Ts 146/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 kwietnia 2023 r. Pozycja 89 POST A NOWIEN I E z d nia 24 stycznia 2023 r. Sygn. akt Ts 146/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.W. w sprawie zgodności: 1) art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 130 § 1 i 2 oraz art. 424 6 § 3 ustawy wymienio nej w punkcie 1 z art. 77 Konstytucji ; 3) art. 108 ustawy wymienionej w punkcie 1 z art. 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nada ć dalsz y bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 26 września 201 8 r. (data nadania) W.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wybo- ru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego . 25 lipca 2017 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego praw omocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. (dalej: Sąd Apelacyjny) z 11 październi- ka 2012 r. (sygn. akt […] ). Pismem z 3 sierpnia 2017 r. (sygn. akt […] ) Sąd Apelacyjny zobowiązał skarżącego do uiszcze nia o płaty od skargi w wysokości 18 189 zł. W związku z tym s karżący 11 sierpnia 2017 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r. Sąd Ap elacyjny ( sygn. akt j w.) zwolnił skarżą- cego od ponad 1/3 opłaty stosunkowej od skargi, tj. ponad kwotę 6 063 zł. Skarżący pismem z 7 września 2017 r. ( sygn. akt j w. ) wniósł o odroczenie terminu płatności wpisu sądowego do czasu zakończenia postępowania . Sąd Apelacyjny z arządzeniem z 27 września 2017 r. ( sygn. ak t j w. ) wskaz ał na brak uiszczenia opłaty i zarządził zwr ot skarg i o wznowienie postępowania . S karżący wniósł 11 października 2017 r. zażalenie na powyższe zarządzenie wraz z wn ioskiem o przywróce- nie terminu do uiszczenia opłaty sądowej. OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 2 Postanowieniem z 15 listopada 2017 r. (sygn. akt j w. ) Sąd Apelacyjny odrzucił zaża- lenie oraz wni osek o pr zywrócenie terminu. W uzasadnieni u wyjaśni ł , że zakwestionowane zarządzenie nie należy do kategorii rozstrzygnięć wskazanych w art.394 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) i dlatego złożone zażalenie jest niedopuszczalne. Odnosząc się natomiast do wniosku o przywróceni e terminu stwierdził, że może on dotyczyć wyłąc znie czynności procesow ych , do któr ych nie zalicza się uiszczeni a opłaty. Zażalenie skarżącego na to roz- strzygnięcie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt j w. ). W uzasadnieniu wskazano, że zażalenie jest niedopuszczalne, a ponadto zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Równolegle , 11 grudnia 2017 r. , skarżący ponownie złoż ył skargę o wznowienie po- stępowania zakończonego praw omocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 11 października 2012 r . (sygn. akt […] ). Postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. Sąd Apelacyjny (sy gn. akt […] ) zwolnił skar- żącego ponad 1/3 opłaty stosunkowej od skargi o wznowienie postępowania, tj. ponad kwotę 6 063 zł. Pismem Sądu Apelacyjnego z 31 stycznia 2017 r. (sygn. j w.) skarżący został we- zwany do uiszczenia opłaty od skargi w wysokości 6 063 zł. Sąd Apelacyjny p ostanowieniem z 2 7 lutego 2018 r. ( sygn. akt j w.) odrzucił skargę o wznowienie postępowania . Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł 19 marca 2018 r. zażalenie. Pismem z 26 marca 2018 r. ( sygn. akt jw.) Sąd Apelacyjny zobowiązał pełnomoc- nika skarżącego do uzupełnienia bra ków formalnych zażalenia poprzez uiszczenie opłaty na kwotę 3 638 zł. Postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. (sygn. akt j w.) Sąd Apelacyjny odrzucił zaża- lenie na postanowienie z 27 lutego 2018 r., wskazując na brak uiszczenia opłaty od zażalenia. 2. Zarzą dzeniem sędziego Trybunału z 18 września 201 9 r. skarżąc y został wezwany , na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo- wania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( ówcześnie: Dz. U. poz. 2072, ze zm. ; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ), do usunięcia braków formalny ch skargi konstytucyjnej przez w yjaśnienie, które z powołanych w skardze konstytucyjnej orzeczeń wskazuje jako ostatecz- ne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz doręczenie: oryginału l ub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu i czterech kopii pełnomocnictwa szczególnego do sporządze- nia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania skarżącego w postępowa- niu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz dokumentu poświadcz ającego datę doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia. 3. W piśmie z 8 października 2019 r. (data nadania) skarżąc y jako ostateczne roz- strzygnięcie w jego sprawie wskazał postanowienie Sądu Apelacyjnego z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt […] ). W yjaśnił ponadto , że wskazane orzeczenie zostało mu doręczone 25 lipca 2018 r. oraz że nie miał świadomości , że „wydanie przez pocztę dokumentu poświadczające- go datę doręczenia jest niezbędne do złożenia skargi konstytucyjnej”. Do pisma dołączono pełnomocnictwo sz czególne do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. 4. Zdaniem skarżącego , będąc słabszą stroną procesu , pokrzywdzon ą przez praco- dawcę, który bezprawnie zwolnił go z pracy w okresie ochr onnym, został on pozbawiony przez Sąd Apelacyjny odszkodowania i odprawy emerytalnej, a finalnie również prawa do rozpatrzenia jego skargi o wznowienie postępowania, co stoi w sprzeczności z art. 45 ust. 1 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącego S ą d Apelac yjny nie tylko zignorował obowiązujące prawo, ale również wyrok Trybunału Konstytucyjnego , naruszając przy tym art. 190 ust. 1 OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 3 Konstytucji. Skarżący podkreślił , że b rak respektowania wyroków Tryb unał u osłabia zaufa- ni e do sądu, co wiąże się również z naruszeniem art. 2 Konstytucji. W związku z powyż- szym , jak podniósł skarżący , został on również pozbawiony prawa do wynagrodzenia szko- dy, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicz- nej (art. 77 Konstytucji). Niezale żnie od powyższego skarżący wskazał na „patologiczny, sprzeczny z demokra- tycznym państwem prawnym i zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) oraz z prawem do sądu (art. 45 ust. 1) system orzecznictwa sądów pracy w odniesieniu do pracow- ników będących pod szczególną ochroną stosunku pracy w związku z ignorancją przez sądy pracy przepisów art. 97 ustawy o kosztach w zw. z art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.” (s. 8 skargi) . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno- ści lub praw. Powinna ona spełniać przesłanki jej dopuszczalności, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowane w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organi- zacj i i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może zostać wnie- siona do Trybunału Konstytucyjnego dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej, w ter minie trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono: – art. 108 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm . ; dalej: k.p.c.) o następującej treści: „§ 1 . Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po upra- womocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w są- dzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonu je szczegółowego wylicze- nia kosztów obciążających strony” ; „§ 2 . Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę są- dowi pierwszej instancji do rozpoznania, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej ”; – art. 130 § 1 i 2 k.p.c. o następującej treści: „ § 1 . Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nieza- chowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewod- niczący wzywa stronę, pod rygorem zwró cenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opła- cenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym ” ; „§ 2 . Po bezskutecz nym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pi- smo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma pro- cesowego do sądu” ; – art. 424 6 § 3 k. p. c., o następującej treści: „ § 3 . Skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 87 1 § 1 oraz skargę, której braków strona nie usunęła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym ” . 3. Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warunkujące prze- kazanie jej do rozpoznania merytoryczne go, gdyż: OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 4 1) została sporządzona przez radcę prawnego (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); 2) skarżący: a) wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK ), albowiem po- stanowienie Sądu Apelacyjne go w G. z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt […] ) jest pr awomocne i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia , b) dochował terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK ) , c) prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK ), wskazując, które konstytucyj ne prawa i wolności i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ) oraz przedstawił w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK ). 4. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu- walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK , zaś sformu- łowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.