Ts 193/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 października 2020 r. Pozycja 321 POSTANOWIENIE z dnia 16 lipca 2020 r. Sygn. akt Ts 193/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu n iejawnym skargi konstytucyjnej M.B. w sprawie zgodności: 1 ) art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 618 , ze zm. ) w całości, „ tj. w zakresie, w jakim jest on normą blankieto- wą odsyłającą do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogo- wym [ Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 , ze zm. ] oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, tj. w zakresie przyjętego rozwiązania normatywnego (modelu norma tywnego – normy blankietowej)” ; 2 ) art. 97 ustawy wsk azanej w punkcie 1 „ w części, w której odsyłając do [ usta- wy – Prawo o ruchu drogowym ] (…) , która nie ma charakteru prawnokarne- go umożliwia stosowanie wykładni rozszerzającej” ; 3) art. 65 § 2 ustawy wskazanej w punkcie 1, w zakresie „ braku precyzji zna- mion czyn u zabronionego tj. wymienienia jakie dokumenty są dokumentami stwierdzającymi tożsamość ” z art. 42 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 oraz w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybun ału Konstytucyjnego 23 grudnia 2019 r. (data nadania) M.B. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez adwokata z wyboru , wy- stąpił a z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z 2 2 października 2018 r. (sygn. akt […] ) uznał skar- żącą za winną popełnienia zarzucanych jej czynów, wypełniających dyspozycję: 1) art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1 971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 821, ze zm.; dalej: k.w.). w związku z art. 45 ust . 2 pkt 1 usta- wy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 110, ze zm.) oraz 2) art. 65 § 2 k.w. U stalił, ż e czyn zarzucany w pkt 2 wniosku o ukaranie polegał na nieudzieleniu przez obwinioną okazanie funkcjonariu- OTK ZU B/2020 Ts 193/19 poz. 321 2 szom policji , upoważnionym – z mocy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, ze zm.) – do wykonywania czynności legitymowania , dokumentów co do tożsamości własnej, tj. prawa jazdy, mimo że dokument ten posiadała przy sobie w chwili legitymowania. Za wykroczenia te , na podstawie art. 65 § 2 w związku z art. 9 § 2 k.w. , sąd wymierzył obwinionej łącznie karę grzywny w wymiarze 2000 złotych. Skarżąca wniosła apelację od wymienionego wyżej wyroku do Sąd u Okręgow ego w W. , który wyrokiem z 30 s ierpni a 2019 r. (sygn. akt […] ) utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Wyrok ten został wskazany przez skarżącą jako ostateczny w rozumieniu art. 7 9 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie zostało doręczone skarżącej 23 września 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 lu tego 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 11 lutego 2020 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skar gi konstytucyjnej, przez : udokumentowanie daty doręczenia skarżącej orze- czenia wskazanego jako ostateczne; poinformowanie czy od wskazanego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia; doręczenia odpisu albo poświadczonej za zgod- ność z oryginałem kopii wyroków pie rwszej i drugiej instancji; określenie, jakie wolności i prawa skarżącej , wyrażone w przepisach Konstytucji wskazanych w petitum skargi, zostały naruszone przez zakwestionowane przepis y oraz określenie sposobu ich naruszenia . W odpowiedzi na zarządzenie sę dziego Try bunału Konstytucyjnego, skarżąca w pi- śmie procesowym z 18 lutego 2020 r. (data nadania) wyjaśnił a , że: w zakresie art. 97 k.w. doszło do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa i wynikającej z niej zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przez: „blankietowość normy, która nie spełnia testu proporcjonalności (…) w ograniczeniu praw konstytucyjnych wynikających z art. 42 ust. 1 Konstytucji” (…) „co oznacza naruszenie zasady okreś loności norm prawnych określających ograniczenia praw jednostek, które mogą być zakwalifikowane jako wykrocze- nia, a nie przestępstwa bowiem dobro chronione i adresaci norm nie uzasadniają spełnienia kryterium konieczności ograniczenia, a fakt, że prawo dro gowe dotyczy zwykłych o bywateli determinuj e brak proporcjonalności przyjętego rozwiązania” . Dalej stwierdza, że „ [p] ozba - wienie prawa do sądu i prawa do obrony , gdzie norma blankietowa powoduje niezrozumiały opis czynu we wniosku o ukaranie i w [wyroku]” . W zaskarżonym zakresie art. 97 k.w. – jak wskazuje s karżąca – narusz a ponadto „prawo człowieka do obrony, zasadę nullum crimen sine lege, jako praw a samoistne go do wiedzy co jest karane w państwie prawa, jak też w za- kresie tej zasady, jako prawa związkowego, bez której realizacji nie sposób mówić o obronie, zasady domniemania niewinności, w ramach którego korzysta się z obrony oraz art. 45 ust. 1 Kons tytucji RP. , tj. prawo człowie ka do rzetelnego procesu i prawa człowieka do sądu, które- go treść (art. 97 k.w.) ogranicza te wolności i prawa człowieka w sposób sprzeczny konstytu- cyjn ą klauzu lą limitacyjną w demokratycznym państwie prawa (…) ” . W zakresie a rt. 65 § 2 k.w. zaskarża brak „ precyzji znamion czynu zabronionego , tj. wymienienia jakie dokumenty są dokumentami stwierdzającymi tożsamość”, co stanowi zdaniem skarżącej naruszenie jej konstytucyjnych praw. Skarżąca twierdzi, że zaskarżone przepisy naruszają „ prawo człowieka do obrony; – zasad [ę] nullum crimen sine lege , jako prawo samoistnego do wiedzy co jest karane w pań- stwie prawa, jak też w zakresie tej zasady jako prawa związkowego ; prawo człowieka do rze- telnego procesu i prawa człowieka do sądu, których treść wzmocniono testem proporcjonal- ności i zasadami wynikającymi z demokratycznego państwa prawa (…) ” . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyj nym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. OTK ZU B/2020 Ts 193/19 poz. 321 3 Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do oceny merytorycznej. 2.1. Skargę sporządził i wniósł adwokat, który przedłożył stosowne pełnomocnictwo szczególne. 2.2. Skarżąca wyczerpał a przysługującą drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p. TK. Wyrok Sądu Okręgowego w W. z 30 s ierpn ia 2019 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocny i nie przysługuje od niego żaden zwykły środek zaskarżenia. 2.3. Dochowany został również trzymiesięczny termin do wniesienia skar gi konsty - tucyjnej, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. O rzeczenie wraz z uzasadnieniem doręczo no skarżącej 23 września 2019 r., skarga konstytucyjna została zaś wniesiona 23 grudnia 2019 r. (data nadania). Braki formalne zostały usunięte w przepisanym terminie. 2.4 . Prawidłowo – w rozumieniu art. 53 ust 1 pkt 1 u.o.t.p. TK – został określony przedmiot kontroli . Skarżąca wskazała jakie konstytucyjne prawa oraz w jaki sposób zostały – jej zdaniem – naruszone (art. 53 ust.1 pkt 2 u.o.t.p. TK), a także uzasadniła sformułowane zarzuty (art. 53 ust.1 pkt 3 u.o.t.p. TK). 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 u st. 2 u.o.t.p. TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.