Ts 260/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 czerwca 2023 r. Pozycja 207 POSTANOWIENIE z dnia 20 września 2022 r. Sygn. akt Ts 260/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.V. o zbadanie zgodności: 1) art. 603 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. N r 89 , poz. 555, ze zm.) „ w zakresie , w jakim nie przewiduje terminu do wydania uznaniowej decyzji Ministra Sprawiedliwości” , z art. 4 5 ust. 1 Kon stytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 603 § 5 ust awy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia „w zakresie , w jakim nie przewiduje prawa skarżącego , po przekazaniu przez Sąd prawomocnego postanowienia wraz z aktami sprawy Ministrowi Spra - wiedliwości, do wniesienia skargi na naruszenie prawa do roz poznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowa - nym przez prokuratora i post ę powaniu sądowy m , bez nieuzasadnionej zwłoki ”, z art. 4 5 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 603 § 5 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowieni a „w zakr esie , w jakim nie przewiduje prawa skarżącego, po przekazaniu przez Sąd prawomocnego postanowienia wraz z aktami sprawy Ministrowi Spra - wie dliwości, do wniesienia skargi na bezczynność Ministra Sprawiedli wo - ści ”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 października 2021 r. (data nadania) A.V. (dalej: skarżąc y ), reprezentowany przez pełnomocnika z wybor u, wystąp ił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują- cego stanu faktycznego. Pismem z 23 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Są- du Administracyjnego w W. (dalej: WSA) skargę na bezczynność Mi nistra S prawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku władz Stanów Zjednoczonych Ameryki o wydanie skar- żącego , będącego obywatelem Ukrainy. O T K ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 2 Postanowieniem z 25 marca 2021 r. (sygn. akt […] ) WSA skargę odrzucił . Na p owyższe orzeczenie złożono skarg ę kas acyjną, którą Naczelny Sąd Administra- cyjny (dalej: NSA) p ostanowieniem z 7 lipca 2021 r. (sygn. akt […] ) oddalił. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że „ [w] rozpatrywanej sprawie, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, sąd powszechny odmó wił przy jęcia skargi na przewlekłość postępowania z uwagi na fakt, że postępowanie ekstradycyjne zostało prawomocnie zakończone. (…) w ocenie NSA rozstrzygnięcie w przedmiocie ekstradycji nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie podlega k ontroli sądu administracyjnego. (…) Minister Sprawiedli- wości, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie ekstradycji, działa wyłącznie na podstawie przepisów procedury karnej oraz ewentualnie na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polskę umów międzynarodowych ” (s. 4 - 7 wyroku) . Orzeczenie to – doręczone pełnomocnikowi skarżące go 19 lipca 202 1 r. – wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem z 2 5 listopada 2021 r. (doręczonym 2 grudnia 2021 r.) Prezes T rybunał u Konstytucyjnego wezwał skarżąc ego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie: 1) prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporzą- dzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed T rybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konsty- tucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) odpisów orzeczeń (wyroków, postanowień, decyzji, innych rozstrzygnięć) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w tym postanowienia WSA z 25 marca 202 1 r. (sygn. akt […] ) wraz z czterema kopiami. S karżąc y odniósł się do zarządzenia w piśmie z 9 grudnia 2021 r. (data nadania). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego z arządzeniem z 16 marca 202 2 r. (doręczonym pełnomocnikow i skarż ące go 22 marca 202 2 r.) wezwał skarżąc ego do usunięcia braków for- malnych skargi konstytucyjnej przez: 1) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób kwestionowany przepis, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa skar- żącego , o któ rych mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji; 2) uzasadnienie zarzutu niekonstytucyj- ności zakwestionowanego przepisu, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego popar- cie. Pismem z 2 9 marca 202 2 r. (data nadania) skarżąc y ustosunkował się do powyższego we zwania. W ocenie skarżącego „interpretacja art. 603 § [5] k.p.k. w zakresie wyłączająca kon- trolę bezczynności organów administracji publicznej podważa konstytucyjne prawo do s ą du, rozumianego (…) – jako prawo do sądowej kontroli zaniechania organów władzy publi cznej. To zaś implikuje niezgodność z prawem takiej interpretacji, która wyklucza wniesienie przez skarżącego skargi na bezczynność organu, jakim jest Minister Sprawiedliwości , który po otrzymaniu akt sprawy zaniechał przepisanych prawem dalszych czy nności w tej materii ” (s. 18 pisma procesowego) . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, ze zm. ; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy n ie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybun a- O T K ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 3 łu Ko nstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach l ub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W orzecznic- twie Trybunału podkreśla się, że orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji , ma być „rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarż ącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konsty- tucji” (por. postanowienie TK z 13 października 1998 r., sygn. Ts 117/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 43). P rzedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt no rmatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecz- nie o konstytucyjnych wolnościach, prawach albo obowiązkach skarżącego, naruszając w ten sposób jego konstytucyjne prawa lub wolności . Skarga konstytucyjna jest bowiem śr odkiem ochrony praw i wolności naruszonych w wyniku oparcia ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracyjnego na przepisie niezgodnym z Konstytucją. Dlatego też kontrola abs- trakcyjna, dotycząca przepisów, które nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego, jest w tym trybie niedopuszczalna. Przedmiotem kontroli zainicjowa- nej skargą konstytucyjną mogą być bowiem wyłącznie unormowania, których zastosowanie w konkretnej sprawie skarżącego znalazło wyraz w ostatecznym orzeczeniu sądu lub organu administracji publicznej (por. postanowienia TK z: 19 października 2004 r., sygn. SK 13/03, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 101; 13 listopada 2018 r., sygn. Ts 28/17, OTK ZU B/2019, poz. 9; 7 marca 2018 r., sygn. Ts 91/17, OTK ZU B/2019, poz. 159 ; 25 czerwca 2017 r., sygn. Ts 145/16, OTK ZU B/2019, poz. 87). „ O tym, że zaskarżony akt normatywny był w znacze- niu konstytucyjnym podstawą ostatecznego orzeczenia, można generalnie mówić wtedy, gdy owo rozstrzygnięcie – przy tym samym przedmiocie i zakre sie sprawy – byłoby lub mogłoby być inne w przypadku nieobowiązywania normy prawnej o treści kwestionowanej przez skar- żącego. Nie ma przy tym decydującego znaczenia, czy organ prowadzący zakończoną sprawę powołał kwestionowany przez skarżącego przepis expl icite , czy też przepis ten był meryto- ryczną przesłanką zastosowania prawa w danej sprawie” (wyrok pełnego składu Trybunału z 21 września 2011 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 7/A/2011, poz. 7 3). Trybunał stwierdza, że zakwestionowany w skardze przepis – w zak resie określonym przez skarżącego – nie może być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, ponieważ nie był podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnięcia (tj. postanowienia Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego z 7 lipca 20 21 r., sygn. akt […] ) . Istota sprawy dotyczyła bowiem przede wszystkim oceny, czy działania Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie ekstradycji podlega- ją kognicji sądów administracyjnych , podczas gdy podnoszony w skardze problem konstytu- cyjny odnosi się do kwestii braku: 1) określonego termin u, w ciągu którego Minister Spra- wiedliwości obowiązany byłby do wydania decyzji w przedmiocie ekstradycji; 2) możliwości wniesienia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygoto- wawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokurato ra i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki po przekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości przez s ąd prawomocnego postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej wraz z ak- tami sprawy ; 3) możliwości wniesienia skargi na bezcz ynność Ministra Sprawiedliwości po przekazaniu mu postanowienia s ądu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie oso- by ściganej wraz z aktami sprawy. Nie ma więc związku między wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie postanowieniem NSA a zaskarżonym p rzepis em oraz podniesionym przez skarżąc ego naruszeniem praw a podmiotow ego . Okoliczność ta – zgodnie z art. 79 ust. 1 Kon- stytucji i art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – przemawia za odmową nadania skardze dalszego biegu w zakresie odnoszącym się do wskazanego pisma. 3. Niezależnie od powyższej okoliczności skarga nie spełnia także innych, podstawo- wych wymagań, jakie wynikają z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 u.o.t.p.TK. O T K ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 4 W szczególności skarżący nie wskazał, w jaki sposób prawa lub wolności wyra żone w art. 45 ust. 1 Konstytucji zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). N ie uczynił tego nawet pomimo stosownego wezwania w tym zakresie . W piśmie procesowym z 29 marca 2022 r. , będącym odpowiedzią na wezwanie sędziego TK do usunięcia braków formalnych , o graniczył się jedynie do wyrażenia przekonania o nie- zgodności kwestionowanego przepisu z Konstytucją , poprzestając na powtórzeniu argumenta- cji zawartej w skardze. Nie wyjaśnił na czym owa niezgodność – jego zdaniem – polega. Brak uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego w skardze przepisu ze wskazany m przez skarżącego wzorc em konstytucyjnym oraz brak powołania argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK) – mimo stos ownego wezwania w tym zakresie – prowadzi Trybunał do ustalenia, że skarżący dąży jedynie do uzyskania ko- rzystnego ze swojego punktu widzenia rozstrzygnięcia, a nie do ochrony przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. W konsekwencji Trybunał stwi erdza, że nieusunięcie bra- ków formalnych skargi stanowi – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – kolejną samo- dzielną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżące mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w t erminie 7 dni od daty jego doręczenia.