmowie nadan ia skardze konstytucyjnej dalszego biegu, iż w niniejszej sprawie zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy wydania – wskazanego jako osta- teczne rozstrzygnięcie – pisma P rokuratora. Jak to już podkreślano w zaskarżonym postano- wieniu, pismo P rokuratora wydane zostało w oparciu o treść art. 335a ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 1206, ze zm.; dale j: Re gulamin wewnętrzny) w związku z art. 89 § 1 i § 2 ustawy o SN. Przy czym § 2 art. 89 ustawy o SN stanowił podstawę rozstrzygnięcia tylko w tej części, w jakiej uprawnia Prokuratora Generalnego do wniesienia skargi nadzwyczajnej. Skarżący przedmiotem skargi uczynił natomiast wymieniony przepis w zakresie, w jakim uniemożliwia on wniesienie do sądu skargi nadzwyczajnej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy praw- nego). Treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów nie znajduje zatem odzw ierciedle- nia w treści wskazanego pisma . W sprawie nie doszło więc do faktycznego zastosowania kwestionowanego przepisu, którego skutkiem mogłoby być potraktowanie go za dopuszczal- ny przedmiot skargi konstytucyjnej. Tego rodzaju zależność jest zaś warunkiem koniecznym korzystania ze skargi w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wskazana przez skarżącego potrzeba wprowadzenia rozwiązania prawnego gwarantu- jącego rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej o profesj onalnego pełnomocnika , stanowi w istocie postulat de lege ferenda pod a dresem usta wod awcy. Tego rodzaju postulaty nie mogą być uwzględnione przez Trybunał Konstytu- cyjny , który pełni jedynie rolę tzw. negatywnego prawodawcy, sprowadzającą się do elimi- nowania z systemu źródeł prawa obowiązujących już unormowań . Problem oceny skutków braku stosownej regulacji pozytywnej wykracza poza granice działalności orzeczniczej Try- bunału. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Trybunał Konstytucyjny zasadnie również wskazał, że w przypadku dochodzenia ochrony prawa do sądu w trybie skargi konstytucyjnej skarżący musi udowodnić, że kwestia dopuszczalności drogi sądowej została ostatecznie rozstrzygnię- ta. M usi zatem wykazać, że został pozbawiony prawa do sądu i w łaśnie w tym celu powinien był wystąpić za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika ze skargą nadzwyczajną do Sądu Najwyższego , na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucy jny w zaskarżonym postano- wieniu. Tylko bowiem w taki sposób mógł uzyskać ostateczne orz eczenie o jego konstytucyj- nym prawie do sądu. Niezrealizowanie tego obowiązku powoduje, że zarzuty skarżącego mają jedynie walor abstrakcyjny i nie znajdują potwierdzenia w akcie zastosowania kwestio- nowanych przepisów w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga konstytucyjna. Z tego względ u Trybunał w postanowieniu z 30 października 2019 r. słusznie uznał, że z uwagi na brak ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie nie została wyczerpana droga prawna i tym samym nie został spełniony niezbędny warunek wni esienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podtrzymuje również stanowisko, które wyraził w zakwestionowanym po- stanowieniu w zakresie p owołania art. 2 i wynikającej z niego zasady demokratycznego p ań- stwa prawnego jako samodzielnego wzor c a kontroli. W oceni e Trybunału nie sposób uznać, że skarżący w ana lizowanym zażaleniu wykazał, iż z treści skargi oraz p isma ją uzupełniają- cego wynika , że naruszenie art. 2 i wynikającej z niego zasady demokratycznego państwa prawnego zostało powiązane z art. 45 ust. 1 Konstytucji. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesion e zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego – zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanawia jak w sentencji.