Ts 124/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 czerwca 2017 r. Pozycja 112 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 124/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres – przewodniczący i sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski Lech Morawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej S.A., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. We wniesionej do Trybunału Konstytuc yjnego 17 czerwca 2016 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej, sporządzonej przez adwokata, S.A. (dalej: skarżąca) zarzuciła nie- zgodność: po pierwsze – art. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklin- gu pojazdów wyco fanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236; dalej: ustawa z 2007 r.) w związku z art. 14 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofa- nych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, ze zm.; dalej: u.r.p.w.e.), w brzmieniu obowią zu- jącym do 9 października 2007 r. , z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytuc ji; po drugie – art. 2 ustawy z 2007 r. z art. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącej art. 2 ustawy z 2007 r. w związku z art. 14 ust. 1 - 4 u.r.p.w.e. (w brzmieniu obowiązującym do 9 października 2007 r.) narusza art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji przez to, że różnicuje sytuację prawną wprowadzających pojazdy, którzy uiścili opłatę za brak sieci z bierania pojazdów za 2006 r. do 9 października 2007 r. oraz sytu- ację prawną w prowadzających pojazdy, którzy nie uiścili przedmiotowej opła ty we wskaza- nym terminie oraz w stosunku do których postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za brak sieci zostało wszczęte po tym terminie. Z kolei art. 2 ustawy z 2007 r. jest – w prz ekonaniu skarżącej – niezgodny z art. 2 Konstytucji przez to, że „w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości interpretacyjnych nie pozwala ustalić jego zakresu zastosowania”. 2. Postanowieniem z 19 stycznia 2017 r. Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o orga- nizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: OTK ZU B/2017 Ts 124/16 poz. 112 2 ustawa o TK) – odmówił n adania dalszego biegu skardze z powodu niedopuszczalności orze- kania. 2.1. Odwołując się m.in. do poglądów prawnych zawartych w postanowieniach pełne- go składu z 24 października 2001 r. w sprawie SK 10/01 (OTK ZU nr 7/2001, poz. 225) oraz z 23 stycznia 2002 r. w sprawie Ts 105/00 (OTK ZU nr 1/B/2002, po z. 60), Trybunał stwier- dził, że skarga konstytucyjna nie spełnia kryteriów określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK, gdyż powołane przez skarżącą wzorce kontroli (art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstyt ucji – względem art. 2 ustawy z 2007 r. w związku z art. 14 ust. 1-4 u.r.p.w. e. w brzmieniu obowiązującym do 9 października 2007 r.; art. 2 Konstytucji – względem art. 2 ustawy z 2007 r.) nie wyrażają samoistnych praw podmiotowych. 2.2. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdził, że nawet, gdyby przyjąć, iż art. 2 czy art. 32 ust. 1 Konstytucji mogą być samoistnymi źródłami praw lub wolności jednostki (a przez to ich powołanie przez skarżącą w niniejszej sprawie nie stanowiłoby uchybienia formalnego ska rgi), to i tak rozpoznanie merytoryczne sformułowanych w niniejszej spraw ie zarzutów byłoby niemożliwe z powodu ich oczywistej bezzasadności (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK). Nie można było bowiem uznać za zasadny pogląd , zgodnie z którym – z jednej strony – nałożenie na skarżącą (i inne podmioty gospodarcze prowadzące sprzedaż samocho- dów) obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów, a z drugiej – brak możliwośc i skorzy- stania przez skarżącą z mechanizmu miarkowania opłaty z tytułu braku sieci zbierania pojaz- dów (art. 14 ust. 1 i 5-6 u.r.p.w.e. w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z 2007 r.) za 2006 r. – w przeciwieństwie do 2007 r. (art. 2 ustawy z 2007 r.) oraz lat następnych – prowa- dzi do naruszenia istoty zasady równości czy zasady sprawiedliwości społecznej. Tym bar- dziej, że ustawodawca w ustawie z 2007 r. nie dokonał – z mocą wsteczną – żadnego rozróż- nienia podmiotowego lub przedmiotowego w zakresie naliczania opłaty za 2006 r., które mo- głoby przełożyć się w sposób dyskryminujący na pozycję skarżącej w stosunku do innych podmiotów objętych regulacją u .r.p.w.e. 2.3. Ponadto Trybunał wskazał , że zaskarżone w niniejszej sprawie przepisy były już przedmiotem kontroli w wyroku z 9 lipca 2012 r. w sprawie P 8/10 (OTK ZU nr 7/A/2012, poz. 75), w którym orzeczono, iż art. 14 ust. 1 - 4 u.r.p.w.e. (w brzmieniu obowiązującym do dni a wejścia w życie ustawy z 2007 r.) w zakresie, w jakim ni e różnicuje wysokości opłaty za br ak sieci z uwagi na stopień pokrycia siecią terytorium kr aju, jest zgodny z wyni kającą z art. 2 Konstytucji zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulac ji, a art. 2 ustawy z 2007 r. w zakresi e, w jakim nakazuje stosować do ob liczania opłaty za brak sieci w 2006 r. art. 14 ust. 1 - 4 u.r.p.w.e. (w p ierwotnym brzmie- niu), jest zgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą adekwatności (proporcjonalności) rozwiązań ustawodawczych do zakładanego celu regulacji. 2.4. Odpis postanowienia Trybunału został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 26 stycznia 2017 r. 3. We wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 2 lutego 2017 r. (data nadania) za- żaleniu, sporządzonym przez adwokata, skarżąca zarzuciła postanowieniu z 19 stycznia 2017 r. , że „Trybunał Konstytucyjny niezasadnie uznał, iż podstawą wniesienia przez skarżą- cą skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie nie może być powołanie się na naruszenie art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji i wynikające z nich zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości i w konsekwencji odmówił nadania dalszego biegu sk ardze dalszego biegu, podczas gdy w ocenie skarżącej przepisy te mogą stanowić wzorzec kontroli aktu normatywnego OTK ZU B/2017 Ts 124/16 poz. 112 3 w r amach skargi konstytucyjnej, w szczególności z uwagi na dające się wywieść z art. 32 ust. 1 Konstytucji prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a co za tym idzie w niniejszej sprawie niezasadnym jest odmowa nadania skardze dalszego biegu”. Skarżąca podniosła przy tym, że wyrokach z 8 grudnia 1999 r. w sprawie SK 19/99 (OTK ZU nr 7/1999, poz. 161) oraz 12 grudnia 2001 r. w sprawie SK 26/01 (OTK ZU nr 8/2001, poz. 258) Trybunał dopuścił możliwość powoływania art. 2 Konstytucji jako samoistnego wzorca kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną. Ponadto skarżąca zarzuciła Trybunałowi, że „niezasadnie uznał, iż zarzuty sform uło- wane w skardze są oczywiście bezzasadne, albowiem w ocenie skarżącej są one jak najbar- dziej uzasadnione, albowiem art. 2 [ustawy z 2007 r,] (…) w zw. z art. 14 [u.r.p.w.e.] (…) w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 października 2007 r. w takim zakresie, w jakim nakła- da na wprowadzających pojazdy, którzy nie zapewnili sieci zbierania pojazdów i zapłacili opłatę za brak sieci za 2006 r. , obowiązek uiszczenia opłaty za brak sieci według surowszych zasad obowiązujących do dnia 9 października 2007 r. oraz nie nakłada takiego obowiązku na p odmioty tak samo zobowiązane do zapłaty opłaty za brak sieci za 2006 r., które to jednak tej opłaty nie uiściły dobrowolnie , jest sprzeczny z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia za- żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu- cyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedze- niu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 7 ustawy o TK). 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że zaskarżon e postanowie- nie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane przez skarżącą w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. Odnosząc się do kwestii wzorców kontroli, Trybunał stwierdza, że z konstrukcji skargi konstytucyjnej, określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji, wynika, iż jej celem jest ochro- na przysługujących skarżącemu konstytucyjnych praw i wolności, naruszonych na skutek wydania ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność jest kwestionowana. Zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK (w dacie wniesienia analizowanej skargi: art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. poz. 1157; dalej: ustawa o TK z 2016 r.), na skarżącym ciąży obowiązek wskazania naruszo- nego prawa lub wolności konstytucyjnej oraz określenia sposobu, w jaki do tego narusz enia doszło. Z art. 67 ust. 1 ustawy o TK wynika, że Trybunał, orzekając, jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi. W niniejszej skardze konstytucyjnej skarżąca upatry- wała naruszenia przez zaskarżone przepisy – odpowiednio – art. 2 w zw iązku z art. 32 Kon- stytucji oraz art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że wywodzone z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytu- cji zasady, na które powołuje się skarżąca, nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej z powodów obszernie wyjaśnionych w uzasadnieniach postanowie ń pełnego skła du TK w sprawach Ts 105/00 oraz SK 10/01. W tym miejscu należy zauważyć, że s tosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy o TK (poprzednio: art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. f in fine ustawy o TK z 2016 r.; pierwotne brzmienie art. 44 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytu- cyjnym, Dz. U. poz. 1064, ze zm.; art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. ) odstąpienie od poglą- du prawnego wyrażonego w orzeczeniu Trybunału wydanym w pełnym składzie wymaga OTK ZU B/2017 Ts 124/16 poz. 112 4 wydania orzeczenia w takim samym składzie; w konsekwencji, dopóki to nie nastąpi, wszyst- kie składy orzekające TK są zwią zane t akim poglądem prawnym (zob. np. postanowienie TK z 24 stycznia 2013 r., Ts 349/11, OTK ZU nr 1/B/2013, poz. 106 oraz wyrok TK z 9 grudnia 2015 r., K 35/15, OTK ZU nr 11/A/2015, poz. 186). Trybunał w obecnym składzie ma świadomość, że w przywołanych przez skarżącą sprawach SK 19/99 oraz SK 26/01 rozpoznano merytorycznie skargi konstytucyjne, w któ- rych art. 2 i art. 32 ustawy zasadniczej miały charakter wzorców samoist nych. Co do wyroku w sprawie SK 19/99 należy zauważyć, że zapadł 8 gru dnia 1999 r. przed wydaniem postano- wień pełnego składu w sprawach SK 10 /01 (24 października 2001 r.) i Ts 105/00 (23 stycznia 2002 r.). Natomiast wyrok w s prawie SK 26/01 został wydany w składzie pięciu sędziów 12 grudnia 2001 r., czyli już po uznaniu prze z pełny skład o braku samoistnego charakteru art. 32 ustawy zasadniczej jako wzorca w sprawach skargowych (SK 10/01), a przed tożsamą wypowiedzią pełnego składu odnośnie do art. 2 Konstytucji (Ts 105/00). Pow stałe w ten spo- sób rozbieżności w interpretacji przepisów konstytucyjnych, wynikające z dokonania od- miennej wykładni przez poszczególne składy orzekające Trybunału Konstytucyjnego, per se nie stanowią jeszcze podstawy do uznania dopuszczalności rozpoznania merytorycznego za- rzutu niezgodności kwestionowa nych w niniejszej sprawie przepisów z art. 2 i art. 32 Konsty- tucji. Przyjęcie odmienn ego zapatrywania prawnego przez Trybunał (niezależnie od składu) przed wydaniem postanowień pełnego składu w sprawach Ts 105/00 i SK 10/01 , jak też przez składy pięciu lub trzech sędziów po wydaniu przedmiotowych postanowień, z proceduralnego punktu widzenia nie jest wiążące dla Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie (por. np. postanowienia TK z dnia: 2 lipca 2013 r., Ts 39/12, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 369; 9 czerwca 2015 r., Tw 13/14, OTK ZU nr 3/B/2015, poz. 209). Ponadto należy zwrócić uwa- gę, że skarżąca nie przedstawiła w uzasadnieniach skargi konstytucyjnej oraz zażalenia żad- nych argumentów, które przemawiałyby z a odstąpieniem w jej sprawie od dotychczasowego zapatrywania prawnego w przedmiocie art. 2 i art. 32 Konstytucji i przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania przez Trybunał w pełnym składzie. 4. Odnosząc się zaś do kwestii oczywistej bezzasadności zarzutów , Trybunał w pełni podziela argumentację zawartą w punkcie 4 uzasadnienia postanowienia z 19 stycznia 2017 r., gdyż jest ona spójna, a skarżąca w zażaleniu nie zdołała jej podważyć, ograniczając się jedy- nie do sparafrazowania uzasadnienia skargi konstytucyjnej (por. s. 3- 7 zażalenia ze s. 6-11 skargi). Z prz edstawionych wyżej powodów – na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy o TK – po- stanowiono jak w sentencji.