Ts 140/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 lipca 2018 r. Pozycja 121 POSTANOWIENIE z dnia 7 czerwca 2018 r. Sygn. akt Ts 140/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak - Szafnicka , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.G. w sprawie zgodności: art. 1 oraz art. 11f ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031) z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 lipca 2017 r. J.G. ( dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności art. 1 oraz art. 11f ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031) z art. 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 Konsty- tucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę konstytucyjną wniesiono w związku z następującą sprawą. Decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 27 października 2015 r. udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi publi- cznej – ulicy R. w Warszawie, w dzielnicy W. Od tej decyzji odwołanie do Wojewody Mazowieckiego wniosła grupa sześciu osób, w tym skarżąca. Decyzją Wojewody Mazowieckiego z 5 kwietnia 2016 r. (dalej: decyzja Wojewody) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na decyzję Wojewody wniosła grupa sześciu osób, w tym skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z 7 września 2016 r . skargę oddalił. WSA podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że organy orzekające w tej sprawie nie mogły oceniać – wbrew stanowisku skarżących – zasadności wyboru trybu, w którym inwestor dochodził pozwolenia na realizację jego zamierzenia inwestycyjnego. WSA wyjaśnił, że skarżący kwestionowali przymiot drogi publicznej w odniesieniu do objętej inwestycją ulicy R . , która – w ocenie skarżących – nie powinna być OTK ZU B/2018 Ts 140/17 poz. 121 2 zaliczana do dróg publicznych. WSA przypomniał, że ulica ta została zaliczona do tej kate - g orii na podstawie Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy, a więc „sugerowana wadliwość tej uchwały nie może być weryfikowana po myśli skarżących ani przez organ, ani przez Sąd w niniejszym postępowaniu”. Od wyroku WSA skargę kasacyjną wniosła grupa czterech osób, w tym skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 1 marca 2017 r. skargę kasacyjną oddalił. NSA przypomniał, że zgodnie z jego orzecznictwem, rolą orzekającego w sprawie organu było jedynie „sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wymogów wyznaczonych przez prawo”. Dlatego nie można – w ocenie NSA – zarzucać organom ani WSA „naruszenia prawa z tego p owodu, że nie przeprowadziły żądanej przez skarżących analizy rozwiązań zawartych w projekcie, tak jak oni by tego oczekiwali”. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2018 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skarg i. O dpowiedź na to wezwanie została wniesiona w ustawowym terminie. Skarżąca zarzuciła zakwestionowanym przepisom, że naruszyły jej konstytucyjne wolności i prawa wynikające z zasady demokratycznego państw a prawnego (art. 2 Kon- stytucji, z którego skarżąca wywodzi zasadę proporcjonalności), zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady równości (art. 32 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy n ie spełnia ona okre- ślonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna. Mając na uwadze art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK, Trybunał przy orzekaniu jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej. 2. Trybunał stwierdził, że badana skarga, pomimo wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych, nie spe łnia wymagań określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1-3 u.o.t.p. TK. Na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK, zarządzeniem sędziego Trybunału Konsty - tucyjnego z 7 lutego 2018 r. (dalej: za rządzenie sędziego), skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w tym: po pierwsze – do określenia jednostek redakcyjnych przepisów kwestionowanych w skardze konstytucyjnej; po drugie – do dokła - dnego wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącej i w jaki sposób zostały naruszone przez przepisy zakwestionowane w skardze konstytucyjnej; po trzecie – do uzasa- dnienia zarzutu niezgod ności kwestionowanych przepisów ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącej, z powołaniem argumentów lub dowodów na poparcie tego zarzutu. Skarżąca wniosła w ustawowym terminie odpowiedź na to wezwanie, lecz nie usunęła rzeczonych braków w sposób poprawny . 2.1. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna powinna za wierać określenie przepisu stanowiącego podstawę wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie objętej badaną skargą konstytucyjną. Skarżąc a zakwestionował a konstytucyjność art. 1 oraz art. 11f ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031; dalej: ustawa inwestycyjna). OTK ZU B/2018 Ts 140/17 poz. 121 3 Zgodnie z podstawowymi zasadami prawoznawstwa, przepisem prawnym nazywa się elementarną jednostkę systematyczną danego tekstu prawnego. Jeżeli tekst prawny składa się z artykułów (ustępów, punktów, liter) , to każdy artykuł (ustęp, punkt, litera itd.) będzie stanowił przepis prawny (L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Wydanie XVII , Toruń 2016, s. 51). Zakwestionowane przepisy art. 1 o raz art. 11f ust. 1 ustawy inwestycyjnej składają się z kilku jednostek systematycznych i zawierają obszerniejszą treść normatywną . Pierwszy z nich – art. 1 ustawy inwestycyjnej (określający przedmiot ustawy) składa się z trzech ustępów, odnoszących się do odmiennych kwestii. Drugi z nich – art. 11f ust. 1 ustawy inwestycyjnej ( określający treść rozstrzygnięcia ) składa się natomiast z ośmiu punktów (a punkt ostatni, z dziesięciu podpunktów – liter), które określają elementy , z jakich składa się decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji . Skarżąca nie określiła w sposób dokładny konkretnego przepisu, którego konstytucyjność kwestionuje. Nie wynika to również z uza- sadnienia skargi konstytucyjnej. Z tych względów , zarządzeniem sędziego, skarżąca został a wezwana do określenia jednostek redakcyjnych przepisów kwestionowanych w skardze konstytucyjnej. W odpo- wiedzi na to, skarżąca zamiast wskazać konkretną jednostkę redakcyjną art. 1 i art. 11f ust. 1 ustawy inwestycyjnej, zakwestionowała konstytucyjność kolejnych przepisów tej ustawy, niewskazanych w skardze konstytucyjnej z 11 lipca 2017 r. Trybunał przypom ina , że z godnie z jego dotychczasowym orzecznictwem, podnie- sienie zarzutu niekonstytucyjności przepisów, które nie były objęte pierwotną wersją skargi, jest możliwe tylko w drodze wniesienia osobnej skargi konstytucyjnej. Wymaga to jednak dochowania wszystkich wymogów proceduralnych, w tym terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK (zob. postanowienia TK z: 17 listopada 1999 r., sygn. SK 17/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 168; 22 czerwca 2010 r., sygn. Ts 244/09, OTK ZU nr 1/B/2011, poz. 55 oraz 24 marca 2015 r., sygn. Ts 202/14, OTK ZU nr 3/B/2015, poz. 268). W przypadku badanej skargi zmiana przedmiotu zaskarżenia nie jest możliwa, albowiem upłynął już termin wniesienia tego środka prawnego. Wykonując zarządzenie sędziego, skarżąca mogła doprecy - zować (do czego de facto została wezwana) przedmiot zaskarżenia jedynie z przepisów wskazanych w skardze konstytucyjnej. Z tych względów Trybunał stwierdził, że badana skarga nie spełnia wymogu określo - nego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK i brak ten nie został usunięty przez skarżącą w sposób poprawny. 2.2. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna powinna zawierać wskazanie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego oraz sposobu ich naruszenia przez przepisy zakwestionowane w skardze. Skarżąca nie wskazała żadnych wolności lub praw wynikających z art. 21 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, które zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy. Natomiast stwierdziła, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, którą skarżąca odczytuje z art. 2 Konstytucji. Trybunał przypomi na, że zasada proporcjonalności wyrażona została w art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. postanowienie TK z 20 lutego 2008 r., sygn. SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22 i przytaczane tam orzecznictwo), który nie został wskazany przez skarżącą jako wzorzec kontroli. Z tego powodu zarzut naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 2 Konstytucj i, Trybunał uznał za oczywiście bezzasadny. Ponadto n ależy przypomnieć, że w postanowieniach pełnego składu z 23 stycznia 2002 r. (sygn. akt Ts 105/00; OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60) oraz 24 października 2001 r., (sygn. akt SK 10/01; OTK ZU nr 7/2001, poz. 2 25) Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko o niedopuszczalności, w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną, powoływania jako OTK ZU B/2018 Ts 140/17 poz. 121 4 „samodzielnych” wzorców kontroli – odpowiednio – art. 2 oraz art. 32 Konstytucji. Przepisy te nie kreują bowiem w sposób samoistny praw lub wolności jednostki o charakterze podmio- towym (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) . Pogląd ten zachowuje nadal swą aktualność (wyrok TK z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt SK 35/15, OTK ZU A/2017, poz. 51). Zarządzeniem s ędziego, s karżąca została w ezwana do dokładnego wskazania , która jej konstytucyjna wolność lub prawo oraz w jaki sposób zostały naruszone przez przepisy zakwestionowane w skardze. W odpowiedzi na to skarżąca ograniczyła się jedynie do przyto - czenia treści art. 2 i art. 32 Konstytucji , pomijając art. 21 ust. 1 Konstytucji. Nie wskazała natomiast żadnych wolności lub praw wynikających z tych norm konstytucyjno -prawnych ani sposobu, w jaki prawa te zostały naruszone przez przepisy zakwestionowane w skardze. Mając na względzie te okoliczności , Trybunał stwierdził, że badana skarga nie spełnia wymogu określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK i brak ten nie został usunięty przez skarżącą w sposób poprawny. 2.3. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK, skarga konstytucyjna powinna z awierać uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżące go. Trybunał stwierdził, że skarżąca, zamiast uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów, przedstawiła uzasadnienie zarzutu wadliwego zastosowania prawa w sprawie objętej badaną skargą . Wskazywała, że orz ekające w sprawie organy i sądy „ wbrew przepisom prawa ” umożliwiły przeprowadzenie realizacji inwestycji. W ocenie skar- żącej, źródłem naruszenia było wadliwe zastos owanie zakwestionowanych przepisów, nie zaś ich niekonstytucyjny charakter. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że nie jest uprawniony do kontrolowania wykładni przepisów ani aktów stosowania prawa, jednak w ramach wyjątku, w zakresie kognicji Trybunału m ieści się dokonywanie kontroli konstytucyjności treści normatywnej przepisu uzyskanej w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni sądowej (por. wyrok TK z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt K 5/17, OTK ZU A/2017, poz. 48 oraz przywołane w nim orzecznictwo). Jeśli jednak skarżąc a nie kwestionuje treści normatywnej przepisu, którą uzyskał on w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni sądowej, to – mając na uwadze art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK – Trybunał nie ma podstaw do dokonania takiej kontroli. Z tych względów Trybunał stwierdził, że badana skarga nie spełnia wymogu określo - nego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK i brak ten nie został usunięty przez skarżącą w sposób poprawny. 3 . W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga, pomimo wezwania do usunięcia jej braków formalnych (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK), ni e spełnia wymogów określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1-3 u.o.t.p. TK i z tego powodu odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżące j przysługuje prawo wniesienia zaża - lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia