Ts 55/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 maja 2025 r. Pozycja 131 POSTANOWIENIE z dnia 17 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 55/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej P . S . o zbadanie zgodności: 1) art. 27 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – P rawo o ustroju sądów po - wszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.) w zakresie, w jakim „upo - ważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 27 § 5a zdanie drugie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim „dopuszcza niewiążący charakter negatywnej opinii Krajowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie zamiaru Ministra Sprawiedliwości odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) odmówić nadania dalsze go biegu skardze kon stytucyjnej ; 2) oddalić wniosek o zabezpieczenie roszczenia skargi konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 marca 2024 r. (data nadania) P . S . wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 4 marca 2024 r. (nr […] ), skierowanym do Kolegium Sądu Okręgowego w K . i Sądu Rejonowego w K . , na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – P rawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skarżącego (sędziego Sądu Okręgowego w K . ) z funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w K . i zwrócił się do Kolegium o wyrażenie w tym zakresie opinii. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. Minister Sprawiedliwości zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Prezesa Sądu Rejonowego w K . ze skutkiem od 4 marca 2024 r. OTK ZU B/2025 Ts 55/24 poz. 131 2 Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza zasady: trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji i je - dno znaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań konstytucyjnych oraz ustawowych, które pozwalają na nadanie jej dalszego biegu. Po pierwsze, w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka ostatecznego rozstrzy- gnięcia (o prawach i wolnościach skarżącego). N a gruncie utrwalonego orzecznictwa Trybu- nału, informacja Ministra Sprawiedliwości o zamiarze podjęcia określonych czynności w przyszłości nie może być zakwalifikowana jako rozstrzygnięcie w sprawie, o którym sta- nowi art. 79 ust. 1 Konstytucji ( por. postanowienia TK wydane w pełnym składzie z: 8 listo- pada 2000 r.; sygn. SK 18/99; OTK ZU 7/2000, poz. 258; 4 grudnia 2000 r., sygn. SK 10/99, OTK ZU 8/2000, poz. 300; 24 października 2001 r., sygn. SK 10/01, OTK ZU 7/2001, poz. 225; 4 lipca 2004 r., sygn. SK 16/02, OTK ZU nr 7 / A/2004, poz. 77; 6 lipca 2005 r., sygn. SK 27/04, OTK ZU nr 7 / A/2005, poz. 84; 21 marca 2007 r., sygn. SK 40/05, OTK ZU nr 3 / A/2007, poz. 36; 24 października 2007 r., sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9 / A/2007, poz. 108; 9 grudnia 2008 r., sygn. SK 94/06, OTK ZU nr 10 / A/2008, poz. 185; 21 września 2011 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 7 / A/2011, poz. 73; 19 czerwca 2012 r., sygn. SK 37/08, OTK ZU nr 6 / A/2012, poz. 6 9; 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3 / A/2015, poz. 35; 3 listopada 2015 r., sygn. SK 64/13, OTK ZU nr 10 / A/2015, poz. 169; 20 czerwca 2018 r., sygn. SK 3/13, OTK ZU A/2018, poz. 41; wyrok TK z 28 października 2015 r., sygn. SK 59/13, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 162; postanowienia TK z : 16 października 2002 r., sygn. SK 43/01, OTK ZU nr 5 / A/2002, poz. 77; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3 / A/2006, poz. 35; 2 kwietnia 2008 r., sygn. SK 93/06, OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 48; 16 czerwca 2009 r. , sygn. SK 22/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 97; 3 sierpnia 2011 r., sygn. SK 13/09, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 68; 7 maja 2013 r., sygn. SK 31/12, OTK ZU nr 4 / A/2013, poz. 46; 5 listopada 2013 r., sygn. SK 15/12, OTK ZU nr 8/A/2013, poz. 127; 14 stycznia 2014 r., sygn. SK 54/12, OTK ZU nr 1 / A/2014, poz. 7; 22 lipca 2014 r., sygn. SK 28/12, OTK ZU nr 7 / A/2014, poz. 87; 26 listopada 2015 r., sygn. SK 8/13, OTK ZU nr 10 / A/2015, poz. 182; 30 listopada 2015 r., sygn. SK 30/14, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 184; 29 czer wca 2016 r., sygn. SK 26/15, OTK ZU A/2016, poz. 48; 6 lipca 2016 r., sygn. SK 27/15, OTK ZU A/2016, poz. 55; 17 maja 2017 r., sygn. SK 7/16, OTK ZU A/2017, poz. 42; 11 kwietnia 2018 r., sygn. SK 24/17, OTK ZU A/2018, poz. 17; 4 października 2018 r., sygn. SK 30/15, OTK ZU A/2018, poz. 56; 12 maja 2021 r., sygn. SK 114/20, OTK ZU A/2021, poz. 26; 12 maja 2021 r., sygn. SK 116/20, OTK ZU A/2021, poz. 28; 1 czerwca 2022 r., sygn. SK 124/20, OTK ZU A/2022, poz. 32; 17 października 2023 r., sygn. SK 27/22, OTK ZU A/2023, poz. 77; 25 kwietnia 2024 r., sygn. SK 5/21, OTK ZU A/2024, poz. 43; postanowienia TK wydane na etapie rozpoznania wstępnego z: 5 grudnia 1997 r., sygn. Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9; 4 lutego 1998 r., sygn. Ts 1/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 18; 20 maja 1998 r., sygn. Ts 76/98, OTK ZU SUP/1999, poz. 53; 6 czerwca 2001 r., sygn. Ts 7/01, OTK ZU 5/2001, poz. 148; 22 września 2005 r., sygn. Ts 63/05, OTK ZU nr 1 / B/2006, poz. 35; 26 lipca 2007 r., sygn. Ts 131/07, OTK ZU nr 5 / B/2007 , poz. 260 ; 4 października 2007 r., sygn. Ts 47/07, OTK ZU nr 2 / B/2008, poz. 67 ). Ponadto, informacja Ministra Sprawiedliwości nie ma waloru ostateczności, której wymaga art. 79 ust. 1 Konstytucji . Z godnie z rozwijającym ten przepis art. 77 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym OTK ZU B/2025 Ts 55/24 poz. 131 3 (Dz.U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK ) , skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę- czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz- strzygnięcia. Wyczerpanie drogi prawnej jest warunkiem koniecznym , z punktu widzenia subsydiarności skargi konstytucyjnej , do jej merytorycznego rozpoznania . Skarżący ma zatem obowiązek uprzedniego skorzystania ze zwyczajnych środków odwoławczych. W przypadku braku dostępu do drogi sądowej, konieczne jest uprzednie uzyskanie orzeczenia stwierdzają- cego niedopuszczalno ść takiego środka z mocy prawa (por. postanowienia pełnego składu TK z: 19 czerwca 2012 r., sygn. SK 37/08, OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 69; 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35; 19 października 2021 r., sygn. SK 72/20, OTK ZU A/2021, poz. 55; postanowienia TK z: 4 lipca 2023 r., sygn. SK 81/22, OTK ZU A/2023, poz. 66; 9 maja 2023 r., sygn. SK 20/22, OTK ZU A/2023, poz. 48; 8 czerwca 2022 r., sygn. SK 74/20, OTK ZU A/2022, poz. 39; 12 maja 2021 r., sygn. SK 114/20, OTK ZU A/2021, poz. 26; 12 maja 2021 r., sygn. SK 115/20, OTK ZU A/2021, poz. 27; 12 maja 2021 r., sygn. SK 116/20, OTK ZU A/2021, poz. 28; 23 lutego 2021 r., sygn. SK 33/20, OTK ZU A/2021, poz. 12; 19 stycznia 2021 r., sygn. SK 47/19, OTK ZU A/2021, poz. 9; 17 lipca 2019 r., sygn. SK 5/19, OTK ZU A/2019, poz. 42; 9 kwietnia 2019 r., sygn. SK 7/19, OTK ZU A/2019, poz. 15; 6 czerwca 2018 r., sygn. SK 44/15, OTK ZU A/2018, poz. 37; 17 paź- dziernika 2017 r., sygn. SK 47/15, OTK ZU A/2017, poz. 67; 14 stycznia 2014 r., sygn. SK 54/12, OTK ZU nr 1/A/2014, poz. 7; 29 października 2002 r., sygn. SK 20/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 79; postanowienia TK wydane na etapie rozpoznania wstępnego z: 12 mar- ca 2020 r., sygn. Ts 152/18, OTK ZU B/2020, poz. 205; 15 stycznia 2020 r., sygn. Ts 90/18, OTK ZU B/2020, poz. 261; 16 września 2019 r., sygn. Ts 93/19, OTK ZU B/2020, poz. 22; 23 lipca 2019 r., sygn. Ts 74/19, OTK ZU B/2020, poz. 17; 18 czerwca 2019 r., sygn. Ts 92/17, OTK ZU B/2023, poz. 68; 11 lipca 2018 r., sygn. Ts 147/17, OTK ZU B/2019, poz. 135 ; 20 marca 2018 r., sygn. Ts 216/17, OTK ZU B/2018, poz. 109; 13 grudnia 2017 r., sygn. Ts 124/17, OTK ZU B/2018, poz. 72; 25 czerwca 2017 r., sygn. Ts 145/16, OTK ZU B/2019, poz. 87; 21 czerwca 2017 r., sygn. Ts 148/16, OTK ZU B/2017, poz. 271; 5 kwietnia 2017 r., sygn. Ts 222/16, OTK ZU B/2017, poz. 81; 8 grudnia 2016 r., sygn. Ts 238/16, OTK ZU B/2018, poz. 101; 6 lipca 2011 r., sygn. Ts 154/10, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 318; 21 czerwca 2010 r., sygn. Ts 243/09, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 454; 19 marca 2010 r., sygn. Ts 157/09, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 290; 1 5 grudnia 2009 r., sygn. Ts 173/08, OTK ZU nr 1/B/2010, poz. 25). Braki powyższych przesłanek stanowi ą samodzielne, bezwzględne przyczyny odmo- wy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Niemniej skarga zawiera także inne wady procesowe, stanowiące samodzielne podstawy odmowy nadania jej dalszego biegu. Po drugie bowiem, zaskarżone przepis y nie były podstawą prawną czynności Ministra Sprawiedliwości, wyrażonych w piśmie z 4 marca 2024 r. (nr […] ) . W skardze zakwestiono- wano zatem regulacje, które w spr awie nie zostały zastosowane. Po trzecie, żaden z powołanych w skardze wzorców kontroli (art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji) nie wyraża wolności lub prawa, o których stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. Wobec odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, żądanie zabez pie - czenia roszczenia skargi stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów należało postanowić , jak w sentencji (art. 79 ust. 1 Konsty- tucji, art. 53 , art. 61, art. 77 i art. 79 u.o.t.p.TK ). OTK ZU B/2025 Ts 55/24 poz. 131 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.