Ts 166/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 czerwca 2021 r. Pozycja 111 POSTANOWIENIE z dnia 27 kwietnia 2021 r. Sygn. akt Ts 166/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.F. w sprawie zgodności: art. 46b ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1140) w zakresie, w jakim: – „nie przewiduje sądowej kontroli nad orzeczeniami wydanymi przez Krajowy Sąd Lekarsko -Weterynaryjny w dr ugiej instancji w dyscyplinarnym postępo - waniu w yjaśniającym” , z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w związku z a rt. 31 ust. 3 i art. 77 ust. 2 w związ ku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; – „różnicuje prawo pokrzy wdzone go do sądowej kontroli nad orzeczeniami drugoinstancyjnymi zapadłymi w postę powaniu dyscyplinarnym w zależności od tego, na jakim etapie postępowania dyscyplinarnego zapadły (tj. czy na etapie postępowania wyjaśniającego, czy też postępowania w przedmiocie odpowie- dzialności zawodowej)” , z art. 32 ust. 1 w związ ku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Kon stytucyjnego 13 listopada 2020 r. (data nadania) D.F. (dalej: skarżący ), reprezentowany przez pełnomocnik a z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego . Pismem z 5 marca 2018 r. skarżący złożył do Krajowego Rz ecznika Odpowied zialn ości Zawodowej (dalej: Rzecznik Krajowy ) skargę na działalność Prezes Okręgowej Izby Lekarsko - Weterynaryjnej (dalej: Prezes Izby ) . Zdaniem skarżącego wyrażała ona publicznie niekorzystną opi nię na temat jego działalności zawo dowej. Jednocześnie OTK ZU B/2021 Ts 166/20 poz. 111 2 w niósł o zb adanie, czy nie dopuściła się naruszenia przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbac h lekarsko - weterynaryjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1140; dalej: ustaw a) oraz Kodeksu Etyki Lekarza Weter ynarii . Postanowienie m z 27 grudnia 2018 r. (sygn. akt [ … ] ) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [ … ] Izby Lekarsko - Weterynaryjnej w S . (dalej: Rzecznik ) umorzył postępowanie wyjaśniają ce w przedmiocie podejrzenia popełn ienia przewinienia za wodowego przez Prezes Izby . P ostanowieniem z 7 marca 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) zastępca Rzecznika Krajowego utrzymał je w mocy . Od tego orzeczenia skarżący wniósł zażalenie do Krajowego Sądu Lekars ko - Weterynaryjnego w Warszawie (dal ej: Sąd Krajowy), któ ry postanowieniem z 11 czerwca 2019 r. ( sygn. akt [ … ] ) pozostawił je bez rozpoznania . Zdaniem Sąd u Krajowego „postano - wienie (…) z dnia 7 ma rca 2019 r. – jest ostateczne w toku instancji, zażalenie nie przysłu - guje” (s. 2 po stanowienia ). 15 lip ca 2019 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. orzeczenie z uwagi na niepouczenie go o możliwości wniesienia środka odwoł awczego. W związku z powyższym Sąd Kr ajowy p ostanow ieniem z 12 września 2019 r. (sygn. akt jw . ) odmówił p rzywrócenia terminu, a postanowieniem z 25 października 2019 r. (sygn. akt jw. ) utrzymał je w mocy. Od niniej szego rozstrzygnięcia skarżący wniósł kasację za pośrednictwem Sądu Krajowego, który zarządzeniem z 28 stycznia 20 20 r. ( sygn. akt jw. ) odmówił jej przyjęcia z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy art. 46b ust. 1 ustawy . W związku z powyższym skarżący odwołał się do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z 19 sierpnia 2020 r. (sygn . akt [ … ] ) utrzymał w mocy k westionowane zarządze nie . W uzasad nieniu podjętego stanowiska Sąd wskazał, ż e „zgodnie z art. 46b ust. 1 ustawy (…) od prawomocnego orzeczenia wydanego przez Krajo wy Sąd Lekarsko - Weterynaryjny w drugiej instancji, kończąc ego postępowanie w przedmiocie odp owiedzialności zawodo wej, uprawnio nym podmiotom przysługuje kasacja do Są du Najwyższego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia. Z treści tego przepisu wynika więc, że « prawomocnymi orzeczeniami » w rozumieniu t ego przepisu mogą być jedynie mery toryczne rozstrzygnię cia, odpowiad ające wydany m w postępowaniu karnym wyrokom, zapadające dopiero po wniesieniu przez rzecznika odpowiedzialności z awodowej wniosku o ukaranie. (…) kasacja przysługuje jedyn ie od prawomocneg o orzeczenia są du dyscyplinarnego, a nie od postanowien ia” (s. 3 - 4 wyroku). Orzeczenie to wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 stycznia 2021 r. skarżącego wezwano do usunięcia brak u formaln ego wniesionej skargi przez sprecyzowanie i uzasa - dnienie, w jaki sposób art. 46b ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim „nie przewiduje sądowej ko ntroli nad orzeczeniami wydanymi przez Krajowy Sąd Lekarsko - Weterynaryjny w drugiej instancji w dyscyplinarn ym postępowaniu wyjaś niającym” narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W piśmi e procesowym z 28 stycznia 2021 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. Zdaniem skarżącego „art. 46b ust. 1 Ustawy weterynaryjnej różnicuje (…) uprawnienia pokrzywdzonego deliktem dyscyplinarnym w zależności od tego, na jakim et apie zapadło niekorzystne dla niego orzeczenie organu dyscyplinarnego samorządu zawodowego. Jeżeli orzeczenie to zostało wydane przez Krajowy Sąd Lekarsko -Weterynaryjny w drugiej instancji, kończąc postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, to pokrzy- wdzony może zaskarżyć to orzeczenie kasacją rozpatrywaną przez Sąd Najwyższy. Jeżeli jednak do wydania prawomocnego, drugo instancyjnego orzeczenia doszło na etapie wcześniejszym, tj. etapie postępowania wyjaśniającego, to pokrzywdzony nie jest upraw niony OTK ZU B/2021 Ts 166/20 poz. 111 3 do zaskarżenia niekorzystnego dla siebie orzeczenia kasacją. Tym samym, prawa pokrzywd zonego na etapie postępowania w przed miocie odpowiedzialności zawodowej są chronione bardziej, niż na etapie postępowania wyjaśniającego” (s. 11 skargi). W ocenie skarżącego „[p]ostanowieniem SN zostały naruszone: – prawo do rozpatrzenia spr awy przez sąd, w tym prawo do są dowej kontroli nad dy scyplinarnym postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym przez organy odpowiedzialności zawodowej działające w ramach samorządu zaw odowego lekarzy weterynarii (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP); – prawo do sądowego dochodzenia naruszonych wolno ści lub praw, w tym p rawo do sądowego dochodzenia praw naruszonych w toku dyscyplinarnego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy odpo wiedzialności zawodowej działa - jące w ramach samorządu zawodowego lekarzy weterynarii (art. 77 ust. 2 Konsty - t ucji RP); – prawo do ró wności w prawie do są dowej kontroli nad postępowaniem dyscy pli - narnym prowadzonym przez organy odpowiedzialności zawodowej dział ają ce w ra mach samorządu zawodowego lekarzy weterynarii, w tym prawo do równego dostę pu do środków zaskarżen ia (art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP)” , (s. 4 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje . Zgodnie z art. 61 ust. 1 u stawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo- wania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2 019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania j ej do me- rytorycznego rozpoznania, ponieważ: 1) skargę sporządził radca prawny, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sp orządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem; 2) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od postanowienia Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2020 r. (sygn. akt [ … ] ) nie przysługuje żaden zwykły śro- dek zaskarżenia; 3) dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK trzymiesięczny te rmin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 79 Konstytucji, zostało do ręczone pełnomocnikowi skarżącego 28 września 2020 r., a skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 13 listopada 2020 r. (data nadania); 4) prawidłowo określony został przedmiot kontroli w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Skarżący wskazał , jakie konstytucyjne prawa oraz w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasadnił sf ormułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego za- rzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 pkt. 3 u.o.t.p.TK), Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej da lszy bieg.