Ts 20/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 lutego 2020 r. Pozycja 69 POSTANOWIENIE z dnia 3 grudnia 2019 r. Sygn. akt Ts 20/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak -Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym, skargi konstytucyjnej T.P. i J.P. w s prawie zgodności : § 335a ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organi za- cyjnych prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 1206, ze zm.), w zakresie, w jakim ,,norma ta nie przewiduje kontroli odwoła w czej od »decyzji« Proku ratora wykonującego czynności w Prokuraturze Krajowej, o pozostawieniu pisma o skargę nadzwyczajną bez biegu z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia ” z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 30 stycznia 2019 r. T.P i J.P. (dalej: skar żący) , wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Posta nowieniem Sądu Okręgowego w N . III Wydział Cywilny Odwoła wczy z 1 czer- wca 2017 r. (sygn. akt [ … ]) oddalono apelację skarżących od postanowienia Są du Rejonowego w N. VII Zamiejscowy Wydział z siedzibą w M. z 27 października 2016 r. (sygn. akt [ … ]) w sprawie o zasiedzenie. Skarżący wystosowali w związku z tymi postanowieniami wniosek do Prokuratury Krajowej o wywiedzenie skargi nadzwyczajnej. Pismem z 15 listopada 2018 r. (sygn. akt [ … ]) prokurator delegowany do Prokuratury Kra jowej poinformował skarżących , iż pozostawia bez biegu wniesiony przez nich wniosek o wywiedzenie skargi nadzwyczajnej, z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia. Zd aniem skarżących zakwestionowany przepis narusza prawo do dwuinstancyjnego po stępowania w zakresie, w jakim pozbawia aut orów wniosku o skar gę nadzwyczajną – w przy padku ,,decyzji” prokuratora wykonującego czynności w Prok uraturze Krajowej o pozostawieniu tego wniosku bez biegu z uwagi na brak podstaw do wniesienia skargi nadzwyczajnej – prawa do ponownej oceny merytorycznej tego pisma (wniosku), co OTK ZU B/2020 Ts 20/19 poz. 69 2 powoduje zamknięcie drogi prawnej do skorzystania z nadzwyczajnego środka o dwoławczego uregulowanego w ustawie o Sądzie Najwyższym. Skarżący wsk az ali także na naruszenie ich prawa do sąd u i prawa do rozpoznania sprawy przez wprowadzenie procedury oceny zasadności pisma o skargę nadzwyczajną, nieprzewidującej środka kontro lnego od negatywnej ,,decyzji” p ro kuratora wykonującego czynności w Prokuratu rze Krajowej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytu cyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia mery torycznego . Trybunał wydaj e postanowienie o odmowie nadania skardze d alszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi ście bezzasadna. 2. S karżący zakwestionowali konstytucyjno ść § 335a ust. 7 rozporządzenia Ministra Spra wiedliwości z dnia 7 kwiet nia 2016 r. – Regulamin we wnętrznego urzędo wania powsze- chnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 1206, ze zm.; dalej: r egulamin wewnętrzny ) o treści: ,,Prokurator wykonujący czynności służbowe w Proku - raturze Krajowej zawiadamia au tora pisma o skargę nadzwyczajną o wniesien iu skargi nadzwyczajnej przez Prokuratora Generalnego albo o pozostawieniu tego pisma bez biegu z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia. W przypadku pozostawienia pisma o skargę nadzwyc zajną bez biegu w zawiadomieniu podaje się przyczynę i podstawę prawną. Zawiadomienie nie wymaga uzasadnienia ” . 3. Jak wynika z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy , czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjneg o w sprawie zgodno ści z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub or gan administr acji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkac h określonych w Kon - stytucji. Zasady korzystania z tego środka ochrony wolności i praw precyzuje u.o.t.p TK. Zgodnie z art. 77 tej ustawy skarga konstytucyj na może być wniesio na po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesi ęcy od doręczenia skarżące mu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub inneg o ostatecznego rozstrzygnięcia. Zgodnie z orzecznictwem Trybuna łu, przez wyc zerpanie drog i prawnej należy rozumieć skorzystanie przez skarżącego z wszystkich przysługujących mu zwyczajnych środków zaskarżen ia, zakończone uzyskaniem ostatecznego o rzeczenia, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. 4. Trybunał przypomin a, że zarzut naruszenia konstytucyjnie chronionych wolności i praw można podnieść w skardze konstytucyjnej tylko wtedy , gdy sąd lub organ administracji publicznej w wyniku wydania wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia orzekł o tych wolnościach i prawach. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w postanowieniu z 4 grudnia 2000 r. o sygn. SK 10/99, wydanym przez Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie: ,,aby można było mówić o »ostatecznym orzeczeniu« , działanie organów sądowych i administracyjnych musi przybrać władczy charakter i określać sytuację prawną indywidualnie określonego podmiotu”. Ponadt o ,,należy stwierdzić, że konstytucyjne pojęcie » orzecze nia« o wolnościach, prawach l ub obowiązkach jednostki obejmuje rozstr zygnięcia, które nakładają, zmieniają lub uchylają obowiązki albo przyznają, OTK ZU B/2020 Ts 20/19 poz. 69 3 zmien iają lub z noszą uprawn ienia. Do orzeczeń o wolnościach, prawach lub obowiązkach należy zaliczyć również rozstrzygnięcia, które autoryt atywnie stwi erdzają istnienie obowiązku lub uprawnienia, jeżeli rozstrzygnięcia te mają znaczenie dla realizacji określonych uprawnień lub obowiązków jednostki”. Trybunał Konstytucyjny wskazał ponadto, że ,,do istoty orzeczenia o wolnościach, prawach lub o bowiązkach jednostki należy zawsze jego wiążący charakter, wyrażający się w powstaniu, zm ianie lub zniesieniu obowiązków, ciążących na określonych podmiotach”. W tym samy m orzeczeniu stwierdzono też, że ,,orzeczeń o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki nie stanowią czynności faktyczne, a więc działania organów władzy publicznej, które nie mają charakteru aktów prawnych, nawet jeże li wkra czają one w sferę praw i ob owiązków jednostki” ( postanowienie TK z 4 grudnia 2000 r., sygn. SK 10/99, OTK ZU nr 8/2000, poz. 300). 5. Skarżący wskazali jako ostateczne rozstrzy gnięcie naruszające ich prawa pismo pro kuratora wykonującego czynności służbowe w Prokuraturze Krajowej z 15 listopada 2018 r. (sygn. [ … ] ) o pozostawieniu bez biegu pisma skarżących o wywiedzenie skargi nadzwyczajnej. Trybunał zauważa, że w zawiadomieniu tym prokurator – na podstawie przepisów regul aminu wewnętrznego – poinformował o braku istnienia podstaw do wniesienia skargi nadzwyczajnej, o których mowa w art. 89 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o S ądzie N ajwyższym (Dz. U. z 2019 r. poz. 825, ze zm.; dalej: ustawa o SN). Wskazano w nim, jakie konsekwencje dla ska rżących wynikają z istniej ą cego stanu prawnego. Nie tworzy ono jednak, jak też nie modyfikuje istniejących praw, obowiązków ani wolności skarżącego. Pismo z 15 listopada 2018 r. ma więc charakter wyłącznie informacyjny , ponieważ nie przesądza w sposób władczy o przysługujących skarżącemu prawach lub wolnościach konstytucyjnych (por. postanowienia TK z: 11 marca 1998 r., sygn. Ts 15/98, OTK ZU SUP/1999, poz. 21; 20 listopada 2001 r., sygn. Ts 68/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 297; 12 grudnia 2002 r., sygn. Ts 114/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 103). Skoro skarżący nie uzyskali orzeczenia rozstrzygającego o ich wolnościach lub prawach konstytucyjnych, to skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowej przesłanki jej wniesienia, określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – jest podsta wą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. 6. Z uwagi na powyższą okoliczność, stanowiącą samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, Trybunał t ylko na marginesie wskazuje także na inne uchybienia skargi, które nie pozwalają na jej merytoryczne rozpatrzenie. 7. W odn iesieniu do zarzutów sformułowanych w skardze Trybunał przypomina, że skarżący uczynili przedmiotem skargi zagadnienie braku ,,kontroli odwoławczej od » decyzji « [p]roku ratora wykonującego czynności w Prokuraturze Krajowej, o pozostawieniu pisma o skargę nadzwyczajną bez biegu z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia ” . Natomiast przedmiotem przesłanego skarżącym pisma prokuratora była informacja o pozostawieniu bez biegu wniosku o wniesienie skargi nadzwyczajnej z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia (ok reślonych w art. 89 § 1 ustawy o SN) . Prokurator nie wypowiadał się w kwestii dotyczą cej możliwości dokonania k o ntroli odwoławczej pisma informującego o pozostawieniu bez biegu wniosku o skargę nadzwyczajną z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia. Treść sformułowanych przez skarżących zarzutów naruszenia ich praw nie znajduje zatem odzwierciedlenia w tre ści pisma wskazanego jako orzeczenie ostatecznie naruszające ich prawa. OTK ZU B/2020 Ts 20/19 poz. 69 4 W tym kontekście, w ska zana przez skarżących potrzeba wprowadzenia rozwiązania praw nego gwarantującego kontrolę instancyjną zawiadomienia o pozostawieniu bez biegu pis ma o skargę nadzwyczajną , stanowi w zasadzie postulat de lege ferenda pod adresem ustawodawcy. Tego rodzaju postulaty nie mogą być jednak uwzględnione przez Trybunał Konstytucyjny , który pełni jedynie rolę tzw. negatywnego prawodawcy. Sprowadza s ię ona bowiem do eliminowania z syste mu źródeł prawa obowiązujących już unormowań. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc ym przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na pow yższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .