Ts 60/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 lutego 2021 r. Pozycja 21 POSTANOWIENIE z dnia 16 grudnia 2020 r. Sygn. akt Ts 60/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.Z. i M.Z. o zbadanie zgodności: 1) art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygoto- wania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.) w zakresie, w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 199 7 r. o gospo- darce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) o zwrocie wy- właszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytych przez gminę na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przy- gotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 216 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo- ściami (Dz. U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) w zakresie, w jakim wyklucza od- powiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tejże ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytych przez gminę na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przy- gotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy b ieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 1 kwietnia 2020 r. T.Z. i M.Z. (dalej: skarżąc y), reprezentowani przez adwokata ustanow ionego pełno- mocnikiem z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu fak- tycznego. OTK ZU B/2021 Ts 60/20 poz. 21 2 Decyzj ą Prezydenta Miasta L. nr […] z 21 października 2013 r. (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody L. z 9 lipca 2014 r., z nak sprawy: […] ) o zezwoleniu na realizacj ę inwe- stycji drogowej – budowę drogi gminnej nr [ … ], objęt a został a działk a nr 16 , której właści- cielami są skarżący i działka nr 17 , której właścicielką jest M. W. Na mocy tej decyzji wydzie- lono d ziałk i nr [ … ], które zostały prze znaczone pod budowę pasa drogowego drogi publicz- nej i stał y się własnością Gminy L. . Sąd Rejonow y w L. postanowieniem z 24 listopada 2014 r. ( sygn. akt […] ) stwierdz ił , że z dniem 29 sierpnia 2014 r. skarżący nabyli ‒ przez zasiedzenie, na prawie wspólnoś ci ustawowej ‒ własność działk i gruntu nr [ … ], stanowi ącej część dawnej działki nr [ … ] objętej decyzją Prezydenta Miasta L. nr […] z 21 października 2013 r. Wnioskiem z 2 stycznia 2015 r., złożonym do Prezydenta Miasta L., skarżący wystąpi- li o zwrot na ich rzecz działki nr [ … ] oraz części działki nr [ … ] jako niewykorzystanych na cel wywłaszczenia , tj. pod budowę ulicy N. Decyzją Starosty L. z 15 lutego 2017 r. (nr […] ), uwzględniono wniosek skarżących jedynie w zakresie zwrotu nieruchomości oznaczo nej jako działka ewidencyjna nr [ … ] oraz projektowana działka nr [ … ] stanowi ąca część aktualnej działki nr [ … ] , a w części dotyczącej pozostałego obszaru działki nr 17/5, wskazanego jako projektowana działka nr [ … ] , postępo- wanie zostało umorzone. Od decyzji tej do Wojewody L. (dalej: organ odwoławczy) odwołał się Prezydent Miasta L.. Organ odwoławczy d ecyzj ą z 5 kwietnia 2017 r. (nr […] ) uchylił zaskarżoną decy- zję Starosty L. w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. N a powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administra- cyjnego w L. (dalej: WSA), która w wyroku z 28 września 2017 r. (sygn. […] ) została odda- lona. Wyrokiem z 13 listopada 2019 r. (sygn. […] ) Naczelny Sąd A dministracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA oraz orzekł o kosztach postępowania . Rozstrzygnięcie to (doręczone pełnomocnikowi skarżących 7 stycznia 2020 r.) zostało wskazane przez skarżą- cych jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 1 kwietnia 2020 r. skarżąc y w złoż onej skardze konstytucyjnej wnieśli o zbadanie zgodności z Konstytucją ‒ wskazanych w komparycji niniejszego postanowienia ‒ regulacji, które nie przewidują możliwości zwrot u wywłaszczonych nieruchomości , na których osta- tecznie nie zostały zrealizowane inwestycje celu publicznego, odebranych dotychczasowym właścicielom przez podmiot publiczny. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 września 2020 r. (doręczo- nym pełnomocnikowi skarżących 23 września 2020 r.) skarżący zostali wezwani do usun ięcia braku formalnego skargi poprzez doręczenie własnoręcznie podpisanej skargi konstytucyjnej, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Pełnomocnik skarżących wykonał zarządzenie w zakreślonym terminie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest nadzwyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem wielu przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymaganiom. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. OTK ZU B/2021 Ts 60/20 poz. 21 3 Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna spełnia wymagania formal- n e wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.1. Wyczerpa na została przysługując a skarżąc ym droga prawna , ponieważ wyrok Na- czelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2019 r. (sygn. akt […] ) jest ostateczny i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK zostały też dołączone rozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.2. Do chowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, a skarżąc y, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK, udokumentowali datę doręczenia im ostatecznego rozstrzygnięcia. 2.3. Skarga konstytucyjn a została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika będą- cego adwokatem , który załączył do skargi pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżąc ych w postępowaniu przed Trybunałem (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK). 2.4. Przedstawi ony został stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) . Skarżąc y wskazali, które przysługujące im konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – ich zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasadni li sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), w zakresie braku możliwości zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele publiczne w sytuacji gdy takie inwestycje celu publicznego osta tecznie nie zostały zrealizowane. 2.5. W ocenie Trybunału skoro wniesion a przez skarżąc ych skarga konstytucyjna spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK, to – na podstawie art. 61 ust. 2 tej ustawy – zasadne było nadanie jej dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.