Ts 125/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 maja 2023 r. Pozycja 173 POSTANOWIENIE z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sygn. akt Ts 125/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej E.K. oraz Z.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 403 ustawy z dni a 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.) w zakresie, w jakim „nie reguluje pod- stawy o wznowienie postępowania w postaci możliwości wznowienia postę- powania cywilnego na podstawie orzeczenia organu międzyna rodowego ” , z art. 2 w związku z art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej, 2) art. 394 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „nie reguluje możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wzno- w ienie postępowania”, z art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjneg o 27 sierpnia 202 0 r. (data nadania), E.K. oraz Z.K. (dalej: skarżąc y ) – reprezentowan i przez pełnomocnik a z wyboru – wystąpi li z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia w związku z następującym stanem faktycznym: 1.1. W piśmie z 3 st ycznia 2020 r. skarżący złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokie m Sądu Apelacyjnego w W. z 4 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ), jako podstawę wniesienia tego środka prawnego wskazując wyrok Trybunału Spra- wiedliwości Unii Eur opejskiej z 3 października 2019 r. (sygn. akt C - 260 / 18 ) w sprawie Dziu- bak przeciwko Raiffeisen Bank oraz domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i odda- lenia powództwa w całości. 1.2. Postanowieniem z 19 maja 2020 r. (sygn. akt […] ) Sąd Apelacyjny w W. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, wskazawszy że wniesiony przez skarżących środek OTK ZU B/2023 Ts 125/20 poz. 173 2 prawny nie opiera się na żadnej ustawowej podstawie, tj. art. 401, art. 401 1 , art. 403 i art. 404 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.). Na powyższe orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie, które zostało odrzucone posta- nowieniem Sądu Apelacyjnego w W. z 16 czerwca 2020 r. (sygn. akt […] ), albowiem „z uwagi na uchylenie art. 394 1 § 2 k.p.c . na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zażalenie nie przysługuje”. 2. Zdaniem skarżących kwestionowane przepisy k.p.c. stanowią pominięci e prawo- dawcze . Artykuł 403 k.p.c. w zakresie, w jakim „nie reguluje podstawy wzn owienia postępo- wania w postaci możliwości wznowienia postępowania cywilnego na podstawie orzeczenia organu międzynarodowego” , doprowadził do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady równości (art. 32 ust. 2 Konstytucj i) oraz prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) , natomiast art. 394 1 k.p.c. w zakresie, w jakim „nie reguluje moż- liwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania” , narusz a zasad ę równości ( art. 32 Konstytucji), praw o do są du (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zasad ę dwuinstancyjności postępowania (art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji). Do skargi konstytucyjnej skarżący załączyli odpisy wydanych w sprawie o sygn. akt […] postano wień Sądu Apelacyjnego w W. z 19 maja 2 020 r. oraz 16 czerwca 2020 r. 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2020 r. (doręczo- nym pełnomocnikowi skarżących 19 listopada 2020 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) jedn oznaczne wskazanie ostatecznego orzeczenia, w związku z którym została wniesiona skarga konstytucyjna; 2) w związku z punktem 1 t ego zarządzenia podanie, czy od orzeczenia wskazanego jako ostateczne został złożony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W sporząd zonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybunału 26 listopada 2020 r. (data nadania) piśmie procesowym skarżący poinformowali, że ostatecznym orzecze- niem w ich sprawie jest postanowieni e Sądu Apelacyjnego w W. z 19 maja 2020 r. (sygn. akt […] ), od którego skarżący wnieśli jedynie zażalenie, które zostało odrzucone, natomiast nie wnosili żadnych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o org anizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez pr awo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono dwa przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm. ; dalej: k.p.c. ), które stanowią odpowiednio: – art. 403: „ § 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazu- jącym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa. § 2. Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich faktów lub środ- OTK ZU B/2023 Ts 125/20 poz. 173 3 ków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mo- gła skor zystać w poprzednim postępowaniu. § 3. (uchylony) § 4. Można żądać wznowienia, jeżeli na treść wyroku miało wpływ postanowienie niekończące postępowania w sprawie, wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z K onstytucją, ratyfikowaną umową międzyna- rodową lub z ustawą, uchylone lub zmienione zgodnie z art. 416 1 ”; – art. 394 1 : „ § 1. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej in- stancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instan- cji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. § 1 1 . Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i prz ekazania sprawy do ponownego rozpo- znania. § 2. (uchylony) § 3. Do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio art. 394 § 2 i 3, art. 395, art. 397 § 1, art. 398 6 § 3, art. 398 14 , art. 398 15 § 1 zdanie pierw sze, art. 398 16 , art. 398 17 i art. 398 21 ”. Z kolei jako wzorce kontroli skarżąc y powoła li: – odnośnie do art. 403 k.p.c. art. 2 w związku z art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 Kon- stytucji; – w odniesieniu do art. 394 1 k.p.c. art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji . 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warun- kujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż została sporządzona w imieniu skarżąc ych przez radcę prawne go (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), zaś skarżąc y : – wyczerpa li przysługującą im drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ po- stan owienie Sądu Apelacyjnego w W. z 19 maja 2020 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocn e i niezaskarżaln e ; – dochowa li przepisaneg o, trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytu- cyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ odpis wskazanego wyżej orzeczenia został dorę- czony pełnomocnikowi skarżąc ych 27 maja 202 0 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 27 sierpnia 202 0 r.; – określi li przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskaza li , które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawi li uzasadnienie sformułowanych przez ni c h zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Ponadto, w ocenie Trybunału, skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadn e w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – należało postano- wić jak w sentencji.