Ts 168/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 lutego 2026 r. Pozycja 7 POSTANOWIENIE z dnia 7 października 2025 r . Sygn. akt Ts 168/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca Bartłomiej Sochański , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 29 lipca 202 5 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R . S . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 sierpnia 2022 r. (data nadania) R . S . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o zbadanie zgodności : 1) art. 110a § 2 oraz § 4 w związku z § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53 ; dalej: k.k.w. ) w zakresie, w jakim: a) „uniemożliwia skazanemu posiadanie, poza depozytem, środków łącz ności oraz przedmiotów i dokumentów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym”, b) „pozostawia dyrektorowi zakładu karnego niczym nieograniczoną swobodę w podejmowaniu decyzji, co do zezwolenia skazanemu na posiada- nie w celi sprzętu audiowizualnego czy komputerowego”, z art. 64 ust. 1 i 2 oraz 3 w związku z art. 21 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji ; 2) art. 110a § 2 oraz § 4 k.k.w. w zakresie, w jakim: a) „uniemożliwia skazanemu posiadanie, poza depozytem, środków łączności oraz przedmiotów i dokumentów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym, w tym uniemożliwienie posiadania laptopa przystoso- wanego do posiadania go w celi zakładu karnego, a co za tym idzie uniemożliwienie sporzą- dzenia pism do [s]ądu na komputerze a następnie ich drukowanie”, b) „pozostawia dyrekto- rowi zakładu karnego niczym nieograniczoną swobodę w podejmowaniu decyzji, co do ze- zwolenia skazanemu na posiadanie w celi sprzętu komputerowego tj. laptopa wraz z dyskami twardymi, a co za tym idzie uniemożliwienie sporządzenia pism do [s]ądu na komputerze O TK ZU B/2026 Ts 168/22 poz. 7 2 a następnie ich zapisywanie na dysku twardym”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 29 lipca 202 5 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 12 sierpnia 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze kon- stytucyjnej z uwagi na nieusunięcie przez skarżącego jej braków formalnych. W zażaleniu z 1 9 sierpnia 202 5 r. (data nadania) skarżący wniósł o zmianę zaskarżo- nego postanowienia w całości p op rzez nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu . Z arzu- cił naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 3 w zw iązku z art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) poprzez uznanie, że ,, braki formalne skargi konstytucyjnej nie zostały uzupełnion [ e ] , w sytuacji gdy zarówno treść skargi konstytucyjnej jak i pisma zawierającego uzupełnienie skargi jednoznacznie wskazywały na to jakie prawa i wolności [ k ] onstytucyjne zostały naruszone, w jaki sposób i dlaczego , a zatem zgromadzone w sprawie dokumenty jed- noznacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, co umożliwiało Try- bunałowi Konstytucyjnemu merytoryczne rozpoznanie skargi” (s. 1 - 2 zażalenia) . W uzasadnieniu zażalenia skarżący w skazał , że odpowiedział na zarządzenie w przedmiocie usunięcia braków formalnych w terminie i złożył dodatkowe wyjaśnienia, zaś ustalenie Trybunału dotyczące nieusunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby w treści skargi w ogóle nie wskazano , dlaczego w opinii s karżącego jego prawa i wolności zostały naruszone, a także w sytuacj i, w której odpowiedź na wezwanie Trybunału nie zostałaby sporządzona. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu powinno opierać się na przedstawieniu w skardze konstytucyjnej takiej argumentacji, która doprowadzi do obalenia przyjętego w systemie prawnym domniemania jego konstytucyjności. Trybunał jest natomiast związany granicami skargi, co w konsekwencji uniemożliwia samodzielne określanie przez Trybunał przedmiotu kontroli, jak i zastąpienie skarżącego w obowiązku określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez kwestionowane w skardze przepisy (zob. np. postanowienie TK z 5 czerwca 2019 r., sygn. SK 29/18, OTK ZU A/2019, poz. 28). W rozpatrywanej skardze konstytucyjnej jej uzasadnienie zostało słusznie uznane przez Trybunał za niespełniające przesłan e k przewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Po- m imo wezwania w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK skarżący nie uzasadnił stawianych zarzu- O TK ZU B/2026 Ts 168/22 poz. 7 3 tów. W złożonym do akt piśmie procesowym z 4 grudnia 2023 r. (data nadania) jedynie lako- nicznie poinformował , że decyzja dyrektora zakładu karnego oparta została na zasadach uznaniowości, a nadto doprowadziła do ograniczenia skarżącemu prawa do sądu. 2.2. Trybunał wskazuje, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK elementami kon- strukcyjnymi skargi konstytucyjnej są: wskazanie prawa lub wolności konstytucyjnej naru- szonych przez zaskarżony przepis oraz uzasadnienie tego zarzutu wraz z przedstawieniem dowodów lub argumentów na jego poparcie. Skarżący – jak słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu – nie spełnił wskazanych wyżej wymogów. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skupił się bowiem na charakterystyce prawa własności oraz prawa do sądu , a nie na konfrontacji zaskarżonego przepisu z konstytucyjnymi wzorcami kontroli. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący nie musiał przedstawiać obszernych wywodów w tym przedmiocie (por. np. wyrok TK z 15 grudnia 2020 r., sygn. SK 12/20, OTK ZU A/2021, poz. 2) , przeciwnie – należało po prostu wyjaśnić, w jaki sposób art. 110a § 2 oraz § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Ko- deks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) – zdaniem skarżącego – narusza jego kon- stytucyjne praw a lub wolności , na które powołuje się w skardze. Biorąc powyższe pod uwagę , Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.