Ts 104/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 czerwca 2021 r. Pozycja 103 POSTANOWIENIE z dnia 2 lutego 2021 r. Sygn. akt Ts 104/20 Trybunał Konstytucyjny w sk ładzie: Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności : art. 767 4 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), w zakresie zwrotu „ w wypadkach wska- zanych w ustawie ” , z: – art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 176 ust. 2 w zwi ązku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w części dotyczącej badania zgodności art. 767 4 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo - wania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) , w zakresie zwrotu „ w wypadkach wskazanych w ustawie ” , z art. 176 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w pozostałej częś ci. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 lipca 2020 r. (data nadania), M.J. (dalej: skarżąc y), reprezentowany przez p ełnom ocnika z wyboru, wystąpił z żądani em przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego : 1.1. Postanowieniem z 30 maja 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) Sąd Rejonowy w T . – w spra- wie z powództw a skarżącego przeciwko innej osobie fizycznej (dalej: pozwany) o pozbawie- nie wykonalności tytułu wykonawczego – udz ielił zabezpieczenia roszczenia skarżące go poprzez zawieszen ie postępowań e gzekucyjnych prowadzonych z wniosku pozwanego prze- ciwko skarżącemu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowy m w T. w sprawach o sygn. akt [ … ] do czasu prawomocnego rozstrzygni ęcia sprawy. Wskutek zażalenia pozwanego Sąd Rejonowy w T., postanowieniem z 15 lipca 2019 r. (sygn. [ … ]) , uchylił swoje orzeczenie z 30 maja 20 19 r. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżo- ne przez skarżącego zażaleniem, w wyniku czego Sąd Okręgowy w K. w postanowieniu z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ]) orzekł o zabezpieczeniu powództwa skarżącego przez OTK ZU B/2021 Ts 104/20 poz. 103 2 zawieszenie postępowa nia egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika S ądowego przy Sądzie Rejonowym w T. pod sygn. akt [ … ]. 1.2. Komornik Sąd owy przy S ądzie Rejonowym w T. w sprawie o sygn. akt [ … ] 23 maja 2019 r. do konał zajęcia wierzytelności w majątku skarżącego . Na tę czy nność skar- żący wniósł skargę, któr a postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 19 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ]) została oddalona. Sąd ten uzna ł bowiem, że komornik s ądowy nie naruszył prawa. Po wyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem , które zo- stało odrzucone przez S ąd O kręgowy w K. postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. (sygn. akt [ … ]). W ocenie tego S ąd u „ [n]a postanowienie s ądu rejonowego oddalające skargę na czyn- ność komornika w postaci zajęcia wierzytelności nie przysługuje zażalenie, gdyż nie dotyczą go art. 394, 394 1a i 394 2 k.p.c. ani też nie jest to postanowienie w ymienione w części trzeciej kodeksu post ępowania cywilnego, co oznacza, że zażale nie na takie postanowienie jest niedo- puszczalne ” . 2. Zdaniem skarżącego art. 767 4 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po- stępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie o bejmującym słowa: „ w wypadkach wskazanych w ustawie ”, pozbawia go prawa do dwuinstancyjnego po- stępowania sądowego w zakresie skar gi na czynność komo rnika, które wywodzi z Konstytu- cji. 3. Zarządze niem Prezesa Trybun ału Konstytucyjnego z 19 sierpnia 2020 r. (którego odpis zosta ł doręc zony p ełnomocnikowi skarżącego 2 września 2020 r.) – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 li stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – skarżący został wezwany do usu nięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie o dpisu lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii : – postanowie ń S ądu Rejonowego w T. z: 19 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ]), 30 maja 2019 r. (sygn. akt [ … ]) oraz 15 lipca 2019 r. (sygn. akt [ … ]); – postanowień S ądu O kręgowego w K. z: 27 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ]) oraz 1 kwietnia 2020 r. (sygn. akt [ … ]). Wraz ze s porządzonym przez pełnomocnika pi smem procesowym, wniesionym do Trybunału 7 września 2020 r. (data nadania), skarżący wyko nał powyższe zarzą dzenie. 4. Z arządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 1 8 listopada 2020 r. (którego odpi s został doręczony pełnomocnikowi skarżąc ego 26 listopada 2020 r.) – na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – skarżąc y został wezwany do usu nięcia brak u formalnego skargi konstytucyjnej przez uzasadnienie zarzutu nie zgodności art. 767 4 § 1 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z powołaniem argu mentów lub dowodów na jego poparcie. W s porządzonym przez pełnomocnika piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału 2 grudnia 2020 r. (data nadania) , skarżący przed stawił argumenty świadczące – jego zdaniem – o niekonstytucyjnoś ci zaskar żonej regulacji . Try bunał Konstytucyj ny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 6 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r . o o r ga n iza cji i trybie po- st ę powan i a p r z e d Trybunałem Kon stytucyj ny m (Dz. U. z 20 19 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) OTK ZU B/2021 Ts 104/20 poz. 103 3 skar ga konsty tucyjn a podlega wstę p n emu rozpoznaniu na posiedz eni u nie jawnym, po dczas którego Try bunał bada, czy odpowi ada o na okreś l onym p r zez pra w o w ymo gom. 2. Przed mi otem zas k a r żen ia w niniejsz e j spraw ie uczyniono art . 767 4 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 19 64 r. – K odeks postępowania cy wilnego ( Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie : Dz. U. z 20 20 r. poz. 1575 , z e zm. ; dalej: k.p.c. ) w brzmieni u : „ Zażalenie na postano wieni e sąd u przysługuje w w ypadkach wskazanych w ustawi e ” . Skarżą c y za kwestiono wał powyższy prz epis w części obejmującej słowa: „ w wypad- kach wskazanych w ust awie ” , a j ak o w zorce kontroli powołał : – art . 45 ust. 1 w związku z art . 176 ust. 1 Kons t ytucji ; – art . 176 u st. 2 w związku z art . 45 ust. 1 Konstytucji . 3. W pierwszej kolejności należy odnieść się do powołanych przez skarżącego – jako wzorców kontroli – a rt. 176 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Pomimo tego, że w petitum skargi konstytucyjnej ska rżący wskazał art . 176 ust. 2 ustawy zasadniczej jako „ podstawowy ” punkt odniesienia przy kontroli art. 767 4 k.p.c., to z uzasadnienia skargi wynika, iż zaskarżony przepis konfrontowany jest z art. 45 ust. 1 Konstytucji jako „ wzorcem g ł ównym ” . Artykuł 176 ust. 2 Konstytucji ma natomiast – analo- gicznie jak art. 176 ust. 1 ustawy zasadniczej – charakter „wzorca związkowego” . W związku z powyższym Trybunał przypomina , że każdorazowa ocena dopuszczalno- ści wskazania przepisów konstytucyjnych (zarówno jako „ wzorc ów gł ó w n ych ” , jak i „ związ- kowych ” ) powoływanych w sprawach inicjowanych skargą konstytucyj ną wymaga uprzed- niego zbadania, czy da się z nich wyprowadzić – ch oćby pośrednio – treś ci odnoszą ce się do konstytucyjnych praw, wolności lub obo w iązków jednostk i. Ar tykuł 176 ust. 2 Konstytucji ma charakter ustrojowy, co oznacza, że nie może być źródłem k onstytucy jnych praw i w olno- ści j ednostki, a tym samym nie można powoływać tego przep isu w sprawach skargowych ( zob. m.in . postanowienia TK z: 8 c z erwca 2009 r., sygn. SK 26/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 92 ; 21 lipca 2009 r., sygn. Ts 222/08, OTK ZU nr 5/B/2 009, poz. 411 oraz 19 p aździer- ni ka 20 10, sygn. Ts 257 /08, OTK ZU nr 5/B/2 010, poz. 336 ) . Z tych też powodów – na podstawie art . 61 ust. 4 pkt 1 u . o.t.p.TK – nale żało postano- wić jak w punkcie 1 sentencji. 4. Trybuna ł stwierdza, że a nal izo wana s ka r ga konsty tuc yjna w po zostałym za kresie sp ełnia pr ze s łanki war u nkują ce pr zek a zanie jej do ro zpo znania m e ry t ory c z nego , gdyż z ostała sporządz o na w i m ie niu sk a rż ąc e go p rzez r adcę prawnego ( art . 4 4 ust . 1 u.o. t .p. T K ) , nie jest oba r czona n i eu suwal n ymi b rakami for malnymi , o k tóry ch mo wa w art . 61 u st. 4 p kt 1 u. o. t.p. T K , za ś s k a rżą c y : – wyczerpa ł pr zysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), poniewa ż po- stanowienie Są du Ok ręgowego w K. z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ]) jest prawomocne i niezask arża lne; – d o cho w a ł p rze p is aneg o , trz ym ie się c zne go t ermi nu do wniesienia ska rg i konstytu- c y j nej ( a rt . 77 ust. 1 u.o. t.p. TK ) , ponieważ o dp is wsk azanego wyżej pos tanowienia zo stał doręc zo n y skarżącemu 3 czerwca 2 0 20 r . , a skar ga została wniesion a do Tr y b unał u 2 7 lipca 2 0 20 r .; – prawid ł o w o o kre ś li ł prz edmi ot kon tro l i (art. 53 ust. 1 p k t 1 u . o . t . p . TK) ; – w skaza ł , kt óre ko nstytucy jne prawa i wol n oś c i ora z w jaki spo sób – je go zd anie m – zo stał y naru sz o ne ( art . 5 3 us t. 1 pk t 2 u . o . t . p . T K) ; – p rze d st awi ł u zas adnie n i e sformułowanyc h p rzez ni ego zarzutów ( art. 5 3 us t. 1 pkt 3 u . o . t . p . TK ) . OTK ZU B/2021 Ts 104/20 poz. 103 4 W ocenie Tryb u nał u s fo r m ułowan e przez skarżąc ego z arzu t y ni e s ą o czywiści e bez za- s ad n e w r ozumi e n i u a rt . 61 us t. 4 pkt 3 u. o .t.p. TK . Istot ą przedstawionego w niniejs z ej spra- w ie pr oblemu jest bowiem k westi a og raniczenia prawa do i nstancyjne j wer yfikacji rozstrzy- gnięć sądowych wydanych w ramach kontroli czynności komorn i ka sądowego. Z te go powodu – n a pod s tawie a rt . 6 1 ust . 2 u . o . t . p . TK – należało po stanowić jak w punkcie 2 sente ncji. P O U C Z E N I E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o .t.p. TK skarżące mu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na punk t 1 niniejsze go posta nowieni a w termini e siedmiu dni od daty j e go doręczenia.