Ts 59/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 czerwca 2019 r. Pozycja 119 POSTANOWIENIE z dnia 25 kwietnia 2019 r. Sygn. akt Ts 59/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu nie jawnym skargi konstytucyjnej AL BA Podlaskie Centrum Mięsne Żuraw i Gryko sp. j. w spraw ie zgodności: art. 8 ust. 2a in fine w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o system ie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.) w zakresie, w jakim nakładają na pracodawcę obowiązek uiszczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od wynagrodze nia, jakie pracownik tego pracodawcy uzyskuje jako zleceniobiorca z t ytułu umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim, przy zaistnieniu tzw. trójkąta umów 1) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w zw iązku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) z art. 64 ust. 2 w zwią zku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjneg o 11 marca 2016 r. (data nadania) AL BA Podlaskie Centrum Mięsne Żuraw i Gryko sp. j. w Białymstoku (dalej: skarżąca albo spółka) wystąpiła o zbadanie zgodności : art. 8 ust. 2a in fine w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( ówcześnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 300) – w za- kresie, w jakim nakładają na pracodawcę obowiązek uiszczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia, jakie pracownik tego pracodawcy uzyskuje jako zleceniobiorca z tytułu umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim, przy zaistnieniu tzw. trójkąta umów – z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji oraz art. 64 ust. 2 w związku z ar t. 32 ust. 1 Konstytucji. Skargę konstytucyjną wniesiono w związku z następującą sprawą. Skarżąca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej mięsa i wyrobów z mięsa. 1 grudnia 2003 r. zawarła ona umowę agencyjną z przedsiębiorcą agencyjnym prowad zącym działalność gospodarczą pod firmą Agencja Handlowa A.G. (dalej: agent). OTK ZU B/2019 Ts 59/16 poz. 119 2 Z mocy tej umowy agen t zobowiązał się do wykonywania na rzecz i w imieniu skarżącej czynności obejmujące prowadzenie hurtowni mięsa, drobiu i wędlin, a także dbanie o este- tyczny i zgodny z wymogami przepisów prawa wygląd hali, biur i otoczenia. W celu zapewnienia możliwości prawidłowego realizowania postanowień umowy przez agenta, skarżąca przyznała mu prawo zatrudniania innych osób – na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia. Osobom tym agent mógł udzielać pełnomocnictwa w granicach swojego umocowania. Od 1 września 2008 r. do 30 listopada 2009 r. spółka zatrudniała na podstawie umowy o pracę G .D. , z którym 1 września 2008 r. umowę zlecenia na czas nieokreślony zawa rł również agent . Umowa ta była realizowana do końca listopada 2009 r. Na jej mocy zleceniodawca (agent) powierzył zleceniobiorcy (pracownikowi spółki) pracę na stanowisku wskazanym mu przez siebie ustnie, a zleceniobiorca zobowiązał się do jej wykonywania . Decyzją nr 4000/310/2013 z 22 marca 2013 r. (znak: OU010000/D/2013-003197/001) ZUS Oddział w Białymstoku stwierdził, że spółka za okres od października 2008 r. do grudnia 2009 r. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia , zawartej między G .D. i agentem , a wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy, czyli skarżącej . W decyzji określił też podstaw ę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za G.D. jako pracownika w miesiącach, w których osiąg a ł on przychód z tytułu zawartej umowy zlecenia. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie. Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wy dział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Okręgowy) , wyrokiem z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt V U 818/13), zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż orzekł, ż e skarżąca nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne G .D. za grudzień 2009 r., a w pozostałej części odwołanie oddalił. Sąd Apelacyjny w Białymstoku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 22 października 2014 r. (sygn. akt III AUa 685/14), uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, zniósł postępowanie i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubez pieczeń Społecznych wyrokiem z 24 lutego 2015 r. (sygn. akt V U 1812/14), oddalił odwołanie skarżącej. Następnie wyrokiem z 2 grudnia 2015 r., (sygn. akt III AUa 579/15), Sąd Apelacyj ny w Białymstoku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z 24 lutego 2015 r. (sygn. akt V U 1812/14). Równocześnie z wniesieniem skargi konstytucyjnej spółka złożyła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Z tego względu, postanowieniem z 6 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 67 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Kons- tytucyjnym (Dz. U. poz. 296, ze zm.), zawiesił postępowanie w sprawie rozpatry wanej skargi konstytucyjnej do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym. Wobec tego, że Sąd Najwyższy postanowieniem z 15 grudnia 2016 r., (sygn. akt I UK 135/16), odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania orzekając o kosztach zastęp stwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, Trybunał Kon stytucyjny, postanowieniem z 24 kwietnia 2018 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie zainicjowanej wniesioną skargą konstytucyjną. OTK ZU B/2019 Ts 59/16 poz. 119 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wpro- wadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074, ze zm.), do postępowań przed Tryb una łem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy u.o.t.p. TK . Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno postępowanie wstępne , jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. 2 . Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK, skarga konstytucyjna podlega wstępnemu roz - poznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia przesłanki, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p. TK. Jednocześnie Trybunał przypomina, że składu rozpoznającego sprawę in merito nie wiąże stanowisko zajęte w postanowieniu o przekazaniu skargi konstytucyjnej do rozpoznania merytorycznego, bowiem na każdym etapie postępowania zainicjowa nego wniesieniem skargi Trybunał bada, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek procesowych (zob. wyrok z 21 czerwca 2017 r., sygn. SK 35/15, OTK ZU A/2017, poz. 51). 3. W ocenie Trybunału, badana skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz przepisów u.o.t.p. TK. Skargę konstytucyjną złożył w imieniu skarżące j radca prawny, który przedstawił stosowne pełnomocnictwo (art. 44 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK). Skarżąc a wyczerpał a przysługującą jej drogę prawną, ponieważ wyrok Sąd u Apelacyjnego w Białymstoku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 2 grudnia 2015 r. (sygn. akt III AUa 579/15 ) był ostatecznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą. Skarżąca dochowała ter minu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK). Data doręczenia ostatecznego orzeczenia została udokumentowana (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK), a rozstrzygnięcia wydane na podstawie zaskarżonego przepisu dołączon o do skargi (art. 53 ust. 2 pkt 1-2 u.o.t.p. TK). W skardze został przedstawiony również stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK). Adekwatnie zarówno do treści orzeczenia wydanego w sprawie, jak i do zarzutów sformułowanych w skardze, skarżąc a określił a przedm iot zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK). Przedstawił a także argumenty uprawdopodobniające zarzut naruszenia – przez kwestionowane normy prawne – przysługujących jej konstytucyjnych praw i wolności (art. 53 ust. 1 pkt 2-3 u.o.t.p. TK). Skarga zawiera uzasadnienie niekonstytucyj ności kwestionowanych przepisów, a przedstawiona w niej argumentacja jest spójna. Skarga nie jest oczywiście bezzasadna (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK). 4 . Trybunał Konstytucyjny stwierdził zatem, że badana skarga speł nia przesłanki, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p. TK, jak też nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK, dlatego zasadne było nadanie jej dalszego biegu (art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.