Ts 42/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 lutego 2021 r. Pozycja 11 POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2020 r. Sygn. akt Ts 42/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.W. w sprawie zgodności: 1) art. 51 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108) w związku z ,,pozbawieniem prawa do wliczenia do okresu zatrudnienia okresu pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie na podstawie art. 57 § 2 k.p. pracownikowi będącemu pod ochroną, którego sąd nie przywrócił do pracy”, 2) § 2 ust. 1 pkt 3 r ozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad us talania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1949) w związku z ,,pozbawieniem prawa do ubezpieczenia społecznego pracowników zwolnionych w okresie szczególnej ochrony pracy, wynikającej z art. 39 ustawy z dn ia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy , którym zasądzono wynagrodzenie na podstawie art. 57 § 1 i 2 Kodeksu Pracy ” , z art. 2, art. 24, art. 32 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZ A SADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 12 marca 2018 r. (data nadania), W.W. (dalej: skar żący) , reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnik iem z wybor u, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. 1. W dniu 6 lipca 2007 r. pracodawca złożył skarżącemu oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Na skutek tego skarżący złożył do sądu pracy odwołanie. Wyrokiem z 28 października 2008 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w G. zasądził od pracodawcy na rzecz skarżącego kwotę 133 544,34 zł tytułem odszkodowania za nieuza - OTK ZU B/202 1 Ts 42/18 poz. 11 2 sadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownik a, kwotę 33 856,32 zł tytułem odprawy pieniężnej, umorzył postępowanie w części dotyczącej odsetek ustawowych za dzień 6 sierpnia 2007 r. od kwoty 33 856,32 zł i oddalił powództwo w pozo - stałej części. Wyr o kiem z 5 lutego 2010 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w G. odrzucił apelację skarżącego od wyroku z 28 października 2008 r. w części dotyczącej odszkodowania ponad kwotę 38 370,52 zł oraz odprawy emerytalnej , oddalił apelację skarżącego w pozostałym zakresie oraz oddalił apelację pracodawcy. W l utym 2010 r. pracodawca wypłacił skarżącemu zasądzone kwoty tytułem odszko - dowania, odprawy, odsetek oraz kosztów procesu. Pracodawca wydał także skarżącemu informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za luty 2010 r. Decyzją z 24 września 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. przy - znał skarżącemu prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2008 r., przyjmując do ustalenia wysokości świadczenia najkorzystniejszy wariant, do podstawy wymiaru przyjmując wynagrodzenie z 10 lat kal endarzowych, tj. od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2007 r. Decyzją z 9 września 2011 r. organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury skarżącego. W dniu 25 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o ponowne ustalenie świadczenia emerytalnego po osiągnięci u powsze chnego wieku emerytalnego z uwzględnieniem otrzymanego od pracodawcy zaległego wynagrodzenia ze stosunku pracy, wskazując, iż świa - dczenie zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 28 października 2008 r. (syg n. akt […] ) było przychodem wynikającym z art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. d ecyzją z 24 marca 2016 r. nr […] odmówił skarżącemu ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego oraz decyzją z 8 kwi e - tnia 2016 r. nr […] odmówił przeliczenia emerytury z uwzględnieniem – jak wskazał skarżący – ,,otrzymanego od pracodawcy wynagrodzenia ze stosunku pracy” . Wyrokiem z 18 lipca 201 6 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w G. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społ ecznych oddalił o dwołania skarżącego od tych decyzji . W uzasadnieniu wskazał , że odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowie - dzenia, które zostało zasądzone na rzecz skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego z 28 paź - dziernika 2008 r., a wypłacone w 2010 r., wyłączone jest – na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia – z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalno - rentowe , zatem n ie może być uwzględnione w podstawie wymiaru składek. Wyrokiem z 27 stycznia 2017 r. (sygn. akt […] ) Sąd Apelacyjny w G. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację skarżącego . Prokurator Okręgowy w G. 28 sierpnia 2017 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu A pelacyjnego w G. z 27 stycznia 2017 r . Wnosząc o uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie spraw y prokurator wskazał, że zawiadomienie skarżącego o terminie rozprawy apelacyjnej na dzień 27 stycznia 2017 r. zostało wysłane omyłkowo na inny adres , niż wskazywany przez skarżącego w pismach proceso wych . Wyrokiem z 11 stycznia 201 8 r. Sąd Apelacyjny w G. III Wydział Pracy i Ubezpie - cze ń Społecznych (sygn. akt […] ) na skutek apelacji skarżącego od wyroku Sądu Okręg owego w G. z 18 lipca 2016 r. uchylił wyrok z 27 stycznia 2017 r. ( sygn. akt […] ), odrz ucił apelację w zakresie żądania zasądzenia od ZUS Oddział w G. kwoty 30 000 zł tytułem odszkodowania oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga prokuratora o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017 r. okazała się uzasadniona, ponieważ skarżący nie został OTK ZU B/202 1 Ts 42/18 poz. 11 3 zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na 27 stycznia 2017 r. , przez co został pozbawiony możliwości działania przed Sądem Apelacyjnym. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 września 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez: prze - słanie podpi sanego przez sk a rżącego pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wnie - sienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym wraz z czterema odpisami ; przesłanie oryginałów albo kopi i poświa - dczonych przez pełnomo cnika z a zgodność z oryginałem wskazanych w zarządzeniu dokumentów ; wskazanie i udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w G. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 27 s tycznia 2017 r. (sygn. akt […] ), a jeżeli nie został on skarżącemu doręczony to wskazanie, kiedy skarżący dowiedział się o jego treści ; wyjaśnienie, w jaki sposób art. 51 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Minis tra Pracy i Polity k i Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szcze - gółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1949), w zakresie wskazanym w petitum skargi, naruszają wolności lub pra wa skarżącego , wynikające z powołanych jako wzorce kontroli art. 2, art. 24, art. 32 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji. Pismem procesowym z 8 października 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia. Zdaniem skarżącego skarga konstytucyjna dotyczy dowolnej interpretacji przepisów prawa przez organy państwa, wbrew wskazanym przepisom, czego skutkie m jest pozbawienie pracownika jego konstytucyjnych praw, określonych w powołanych jako wzorce kontroli art. 2, art. 24, art. 32 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 us t. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadn a. 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w u.o.t.p.TK, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego akt u normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostate - cznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału wyczerpanie drogi prawnej w r ozu - mieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK oznacza skorzystanie z przysługujących skarżącemu zwyczaj - nych środków odwoławczych, zaś wystąpienie ze środkami o charakterze nadzwyczajnym nie zawiesza biegu terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (zob. m.in. postan owienie TK z 18 listopada 2009 r., sygn. SK 12/09, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 158). W chwili uzyskania przez skarżącego orzeczenia sądowego wykazującego walor prawomocności, a więc orzeczenia, co do którego nie przysługują już zwyczajne środki odwoławcze, wypełniony zostaje obowiązek wynikający z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Wydanie takiego orzeczenia nadaje bowiem – niezbędny w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji – walor ostate - OTK ZU B/202 1 Ts 42/18 poz. 11 4 czności rozstrzygnięciu, z któr ym skarżący wiąże zarzut naruszenia jego wolności l ub praw. Podjęcie dalszych kroków zmierzających do wzruszenia takiego orzeczenia, także wówczas, gdy towarzyszy im wydanie w sprawie dalszych rozstrzygnięć, nie mieści się już w zakresie pojęcia ,,wyczerpania drogi prawnej” (zob. postanowienie TK z 20 czer wca 2017 r., sygn. Ts 82/17, OTK ZU B/2017, poz. 219). Trybunał podkreśla, że ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konsty - tucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, wydanym w postępowaniu cywilnym, jest prawomocny wyrok lub postanowienie, natomia st skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Bieg terminu wniesienia skargi konstytu c yj nej rozpoczyna się tym samym w momencie uzyskania przez skarżącego prawomocnego wyroku lub postanowienia sądu drugiej instancji. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jest irrelewantne dla biegu tego terminu. Tr ybunał stwierdza, że w sprawie, w związku z którą skarżący wniósł skargę konstytu c yjną, ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji był prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z 27 s tycznia 2017 r. (sygn. akt […] ), którym sąd oddalił ap elację skarżącego. Usuwając braki formalne skargi konstytucyjnej pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wyrok sądu nie został doręczony, a skarżący o jego treści dowiedział się w marcu 2017 r. Skarżący podjął starania związane ze wzruszeniem tego wyroku, co p otwierdza załączone do skargi pismo z Prokuratury Krajowej z 20 lipca 2017 r. Mając na uwadze, że termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu , gdy skarżący dowiedział się o treści wydanego w jego sprawie wyroku oraz okoliczność, iż skarga został a wniesiona dopiero 12 marca 2018 r. , nie może budzić wątpliwości przekroczenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej , o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Powyższa o koliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3 . Niezależnie od powyższej przesłanki , samoistnie przesądzającej niedopuszczalność nadania niniejszej skardze dalszego biegu, należy stwierdzić, że skarga nie spełnia także innych przesłanek wa runkujących jej merytoryczne rozpoznanie. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do dokładnego wyjaśnienia , w jaki sposób zakwestionowane przepisy , w zakresie wskazanym w petitum skargi, naruszają jego wolności lub prawa wynikające w powołanych jako wzorce kontroli przepisów Konstytucji wskaz ał , że ,,zasądzone i wypłacone pracownikowi świadczenie z tytułu niezgodnego z prawem zwolnienia z pracy w okresie ochronnym, jest wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy do czasu uzyskania emerytury (art. 4 5 § 2 i 3 i art. 57 § 2 kp), co wynika z udzielonej takiemu pracownikowi szczególnej ochrony z art. 39 Kodeksu Pracy. Skoro więc pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o prac ę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, niezgodne z prawem zwolnienie takiego pracownika z pracy jest bezskuteczne i nie może spowodować pozbawien ia go ubezpieczenia emery - talnego, wynikającego z § 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpie - czenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.)” . Dalej skarżący wskazuje, że ,, skarga konstytucyjna dotyczy zatem dowolnej interpretacji przepisów prawa przez organy pańs twa, wbrew wskazanym przepisom i rozporządzeniu czego skutkiem jest pozbawienie pracownika jego konstytucyjnych praw, określonych w powołanych jako wzorce kontroli art. 2 , art. 24, art. 32 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospol itej Polskiej ”. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia , jak również treść skargi konstytucyjnej , Trybunał stwierdził, że formułowane zarzuty stanowią w rzeczywistości polemikę skarżącego z ustaleniami poczynionym i przez orzekające w jego sprawie sąd y . Skarżą cy konsekwentnie OTK ZU B/202 1 Ts 42/18 poz. 11 5 twierdzi bowiem , że zasądzone na jego rzecz odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę stanowi wynagrodzenie za pracę. Orzeczenia sądów jednoznacznie wskazują jednak , że wyrokiem z 28 października 2008 r. Sąd Rejonowy zasąd ził na rzecz skarżąceg o odszkodowanie oraz odprawę. Skarżący n ie został przywrócony do pracy, nie doszło do restytucji stosunku pracy, a w konsekwencji na jego rzecz nie zostało także zasądzone wynagrodzenie za pracę. Odnosząc się do tak sformułowanych przez skarżącego zarzutów należy stwierdzić, że skarga – wbrew wymogom wynikającym z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz u.o.t.p.TK – odniesiona został a do pozostającej poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego sfery stosowania prawa. Nie można uz nać, że skarżący prawidłowo określ ił , w jaki sposób doszło do naruszenia jego konstytucyjnych wolności i praw, skoro zarzuty skargi opierają się głównie na polemi ce z ocenami prawnymi organów i sądów. Trybunał Konstytucyjny, działając w ramach konkretnej k ontroli konstytucyjności, a więc w ramach skargi konstytucyjnej, nie dokonuje weryfikacji rozstrzygnięć sądowych. Do kognicji Trybunału Konstytucyjnego nie należy rozpatrywanie zarzutów dotyczących niekonstytucyjności wykładni dokonanej przez sąd ani zarzu tów błędnej subsumpcji stanu faktycznego dokonanej w wyroku , czy też wadliwości kierunku argumentacji wykorzystanej w ostatecznym orzeczeniu, gdyż Trybunał nie jest kolejną instancją sądową. W trybie kontroli w drodze skargi konstytucyjnej Trybunał może oc eniać jedynie zgodność z Konstytucją aktu normatywnego. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji . POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc emu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .