Ts 54/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 stycznia 2022 r. Pozycja 23 POSTANOWIENIE z dnia 4 listopada 2021 r. Sygn. akt Ts 54/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawn ym skargi konstytucyjnej S.W. w sprawie zgodności: art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po- stępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), rozumianych w ten sposób, że „warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze”, z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Kon- stytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: 1) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie badania zgodności art. 37 § 1 pkt 1 i art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postę- powania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji; 2) nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg w pozostałym zakresie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 mar ca 2021 r. (data nadania) S.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystą- pił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. 15 czerwca 2012 r. skarżący wniósł do Wójta Gminy T. (dalej: Wójt albo organ pierw- szej instancji) pismo (uzupełnione 3 1 stycznia 2013 r.) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji realizowanej na dział ce położon ej w miejscowości S ., Gmina T. , który d ecyzją z 2 8 czerwca 2013 r. (znak: […] ) odmówił ustalenia warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: SKO), d ecyzją z 2 2 października 201 3 r. (znak: […] ) , utrzymało w mocy powyższe rozstrzygni ę cie. Wojewódzk i Sąd Administracyjny w P. (dalej: OTK ZU B/202 2 Ts 54/21 poz. 23 2 WSA) wyrokiem z 28 maja 2014 r. (sygn. akt […] ) oddalił natomiast skargę skarżącego na decyzj ę SKO. Skarżący złożył 2 9 listopada 2018 r. ponaglenie (błędnie nazwan e zażaleniem) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta , które SKO p ostanowieniem z 1 7 grudnia 2018 r. (znak: […] ) uznało za nieuzasadnione z uwagi na załatwienie sprawy przez organ pierwszej instancji decyzją 2 8 czerwca 2013 r. W piśmie z 7 marca 2019 r. skarżący wystąpił do WSA ze skarg ą na przewlekłe pro- wadzenie postępowania przez Wójta w sprawie zakończonej jego decyzją z 2 8 czerwca 2013 r. Domagał się w niej stwierdzenia p rzewlekłości postępowania, wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokiem z 3 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) WSA stwierdził, że Wójt dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania , oraz że prowadzenie postępowania nie miało miej- sca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie WSA oddalił skargę, orzekł także o kosztach postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt. Postanowieniem z 2 grudnia 2020 r. (sygn. akt […] ) Naczelny Sąd A dministracyjny (dalej: NSA) uchylił zaskarżony wy- rok i odrzucił skargę (na przewlekłe prowadzenie postępowania), orzekł także o kosztach po- stępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na postanowienie siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. ak t II OSK 3732/18) oraz uchwałę siedmiu sędziów tego sądu z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OSP 5/19) i stwierdzono m.in., że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gd y została ona załatwiona. Postanowienie NSA wskazane przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie w rozu- mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało mu doręczone 7 grudnia 2020 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 14 kwietnia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 5 maja 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 li - stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącego do doręczenia odpis ów lub poświadczon ych za zgodność z oryginałem kopii: postanowie ń NSA z 2 grudnia 2 020 r. (sygn. akt […] ) oraz SKO z 17 grudnia 2018 r. (znak: […] ) , a także wyroku WSA z 3 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) wraz z czterema kopiami. Pełnomocnik s karżąc ego przesłał orzeczeni a 11 maja 2021 r. (data nadania). Zamiast postanowienia NSA z 2 grudnia 20219 r. doręczył postanowienie tego sądu z 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt […] ). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 czerwca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: wskazanie, które konsty - tucyjne wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Kon - stytucji, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze konstytucyjnej art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sąda - mi administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) ; dokładne wyjaśnieni e , w jaki sposób zaskarżone przepisy, w zakresie okre - ślonym w skardze konstytucyjnej, naruszają wolności lub prawa skarżącego oraz uzasadnie - ni e zarzutu niekonstytucyjności zakwestionowanych w skardze przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Skarżący został także zobowią zany do wyjaśnie - nia, jaki związek z wniesioną skargą konstytucyjną ma doręczone w odpowiedzi na zarzą - dzenie Prezesa TK postanowienie NSA z 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt […] ). OTK ZU B/202 2 Ts 54/21 poz. 23 3 W piśmie procesowym z 29 czerwca 2021 r. (data nadania ) skarżący ustosunkował się do powyższego zarządzenia . Wyjaśnił w nim m.in., że postanowienie z 21 stycznia 2021 r. zostało przesłane omyłkowo. Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy, rozumiane w sposób przedstawiony w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2 020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18 ), a co za tym idzie także w orzeczeniu, w związku z którym wniósł skargę do Trybunału , naruszają prawo do sądu. Ograniczają bowiem możliwość uzyskania prejudykatu niezbędnego do wniesienia pozwu do sądu powszechnego z roszczeniem o zapła- tę odszkodowania przeciwko jednostce samorządu terytorialnego w oparciu o art. 417 1 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U . z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Try bunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjn ej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo- nych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu norma- tywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się s twierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. 2.1. Naruszenie prawa do sądu skarżący łączy z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2020 r. (sygn. akt […] ). Orzeczeniem tym sąd m.in. odrzucił skargę skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta, stwierdziwszy, że zgodnie z ukształtowanym jednolitym stanowiskiem orzeczniczym, nie jest możliwe meryto- ryczne rozpoznanie tego środka prawnego w sytuacji, gdy sprawa została już załatwiona. 2.2. Podstawą tego orzecze nia nie był art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.: dalej: k.p.a.), który stanowi o tym, że prawo wniesienia ponaglenia przysługuje stronie, jeżeli spra- wy w ogóle nie za łatwiono w terminach w nim określonych (ponaglenie na bezczynność). Orzeczenie to nie zostało wydane także na podstawie art. 37 § 3 k.p.a. Przepis ten wskazuje organ właściwy do wniesienia przez stronę ponaglenia. 2.3. W sprawie, w związku z którą zainicj owano postępowanie przed Trybunałem, po- naglenie zostało złożone po zakończeniu postępowania administracyjnego (decyzją z 2 8 czer - wca 2013 r.), którego terminowość – za pośrednictwem organu pierwszej instancji – kwestio- nował skarżący. NSA nie orzekał więc o tym, że w przypadku niezałatwienia sprawy w ter- minach określonych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie przysługuje prawo wniesienia p onagle- nia na bezczynność oraz o tym , do jakiego organu należy je wnieść (art. 37 § 3 k.p.a.). Po- OTK ZU B/202 2 Ts 54/21 poz. 23 4 wyższe przepisy nie determinowały zatem rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. 2.4. Skoro art. 37 § 1 pk t 1 i art. 37 § 3 k.p.a. nie były podstawą orzeczenia, które skarżący wskazał jako ostateczne, to w tym zakresie analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowane- go w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą od- mowy nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu w zakresie badania zgodności art. 37 § 1 pkt 1 i art. 37 § 3 k.p.a. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. 3. W zakresie, w jakim skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admini- stracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. rozumia- nych w ten sposób, że „warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p .a., jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze”, skarga spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł ja k w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na punkt 1 powyższego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.